Giá xăng tăng 6 kỳ liên tiếp, Quỹ bình ổn còn dư địa để can thiệp?

Theo dữ liệu của Bộ Công Thương, từ đầu năm đến kỳ điều hành ngày 8/10, thị trường xăng dầu đã trải qua 49 kỳ điều hành giá. Đáng chú ý, từ đầu tháng 9 đến nay, giá xăng đã tăng liên tiếp qua 6 kỳ điều chỉnh.

Giá xăng tăng liên tiếp, Quỹ bình ổn chi ra sao?

Xăng E5 RON 92 tăng tổng cộng 5.220 đồng/lít, từ 22.480 đồng lên 27.700 đồng/lít. Xăng E10 RON 95-III tăng 4.980 đồng/lít, từ 23.270 đồng lên 28.250 đồng/lít. Cũng trong 6 kỳ này, dầu diesel có 3 kỳ tăng (10/9, 17/9, 24/9) và 3 kỳ giảm (3/9, 1/10, 8/10). Tính chung, giá diesel tăng khoảng 1.040 đồng/lít, lên 29.120 đồng/lít. Dầu mazut tăng khoảng 2.950 đồng/kg.

Trong 6 kỳ điều hành gần đây, liên Bộ Công Thương - Tài chính đã 2 lần chi Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hạ nhiệt giá xăng: 500 đồng/lít xăng sinh học trong kỳ ngày 10/9 và 1.250 đồng/lít trong kỳ ngày 17/9.

Cũng trong kỳ ngày 17/9, cơ quan điều hành chi quỹ 2.000 đồng/lít đối với dầu diesel và 1.250 đồng/kg đối với dầu mazut để hạn chế đà tăng giá.

Ở chiều ngược lại, khi giá dầu giảm, cơ quan điều hành đã trích quỹ 200 đồng/lít đối với dầu diesel trong 3 kỳ (3/9, 1/10 và 8/10) và 200 đồng/kg đối với dầu mazut trong kỳ ngày 3/9. Từ kỳ ngày 24/9 đến nay, quỹ không được chi cho mặt hàng nào.

Trước kỳ điều hành ngày 8/10, số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại các doanh nghiệp đầu mối có sự chênh lệch đáng kể. Petrolimex ước tồn quỹ bình ổn 1.075 tỷ đồng. Riêng tài khoản quỹ từ nguồn tạm ứng ngân sách Nhà nước của doanh nghiệp này ước âm 282 tỷ đồng.

Trong khi đó, tại PVOIL, số dư quỹ ước âm 1.776,13 tỷ đồng. Trong đó, quỹ không từ nguồn tạm ứng ngân sách Nhà nước âm 1.437,74 tỷ đồng, quỹ từ nguồn tạm ứng ngân sách Nhà nước âm 338,39 tỷ đồng. Saigon Petro có số dư quỹ không từ nguồn ngân sách Nhà nước hơn 270 tỷ đồng. NSH Petro ghi nhận tồn quỹ dương 57 tỷ đồng, theo số liệu công bố gần nhất ngày 20/8.

Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp công bố số dư quỹ bình ổn đến 15h ngày 8/10 còn 297 tỷ đồng tại quỹ của doanh nghiệp và 21 tỷ đồng từ nguồn tạm ứng ngân sách. Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội cho biết số dư quỹ từ nguồn tạm ứng ngân sách đến ngày 1/10 âm hơn 15 tỷ đồng.

Theo số liệu Bộ Tài chính công bố, đến ngày 30/6, số dư Quỹ bình ổn giá tại các doanh nghiệp đầu mối đạt hơn 196,28 tỷ đồng, tăng hơn 1,22 tỷ đồng so với đầu quý II. Toàn bộ mức tăng này đến từ lãi phát sinh trên số dư quỹ, do trong quý không phát sinh trích lập và chi sử dụng.

Bên cạnh đó, với nguồn quỹ tạm ứng từ ngân sách Nhà nước, trong quý II các doanh nghiệp trích lập hơn 1.886 tỷ đồng và chi sử dụng hơn 873 tỷ đồng. Đến cuối quý, số dư nguồn này đạt hơn 1.714 tỷ đồng.

Như vậy, đến cuối quý II, tổng số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu đạt hơn 1.911 tỷ đồng. Trong đó, hơn 1.714 tỷ đồng thuộc nguồn tạm ứng từ ngân sách Nhà nước và hơn 196,28 tỷ đồng là nguồn quỹ tại các doanh nghiệp đầu mối.

Dù giá xăng tiếp tục tăng trong kỳ điều hành ngày 24/9, cơ quan điều hành không chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tạm ứng ngân sách Nhà nước đối với các mặt hàng xăng sinh học, dầu diesel và dầu mazut. Trong khi đó, số liệu công bố của hai doanh nghiệp đầu mối lớn là Petrolimex và PVOIL cho thấy số dư quỹ từ nguồn tạm ứng ngân sách tại cả hai đơn vị đều đã âm, lần lượt khoảng 263 tỷ đồng và 351 tỷ đồng.

Giá xăng dầu điều hành bám sát giá thế giới, linh hoạt dùng Quỹ bình ổn

Tại họp báo thường kỳ quý III của Bộ Công Thương chiều 7/10, bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, nhận định tình hình Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp, khó đoán định. Theo bà, chưa có năm nào tình hình biến động liên tục như năm nay: tuần này chuyển biến tích cực, tuần sau lại theo chiều ngược lại.

“Điều này gây khó khăn cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Tuy nhiên, đối với Bộ Công Thương, ngay từ lúc chiến tranh Trung Đông diễn ra, Bộ cũng đã rất chủ động xây dựng các phương án để ứng phó”, bà nói.

Theo bà Hiền, nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn được bảo đảm. Điều này đúng cả ở giai đoạn căng thẳng nhất vào tháng 3-4, lẫn trong bối cảnh hiện nay khi Nga, một nước sản xuất dầu lớn, cùng nhiều nước châu Âu đang gặp khó khăn trong cung ứng xăng dầu.

Bà cho biết các doanh nghiệp đang bám sát tổng nguồn tối thiểu được phân giao. Tồn kho tại các nhà máy hiện ở mức rất cao, vì vậy nguồn cung sẽ được bảo đảm.

Về giá, bà Hiền cho biết Bộ Công Thương tiếp tục điều hành bám sát giá thế giới và sử dụng linh hoạt các công cụ, trong đó có Quỹ bình ổn giá khi cần thiết.

“Để tiếp tục bình ổn giá xăng dầu, Chính phủ đã tiếp tục gia hạn việc giảm thuế nhập khẩu xăng dầu, cũng như thuế giá trị gia tăng… đối với mặt hàng xăng dầu để hỗ trợ giá xăng dầu”, bà Hiền nói.

“Từ nay đến cuối năm, chúng tôi cũng đã cân đối tổng nguồn và về cơ bản chúng ta sẽ đáp ứng đủ xăng dầu phục vụ sản xuất kinh doanh và tiêu dùng. Giá tiếp tục điều hành bám sát giá thế giới và tiếp tục điều hành linh hoạt bám sát thế giới và sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu để điều hành khi cần thiết”, bà Hiền nói.

Bộ Công Thương vừa xây dựng dự thảo lần thứ 14 Nghị định về kinh doanh xăng dầu, trong đó đề xuất thay đổi cách quản lý Quỹ bình ổn giá. Theo dự thảo, các thương nhân đầu mối phải chốt số dư quỹ trước khi nghị định có hiệu lực.

Toàn bộ số dư dương sẽ được chuyển về tài khoản do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước. Trong vòng 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực, doanh nghiệp có số dư dương hoặc âm phải kiểm toán độc lập chuyên đề để xác định lại số dư, làm cơ sở xử lý phần chênh lệch hoặc khoản âm quỹ theo quy định.