Một trong những điểm sáng là Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học xã Khao Mang. Với tổng mức đầu tư gần 51 tỷ đồng, công trình được xây dựng khang trang, hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Từ chỗ thiếu phòng học, phòng ở, đến nay cơ sở vật chất đã cơ bản được hoàn thiện, đáp ứng tốt nhu cầu dạy và học.
Anh Sồng Bá Chài ở thôn Thái, xã Khao Mang chia sẻ: "Trước đây, điều kiện trường lớp còn thiếu nên phụ huynh rất lo lắng khi cho con đi học xa. Tuy nhiên, từ khi được Nhà nước đầu tư xây dựng mới, cơ sở vật chất đầy đủ, môi trường học tập đảm bảo, gia đình tôi hoàn toàn yên tâm gửi gắm con em cho nhà trường chăm sóc, giáo dục".
Hiện nay, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học xã Khao Mang có 24 phòng học, 35 phòng ở bán trú, 10 phòng công vụ cùng hệ thống bếp ăn, phòng ăn và các phòng chức năng được trang bị đầy đủ. Quy mô này đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của 744 học sinh, trong đó có tới 633 học sinh bán trú. Cơ sở vật chất được đảm bảo không chỉ giúp học sinh ổn định điều kiện sinh hoạt mà còn tạo động lực để đội ngũ giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy.
Thầy giáo Nguyễn Trường Tam - Phó Hiệu trưởng Nhà trường cho biết: “Với môi trường thuận lợi, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, trọng tâm là đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”.
Thực tế cho thấy, bên cạnh các trường được đầu tư đồng bộ, vẫn còn nhiều cơ sở giáo dục bán trú gặp khó khăn về hạ tầng. Điển hình như Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học xã Lao Chải. Hiện, nhà trường có 21 lớp học nhưng mới chỉ có 15 phòng học kiên cố. Điều đáng nói, 489 học sinh bán trú đang phải học tập và sinh hoạt trong 9 phòng ở, trong khi đó, theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhà trường còn thiếu tới 30 phòng ở.
Thầy giáo Đào Trọng Giáp - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: "Để khắc phục khó khăn trước mắt, nhà trường đã tích cực vận động các tổ chức từ thiện hỗ trợ xây dựng thêm 6 phòng học lắp ghép, qua đó cơ bản đảm bảo điều kiện dạy học. Đồng thời, các không gian chức năng như thư viện, phòng đoàn - đội, kho thiết bị cũng được tận dụng, bố trí linh hoạt nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu học tập và sinh hoạt của học sinh".
Dù còn nhiều khó khăn, song với sự nỗ lực của ngành giáo dục và chính quyền địa phương, cùng sự chung tay của xã hội, điều kiện cơ sở vật chất tại các trường bán trú vùng cao tỉnh Lào Cai đang từng bước được cải thiện.
Việc đầu tư đúng hướng, trọng tâm không chỉ góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học mà còn nâng cao chất lượng giáo dục, tạo cơ hội phát triển công bằng cho học sinh vùng khó khăn.
Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục huy động các nguồn lực để đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất, các nhà trường cũng cần phát huy hiệu quả những công trình hiện có, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng giáo dục. Đây chính là nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu phát triển giáo dục bền vững, góp phần thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội ở các địa phương vùng cao.
Lào Cai hiện có hơn 1.000 cơ sở giáo dục với gần 500.000 học sinh, trong đó, 17 trường phổ thông dân tộc nội trú, 182 trường bán trú, với gần 65.000 học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
Để cơ sở vật chất thực sự trở thành nền tảng giữ chân học sinh, ông Đào Anh Tuấn - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Ngành đang tập trung vào 3 nhóm giải pháp lớn, đó là thực hiện “chiến dịch” xây dựng trường nội trú liên cấp vùng biên, các công trình này được thiết kế đồng bộ từ nhà lớp học, nhà đa năng đến khu nội trú khép kín. Đồng thời, rà soát, sắp xếp lại hệ thống trường lớp theo hướng tinh gọn; huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực, tập trung đầu tư có trọng điểm, tránh dàn trải, nhằm bảo đảm học sinh tại các điểm trường chính được thụ hưởng những điều kiện học tập tốt nhất".
Đầu tư cơ sở vật chất cho các trường phổ thông dân tộc bán trú là chiến lược dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì và tầm nhìn. Khi mỗi ngôi trường thực sự là “ngôi nhà thứ hai” tiện nghi, ấm áp giữa đại ngàn, học sinh sẽ không còn phải đắn đo giữa việc đi học hay ở nhà lên nương. Cơ sở vật chất vững chãi chính là nền móng, là điểm tựa để những ước mơ của trẻ em vùng cao bay cao, bay xa hơn. Đó không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục, mà là mệnh lệnh từ trái tim của cả cộng đồng để đảm bảo mọi trẻ em, dù ở bất cứ đâu, đều có quyền được học tập trong những điều kiện tốt nhất.