LCĐT - Tôi vẫn thường gọi người lính công binh là “người bắt tử thần trong lòng đất” bởi nhiệm vụ của họ là “bắt” và tiêu hủy bom mìn, vật nổ “ngủ quên” đâu đó dưới lớp đất đá sau khói lửa chiến tranh để bảo vệ tính mạng cho người dân vùng biên giới. Công việc rà phá bom mìn, vật nổ vốn thầm lặng, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn, cẩn trọng và cũng ẩn chứa nhiều khó khăn, nguy hiểm mà chỉ nhắc đến thôi, nhiều người sẽ “lạnh gáy”.
Công việc rà phá bom, mìn, vật nổ luôn ẩn chứa những nguy hiểm khó lường, đòi hỏi những người lính công binh phải rất cẩn trọng.
Thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang những ngày hè đổ lửa. Cán bộ, chiến sỹ công binh thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai đóng chân tại đây để thực hiện nhiệm vụ rà phá bom, mìn, vật nổ theo chỉ đạo của Quân khu 2. Đơn vị thuê một nhà dân làm nhà chỉ huy, bên cạnh có những nhà bạt dùng làm nơi ăn, nghỉ của cán bộ, chiến sỹ trong điều kiện thiếu nước và thiết bị làm mát. Từ vị trí tập kết, mỗi ngày, cán bộ, chiến sỹ phải hành quân bộ hơn 3 km mới đến nơi rà phá bom mìn, vật nổ. Nắng hè chói chang, những mỏm đá trơ gan hấp thụ bức xạ mặt trời phả ra hơi nóng hầm hập như thử chí của người lính công binh.
Mùa hè nắng nóng thì như vậy, mùa đông vùng cao lại lạnh thấu xương, khí hậu khắc nghiệt càng làm cho nhiệm vụ rà phá bom, mìn, vật nổ trở nên khó khăn hơn. Đại úy Đặng Văn Nhỉ, trợ lý Ban Công binh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh bộc bạch: Với điều kiện thời tiết như vậy, khi làm nhiệm vụ vào mùa hè, buổi sáng chúng tôi phải đi làm sớm, nghỉ sớm, buổi chiều làm muộn, nghỉ muộn để tránh nắng; mùa đông thì làm muộn hơn, mọi người mang theo cơm nắm, tranh thủ ăn trưa, mắc võng nghỉ ngơi một chút rồi lại tiếp tục công việc cho đến hết giờ chiều mới xuống núi nghỉ ngơi.
Đại úy Đặng Văn Nhỉ cười: Vậy chứ, hướng của chúng tôi còn dễ chịu chán, ở nhiều khu vực khác, cán bộ, chiến sỹ thuộc đơn vị bạn phải ngủ, nghỉ trong lều, lán không điện lưới, không sóng điện thoại, thiếu nước trầm trọng.
Trong đợt thực hiện nhiệm vụ rà phá bom, mìn, vật nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ hy sinh trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc tại huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang từ tháng 3 đến tháng 12/2020, lực lượng công binh của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai tham gia rà phá và phát hiện, hủy nổ tại chỗ hơn 3.300 quả mìn, vật nổ; thu gom hủy tập trung hơn 1.100 đạn cối, đạn B40, B41, mìn bộ binh, lựu đạn các loại. Có những quả mìn chống tăng bị đạn pháo bắn phá, đất đá vùi lấp sâu tới vài mét, cần đến 4 ngày mới xử lý xong. Mỗi quả mìn, vật nổ như thế chẳng khác gì “tử thần” đang ém mình trong lòng đất, ai đó vô tình chạm phải thì thật khó tưởng tượng hậu quả. Đại úy Đặng Văn Nhỉ bảo rằng, thời gian đầu, khi phát hiện bom, mìn, vật nổ đều do anh xử lý. Trong quá trình làm nhiệm vụ tại thực địa, anh hướng dẫn, huấn luyện thêm cho các chiến sỹ, sau đó mọi người mới có thể thực hiện thành thục công việc theo đúng quy trình, đảm bảo an toàn, từ đó, công việc mới tiến triển nhanh chóng.
Dù hoàn cảnh thế nào, nhiệm vụ có khó khăn đến đâu cũng không thể khiến người lính công binh chùn bước. Trong mọi điều kiện địa hình, họ đều không bỏ qua từng cen-ti-met đất. Vách núi cao thì dùng dây leo trèo để dò tìm, đảm bảo mỗi tấc đất không còn bóng “tử thần”, người lính công binh gieo vào lòng đất những mầm sống, mang đến sự yên bình. Đại úy Lý Văn Sinh, Đại đội trưởng Đại đội Công binh 17 Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh vừa trở về đơn vị sau hơn 10 ngày thực hiện nhiệm vụ rà phá bom, mìn, vật nổ tại xã Dìn Chin, huyện Mường Khương kể: Vị trí thực hiện nhiệm vụ cách tuyến đường giao thông chính gần chục cây số. Nơi đơn vị dựng lán không có điện lưới, cán bộ, chiến sỹ phải di chuyển quãng đường rất xa để lấy nước sinh hoạt. Vất vả như thế nhưng mọi người vẫn hăng say làm việc, phấn đấu nhanh chóng hoàn thành nhiệm vụ.
Những tân binh sau thời gian huấn luyện chung về Đại đội Công binh 17 đều được huấn luyện chuyên ngành nghiêm ngặt.
Tốt nghiệp Trường Sỹ quan công binh năm 2012, Lý Văn Sinh được điều động về công tác tại Đại đội Công binh 17, từng đảm nhiệm chức vụ Trung đội trưởng, Phó Đại đội trưởng và giờ là Đại đội trưởng. 8 năm gắn bó với chuyên ngành công binh, nhiều lần tham gia rà phá bom, mìn, vật nổ trên địa bàn tỉnh và các tỉnh khác do Quân khu 2 điều động nên Đại úy Sinh rất hiểu những vất vả, hiểm nguy trong khi thực hiện nhiệm vụ. Đại úy Sinh trầm tư: Công việc rà phá bom, mìn, vật nổ rất nguy hiểm, chỉ một sai sót có thể trả giá đắt và không có cơ hội để rút kinh nghiệm, vì thế, yêu cầu đặt ra trong quá trình huấn luyện rất nghiêm ngặt.
Đại đội Công binh 17 là đơn vị duy nhất của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh thực hiện nhiệm vụ khắc phục bom, mìn, vật liệu nổ trên địa bàn tỉnh, tân binh sau thời gian huấn luyện chung, về đơn vị sẽ tiếp tục được huấn luyện chuyên ngành. Hết năm thứ nhất, qua kiểm tra, chiến sỹ nào đảm bảo yêu cầu về sức khỏe, nắm chắc kiến thức chuyên môn, nhanh nhẹn và cẩn thận mới được phân công tham gia nhiệm vụ rà phá bom, mìn, vật nổ ngoài thực địa. Trước mỗi đợt thực hiện nhiệm vụ đột xuất, đơn vị tổ chức huấn luyện bổ sung, khi đến khu vực thực địa, tiếp tục huấn luyện, hướng dẫn lại một lần nữa cho sát với thực tế và điều kiện địa hình, địa vật. Mọi quy trình, quy định đều được thực hiện, tuân thủ nghiêm ngặt, chỉ khi thành thục, các chiến sỹ mới được tham gia rà phá bom, mìn...
Trên dọc dải biên cương của Lào Cai, tuy mật độ bom, mìn, vật nổ không còn dày đặc như trước nhưng vẫn tiềm ẩn những mối nguy hiểm nhất định trong lòng đất. Do thời gian, đất đá vùi lấp, địa hình thay đổi, điều kiện thời tiết vùng biên giới khắc nghiệt khiến việc tìm kiếm, rà phá bom mìn, vật nổ gặp nhiều khó khăn. Năm 2020, bộ đội công binh của Lào Cai đã tham gia rà phá bom, mìn, vật nổ tại huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang với diện tích 70 ha; năm 2019 tham gia rà phá bom, mìn, vật nổ tại huyện Mường Khương gồm 30 ha; năm 2018, rà phá 10 ha tại tỉnh Hà Giang. Trong mỗi năm, lực lượng đã phát hiện và tiêu hủy hàng nghìn quả mìn, lựu đạn, đạn cối, đạn pháo... trả lại mặt bằng “sạch” cho nhiều vùng đất.
Như vậy, để thực hiện hết diện tích kể trên thì số lần những người lính công binh sử dụng thiết bị rà phá thuốn vào lòng đất đã lên tới con số hàng trăm nghìn và sẽ phải đào, đắp một lượng đất đá rất lớn. Mỗi quả bom, mìn, vật nổ được rời đi khỏi lòng đất, người lính công binh đã góp phần đánh thức những vùng “đất chết”, cho sự sống mới hồi sinh, mang lại những mùa xuân bình yên nơi vùng cao biên giới.
