Bảo Hà – ngôi đền thiêng thờ Thần vệ quốc

LCĐT - Nằm trong Quần thể di tích Thần vệ quốc Hoàng Bảy, từ lâu, đền Bảo Hà ở xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên không chỉ được biết đến là di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng trong cả nước, mà nơi đây còn là địa chỉ du lịch tâm linh thu hút du khách thập phương.

Theo các nguồn sử liệu, vùng Bảo Hà xưa kia có vị trí quan trọng về phòng thủ biên giới, là cửa trạm của phòng tuyến sông Hồng phía Tây Bắc. Từ đời nhà Trần đã đặt 2 cửa trấn ải là cửa quan Bảo Thắng và Bảo Hà, trong đó Bảo Hà là hậu cứ của Bảo Thắng. Tại đây có đài hỏa hiệu, trạm liên lạc thông tin cho các châu, huyện vùng thấp hơn.

Giữa niên hiệu Cảnh Hưng, Bảo Hà là trung tâm châu Văn Bàn. Trong thời Cảnh Hưng (1740 - 1786), giặc phương Bắc hay tràn sang quấy nhiễu, cướp bóc dân lành, xã Khấu Bàn, châu Văn Bàn cùng nhiều châu, xã lân cận đã phải xây dựng các thành lũy kiên cố chống giặc.

Trước cảnh đau thương, tang tóc, lại có nguy cơ bị xâm lược, tướng Nguyễn Hoàng Bảy được triều đình giao trọng trách khởi binh dẹp loạn vùng biên ải. Đội quân của ông tiến dọc sông Hồng đánh đuổi quân giặc, giải phóng châu Văn Bàn và xây dựng, củng cố Bảo Hà thành căn cứ lớn. Tại đây, danh tướng đã tổ chức cho các thổ ty, tù trưởng luyện tập binh sỹ… sau đó thống lĩnh quân thủy và quân bộ tiến đánh giặc ở Lào Cai, giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hóa (Yên Bái, Lào Cai ngày nay).

Sau này, quân giặc phương Bắc do tên tướng Tả Tủ Vàng Pẹt đưa quân sang xâm lược bờ cõi, danh tướng Hoàng Bảy lại dẫn quân lên tham chiến. Song, trong một trận chiến không cân sức, ông đã anh dũng hy sinh. Giặc vứt xác ông xuống sông Hồng. Thi thể ông trôi đến Bảo Hà. Nhân dân trong vùng do ông Lư Văn Cù đứng ra tổ chức vớt thi thể ông lên chôn cất và lập miếu thờ.

Theo truyền thuyết và lời kể của một số cao niên ở vùng Bảo Hà còn lưu truyền, có một điều kỳ lạ khi ông Hoàng Bảy bị giặc sát hại thì trời bỗng chuyển gió mây vần vũ, kết lại thành hình thần mã. Từ thi thể ông phát ra ánh hào quang, phi lên thân ngựa, đến khu vực núi Cấm, vùng trung tâm Bảo Hà thì dừng lại, trời bỗng quang đãng, mây ngũ sắc kết thành hình tứ linh chầu hội. Sau này, khi hiển linh, ông được giao quyền trấn giữ đất Lào Cai, ngự trong đền Bảo Hà…

Để ghi nhớ công lao của ông, các vua triều Nguyễn Minh Mệnh, Thiệu Trị đã ban sắc phong tặng ông danh hiệu “Trấn an hiển liệt” và đền thờ ông cũng được các vua triều Nguyễn cấp sắc phong là “Thần vệ quốc”. Còn đồng bào các dân tộc Kinh, Tày, Dao… thì tôn thờ ông là vị nhân thần. Ông đi vào cõi tâm linh các dân tộc và hiện thân trong các lễ hội xuống đồng vào ngày Thìn tháng Giêng…

Không chỉ có giá trị về ý nghĩa lịch sử, tâm linh, cho đến nay, kiến trúc nguyên thủy của đền vẫn được giữ lại gần như toàn bộ, nó thể hiện sự uy nghi và trang nghiêm nhưng không quá cầu kỳ gồm: Cổng tam quan, sân đền, nhà khách, phủ chúa Sơn Trang, tòa đại bái, cung cấm, cung nhị, cung cộng đồng. Trong các cung thờ chính của đền có các pho tượng: Đức Thánh Trần, Đức Vua Cha, Quan Tuần Tranh, ông Hoàng Bảy, ông Hoàng Đông, quan Bơ phủ, Mẫu Nhị, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thủy Tiên, Thiên Phúc Thiên Nhãn.

Đền Bảo Hà có nhiều ngày lễ hội, trong đó những ngày lễ chính là: Lễ Thượng nguyên (rằm tháng Giêng), lễ tiệc Quan Tuần Tranh (25/5 âm lịch), lễ hội ngày giỗ ông Hoàng Bảy (17/7 âm lịch), lễ Tết muộn (tết tất niên).

Bảo Hà – ngôi đền thiêng thờ Thần vệ quốc ảnh 2

Lễ hội đền Bảo Hà thu hút đông du khách.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu di tích đền Bảo Hà cho biết: Nhiều năm qua, đền là điểm đến thu hút du khách thập phương đông nhất của huyện Bảo Yên. Thông thường những năm trước, khi chưa bị dịch Covid-19, chỉ tính từ sau mùng 1 tết Nguyên đán trở đi, mỗi ngày đền đón hàng chục nghìn lượt khách đến tế lễ, tham quan và rằm tháng Giêng là thời gian cao điểm khách đến thăm và lễ đền.

Vào ngày 17/7 âm lịch hằng năm, Ban Quản lý Khu di tích và chính quyền địa phương cùng người dân lại long trọng tổ chức Lễ giỗ Đức Thánh Hoàng Bảy, sau đó là khai hội. Việc cúng lễ tưởng nhớ công ơn của Thần vệ quốc Hoàng Bảy được duy trì từ lâu, cho đến nay, mọi hoạt động nghi lễ tâm linh, tín ngưỡng tại đền vẫn được duy trì, bảo tồn nguyên vẹn vốn truyền thống.

Chia sẻ về di tích đền Bảo Hà, ông Tô Ngọc Liễn, Chủ tịch UBND huyện Bảo Yên cho biết: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Bảo Yên lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đề ra 20 chỉ tiêu chính, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp và 4 khâu đột phá, trong đó có phát triển du lịch, phát triển đô thị, trọng tâm tập trung phát triển du lịch tâm linh và du lịch cộng đồng.

Theo đó, tại đô thị Bảo Hà trên cơ sở Khu di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia, đền Bảo Hà sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng, nâng cấp, kiến thiết các công trình tâm linh, dịch vụ, phụ trợ và hướng đến trở thành một trung tâm du lịch tâm linh của vùng với quy mô từ 100 đến 300 ha.

Xây dựng đền Bảo Hà thành điểm nhấn về du lịch tâm linh của địa phương, nằm trong trục du lịch tâm linh trọng điểm của huyện Bảo Yên cùng các di tích, danh thắng nổi tiếng như đồn Phố Ràng, đền Phúc Khánh (thành cổ Nghị Lang - nơi có dấu tích chúa Bầu), đền Cô Tân An… Đây cũng là tiền đề quan trọng để địa phương phát triển mô hình du lịch tâm linh, du lịch cộng đồng khi tạo được trục kết nối giữa vùng văn hóa tâm linh Bảo Hà với vùng du lịch cộng đồng sinh thái ở Nghĩa Đô - nơi đang lưu giữ hàng trăm nếp nhà sàn cổ cùng sự phong phú về văn hóa bản sắc, phong tục, tập quán và vốn ẩm thực độc đáo của đồng bào người Tày bản địa...

Chủ tịch UBND huyện Tô Ngọc Liễn nhấn mạnh, việc quy hoạch đầu tư, phát triển mở rộng Quần thể di tích Thần vệ quốc Hoàng Bảy thời gian tới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Bảo Yên nhiệm kỳ 2020 - 2025...

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tăng cường liên kết vùng, liên kết quốc tế đón dòng khách toàn cầu

Tăng cường liên kết vùng, liên kết quốc tế đón dòng khách toàn cầu

Lào Cai đang định vị lại không gian phát triển kinh tế du lịch thông qua chiến lược liên kết vùng và hội nhập quốc tế sâu rộng. Bằng hàng loạt giải pháp đồng bộ về quy hoạch hạ tầng, xây dựng chuỗi sản phẩm đặc thù và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, địa phương quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm du lịch chất lượng cao khu vực Tây Bắc.

Từng bước khẳng định vị thế trung tâm du lịch khu vực

Từng bước khẳng định vị thế trung tâm du lịch khu vực

Thời điểm này, khu vực trung tâm phường Sa Pa tấp nập du khách. Trên những tuyến phố, du khách quốc tế thong thả dạo bộ, thưởng thức nhịp sống vùng cao. Không chỉ khu vực trung tâm Khu Du lịch quốc gia Sa Pa, nhiều điểm đến như xã Tả Van, xã Mường Bo, Khu du lịch Suối Vàng - thác Tình Yêu hay Khu du lịch sinh thái núi Hàm Rồng cũng đón nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Món ngon cùng lá chè Shan tuyết Suối Giàng

Món ngon cùng lá chè Shan tuyết Suối Giàng

Ở độ cao 1.300 - 1.400 m so với mực nước biển, Suối Giàng có khí hậu ôn hòa và điều kiện tự nhiên phong phú. Cư trú nơi vùng đất ngang trời này chủ yếu là đồng bào Mông nên các yếu tố về văn hóa rất độc đáo và được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Hồ Séo Mý Tỷ hồi sinh, đón du khách trở lại

Hồ Séo Mý Tỷ hồi sinh, đón du khách trở lại

Sau thời gian triển khai các giải pháp khắc phục ô nhiễm, tăng cường kiểm tra, giám sát và quản lý, hồ Séo Mý Tỷ, xã Tả Van đã dần lấy lại vẻ đẹp vốn có. Mặt nước trong xanh, không còn mùi tanh hôi, cảnh quan sạch đẹp, thu hút nhiều du khách trở lại tham quan, cắm trại và trải nghiệm.

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Con đường uốn lượn lên đỉnh Pù Đinh, xã Chiềng Ken trong buổi sớm mùa hè phủ một màu xanh mát. Dưới những tán lim cổ thụ xòe rộng, ánh nắng len qua từng kẽ lá, in vệt sáng lấp lánh trên những bậc đá dẫn vào đền Ken. Trải qua hàng trăm năm, quần thể lim xanh nơi đây vẫn bền bỉ tỏa bóng, trở thành điểm nhấn đặc biệt của Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh - đền Ken cũng là “lá phổi xanh” quý giá giữa vùng đất Chiềng Ken này.

Xã Bắc Hà đối thoại, tháo gỡ khó khăn để thúc đẩy phát triển du lịch

Xã Bắc Hà đối thoại, tháo gỡ khó khăn để thúc đẩy phát triển du lịch

Chiều 8/7, UBND xã Bắc Hà tổ chức Hội nghị đối thoại, tọa đàm thúc đẩy phát triển du lịch trên địa bàn năm 2026, hưởng ứng Ngày Du lịch Việt Nam (9/7). Hội nghị tập trung thảo luận các giải pháp tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện định hướng phát triển du lịch theo hướng xanh, giàu bản sắc và bền vững.

Đồng hành kiến tạo sức bật cho du lịch Lào Cai

Đồng hành kiến tạo sức bật cho du lịch Lào Cai

Từ những khu nghỉ dưỡng cao cấp giữa núi rừng, các bản làng du lịch cộng đồng đến những lễ hội văn hóa đặc sắc diễn ra quanh năm, du lịch Lào Cai đang từng bước khẳng định sức hút trên bản đồ du lịch Việt Nam. Để có được những điểm đến hấp dẫn ấy là sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp, Hiệp hội Du lịch tỉnh và cộng đồng địa phương. Mỗi chủ thể đảm nhận một vai trò, cùng chung sức để du lịch Lào Cai ngày càng chuyên nghiệp, chất lượng và bền vững.

Xã Hạnh Phúc - Nơi vẻ đẹp được gọi tên

Xã Hạnh Phúc - Nơi vẻ đẹp được gọi tên

Xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Trạm Tấu cùng các xã Xà Hồ, Hát Lừu và Bản Công. Với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc cùng nhiều tiềm năng phát triển du lịch, vùng đất mang tên Hạnh Phúc đang để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng du khách.

Hấp dẫn ẩm thực vùng cao

Hấp dẫn ẩm thực vùng cao

Cùng với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, không khí trong lành thì một trong những dấu ấn đặc sắc góp phần tạo nên sức hấp dẫn cho du lịch cộng đồng các xã vùng cao của tỉnh Phú Thọ chính là ẩm thực. Qua đôi bàn tay khéo léo và trí tưởng tượng phong phú, sinh động của người dân, nhiều món ăn đặc sắc đã góp phần tạo nên sức hút riêng biệt của điểm đến.

Chinh phục cung đường đẹp giữa đại ngàn Tây Bắc

Chinh phục cung đường đẹp giữa đại ngàn Tây Bắc

Sở hữu cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nhiều điểm đến nổi tiếng cùng bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc, tuyến đường từ xã Văn Bàn qua Nậm Xé, Khao Mang đến Mù Cang Chải, Tú Lệ đang trở thành một trong những cung đường du lịch hấp dẫn ở khu vực Tây Bắc, góp phần thúc đẩy liên kết phát triển du lịch giữa các địa phương.

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Nằm ở độ cao hơn 2.000 m so với mực nước biển, Y Tý (Lào Cai) từ lâu được biết đến là “vùng đất mù sương” sở hữu nét đẹp thiên nhiên và văn hóa bản địa độc đáo. Những năm gần đây, hạ tầng giao thông nơi đây ngày càng được đầu tư đồng bộ, mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra bài toán khó: Làm thế nào để phát triển du lịch mà vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Giải vô địch xe đạp quốc gia 2026: Mô hình điểm phát triển thể thao gắn với du lịch tại Lào Cai

Giải vô địch xe đạp quốc gia 2026: Mô hình điểm phát triển thể thao gắn với du lịch tại Lào Cai

Giải vô địch xe đạp đường trường và địa hình các câu lạc bộ quốc gia năm 2026 tại Lào Cai không chỉ đơn thuần là một sự kiện thể thao thành tích cao, mà còn là minh chứng rõ nét cho năng lực tổ chức, quy hoạch hạ tầng và tư duy đổi mới của chính quyền địa phương. Việc kết hợp hài hòa giữa yêu cầu chuyên môn khắt khe của giải đấu cấp quốc gia với mục tiêu quảng bá cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc đô thị đã tạo nên một mô hình điểm về phát triển thể thao gắn liền với kích cầu du lịch.

fb yt zl tw