Liên quan đến công cuộc sắp xếp, sáp nhập các trường học, từ phổ thông đến đại học, VietNamNet đã có cuộc phỏng vấn Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn trước thềm năm học mới 2026-2027:
- Thưa Bộ trưởng, năm học 2026-2027, các trường phổ thông trên cả nước sẽ bắt đầu hoạt động theo một mô hình mới sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập. Bộ GD&ĐT sẽ có những chỉ đạo ra sao để các trường phát huy được sức mạnh và giảm những khó khăn sau sáp nhập?
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Về mặt tích cực, thực hiện sắp xếp trường học sẽ tối ưu được đội ngũ nhà giáo, những người đang làm công tác quản lý có thể xem xét chuyển sang giảng dạy trực tiếp. Đó là những người thầy, người cô rất giỏi chuyên môn và có kinh nghiệm, khi trực tiếp đứng lớp sẽ mang lại chất lượng giảng dạy cho học sinh, đồng thời khắc phục tình trạng thiếu giáo viên hiện nay.
Một giáo viên giỏi trước đây chỉ dạy một trường thì nay có thể dạy nhiều phân hiệu. Học sinh sẽ được học thầy giỏi ở từng môn học. Trước khi sáp nhập, ở trường này có thể thiếu giáo viên môn học này, trường kia thiếu môn khác; khi một trường có quy mô lớn hơn rõ ràng đội ngũ giáo viên sẽ được sử dụng tốt hơn.
Điều quan trọng là sáp nhập không ảnh hưởng đến việc tiếp cận giáo dục của học sinh. Học sinh ở đâu vẫn học ở đấy và thậm chí thuận lợi hơn.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn. (Ảnh: Moet)
Thách thức đặt ra khi sắp xếp là quy mô trường lớp sẽ lớn hơn, trong khi số lượng cán bộ quản lý, hiệu trưởng, hiệu phó giảm đi. Vì vậy, cần có một mô hình quản trị mới hay đổi mới cách thức quản trị nhà trường, không thể quản lý hành chính theo cách thuần túy.
Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn - như là khung quản trị cho các trường phổ thông với quy mô lớn, bao gồm từ mục tiêu, điều phối đội ngũ giáo viên, phân cấp, phân quyền trách nhiệm giữa hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, tới quản trị cơ sở vật chất, chuyên môn, tài chính...
Sắp tới, Bộ GD&ĐT sẽ triển khai nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia để hỗ trợ các nhà trường, tất cả sử dụng trên một nền tảng số chung. Kết hợp giữa hướng dẫn về phân quyền, phân trách nhiệm trong hoạt động của nhà trường và công cụ nền tảng số, tôi tin rằng sẽ nâng cao được năng lực quản trị, từ đó tăng hiệu quả, chất lượng hoạt động của các cơ sở giáo dục sau sắp xếp.
- Trong giai đoạn đầu sáp nhập, một số cán bộ quản lý trường học phải chuyển từ vị trí hiệu trưởng, hiệu phó xuống làm giáo viên, trong khi các nhà trường đồng thời phải đảm nhận thêm nhiều nhiệm vụ giáo dục mới. Bộ trưởng nhìn nhận những khó khăn này như thế nào? Làm gì để các trường sau sáp nhập có quy mô lớn hơn nhưng vẫn bảo đảm chất lượng giáo dục?
Tôi rất chia sẻ với những suy nghĩ, tâm tư của đội ngũ nhà giáo. Với tư cách là Bộ trưởng, tôi rất cảm ơn đội ngũ nhà giáo vì tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Các thầy cô vì việc chung, lợi ích chung, mang tới cho học sinh chất lượng giáo dục tốt nhất.
Trong giai đoạn đầu sắp xếp sẽ có những xáo trộn. Bộ GD&ĐT cùng Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ ban hành nghị định về chính sách để trong điều kiện có thể thực hiện chế độ tốt nhất cho đội ngũ nhà giáo.
Giáo viên và học sinh Ninh Bình trong lễ khai giảng năm học 2025-2026. (Ảnh: Phạm Trọng Tùng)
Trong quá trình sắp xếp, các địa phương cũng có trách nhiệm điều chỉnh, bố trí đội ngũ giáo viên, có thể sẽ bố trí được giáo viên dạy gần nhà hơn, thuận lợi hơn trong việc giảng dạy. Bên cạnh đó, các địa phương cũng có những chính sách riêng để động viên nhà giáo. Điều này rất quan trọng bởi chất lượng giáo dục quyết định ở đội ngũ nhà giáo.
Thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục tham mưu Chính phủ ban hành các chính sách đối với đội ngũ nhà giáo theo đúng quy định của Luật Nhà giáo, không chỉ đãi ngộ về tiền lương, như Luật Nhà giáo đề ra là “xếp cao nhất trong hệ thống bảng lương hành chính sự nghiệp”, mà còn là sự ghi nhận, tôn vinh của xã hội đối với nhà giáo. Khi thực hiện được tốt các chính sách và đề cao vai trò, đội ngũ nhà giáo mới yên tâm công tác và cống hiến.
- Việc sắp xếp trường học không chỉ diễn ra ở bậc phổ thông mà còn cả với bậc đại học. Xin Bộ trưởng cho biết kế hoạch, lộ trình thực hiện cụ thể ra sao?
Hội nghị Trung ương vừa rồi đã đưa ra những chủ trương rất cụ thể. Bộ Chính trị đã kết luận và Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động, giao Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp.
Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ sắp xếp tinh gọn, giảm tối thiểu 30% đầu mối và chuyển quản lý về địa phương. Bộ GD&ĐT đã phối hợp với các bộ, ngành, có báo cáo tổng hợp và đề xuất phương án triển khai trong tháng 9/2026, hoàn thành trước 1 tháng theo yêu cầu trong kết luận của Bộ Chính trị.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, vấn đề sẽ khó hơn. Các cơ sở giáo dục đại học hầu hết có quy mô lớn, ngành nghề đào tạo, phân khúc, sứ mạng, chiến lược khác nhau. Có thể trước mắt sẽ có những khó khăn, nhưng về lâu dài việc sắp xếp tổ chức lại là để từng cơ sở giáo dục và cả hệ thống mạnh hơn, loại bỏ được những cơ sở đào tạo kém chất lượng, hoạt động kém hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng là, chúng ta có thể đào tạo được nguồn nhân lực chất lượng cao, vượt trội, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện đề án, từng bước cùng các bộ, ngành để sắp xếp đến đâu chắc đến đó; từ đó có được hệ thống, mạng lưới đại học hoạt động hiệu quả và chất lượng.
- Xin trân trọng cảm ơn ông!
