Bảo Hà – ngôi đền thiêng thờ Thần vệ quốc

LCĐT - Nằm trong Quần thể di tích Thần vệ quốc Hoàng Bảy, từ lâu, đền Bảo Hà ở xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên không chỉ được biết đến là di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng trong cả nước, mà nơi đây còn là địa chỉ du lịch tâm linh thu hút du khách thập phương.

Theo các nguồn sử liệu, vùng Bảo Hà xưa kia có vị trí quan trọng về phòng thủ biên giới, là cửa trạm của phòng tuyến sông Hồng phía Tây Bắc. Từ đời nhà Trần đã đặt 2 cửa trấn ải là cửa quan Bảo Thắng và Bảo Hà, trong đó Bảo Hà là hậu cứ của Bảo Thắng. Tại đây có đài hỏa hiệu, trạm liên lạc thông tin cho các châu, huyện vùng thấp hơn.

Giữa niên hiệu Cảnh Hưng, Bảo Hà là trung tâm châu Văn Bàn. Trong thời Cảnh Hưng (1740 - 1786), giặc phương Bắc hay tràn sang quấy nhiễu, cướp bóc dân lành, xã Khấu Bàn, châu Văn Bàn cùng nhiều châu, xã lân cận đã phải xây dựng các thành lũy kiên cố chống giặc.

Trước cảnh đau thương, tang tóc, lại có nguy cơ bị xâm lược, tướng Nguyễn Hoàng Bảy được triều đình giao trọng trách khởi binh dẹp loạn vùng biên ải. Đội quân của ông tiến dọc sông Hồng đánh đuổi quân giặc, giải phóng châu Văn Bàn và xây dựng, củng cố Bảo Hà thành căn cứ lớn. Tại đây, danh tướng đã tổ chức cho các thổ ty, tù trưởng luyện tập binh sỹ… sau đó thống lĩnh quân thủy và quân bộ tiến đánh giặc ở Lào Cai, giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hóa (Yên Bái, Lào Cai ngày nay).

Sau này, quân giặc phương Bắc do tên tướng Tả Tủ Vàng Pẹt đưa quân sang xâm lược bờ cõi, danh tướng Hoàng Bảy lại dẫn quân lên tham chiến. Song, trong một trận chiến không cân sức, ông đã anh dũng hy sinh. Giặc vứt xác ông xuống sông Hồng. Thi thể ông trôi đến Bảo Hà. Nhân dân trong vùng do ông Lư Văn Cù đứng ra tổ chức vớt thi thể ông lên chôn cất và lập miếu thờ.

Theo truyền thuyết và lời kể của một số cao niên ở vùng Bảo Hà còn lưu truyền, có một điều kỳ lạ khi ông Hoàng Bảy bị giặc sát hại thì trời bỗng chuyển gió mây vần vũ, kết lại thành hình thần mã. Từ thi thể ông phát ra ánh hào quang, phi lên thân ngựa, đến khu vực núi Cấm, vùng trung tâm Bảo Hà thì dừng lại, trời bỗng quang đãng, mây ngũ sắc kết thành hình tứ linh chầu hội. Sau này, khi hiển linh, ông được giao quyền trấn giữ đất Lào Cai, ngự trong đền Bảo Hà…

Để ghi nhớ công lao của ông, các vua triều Nguyễn Minh Mệnh, Thiệu Trị đã ban sắc phong tặng ông danh hiệu “Trấn an hiển liệt” và đền thờ ông cũng được các vua triều Nguyễn cấp sắc phong là “Thần vệ quốc”. Còn đồng bào các dân tộc Kinh, Tày, Dao… thì tôn thờ ông là vị nhân thần. Ông đi vào cõi tâm linh các dân tộc và hiện thân trong các lễ hội xuống đồng vào ngày Thìn tháng Giêng…

Không chỉ có giá trị về ý nghĩa lịch sử, tâm linh, cho đến nay, kiến trúc nguyên thủy của đền vẫn được giữ lại gần như toàn bộ, nó thể hiện sự uy nghi và trang nghiêm nhưng không quá cầu kỳ gồm: Cổng tam quan, sân đền, nhà khách, phủ chúa Sơn Trang, tòa đại bái, cung cấm, cung nhị, cung cộng đồng. Trong các cung thờ chính của đền có các pho tượng: Đức Thánh Trần, Đức Vua Cha, Quan Tuần Tranh, ông Hoàng Bảy, ông Hoàng Đông, quan Bơ phủ, Mẫu Nhị, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thủy Tiên, Thiên Phúc Thiên Nhãn.

Đền Bảo Hà có nhiều ngày lễ hội, trong đó những ngày lễ chính là: Lễ Thượng nguyên (rằm tháng Giêng), lễ tiệc Quan Tuần Tranh (25/5 âm lịch), lễ hội ngày giỗ ông Hoàng Bảy (17/7 âm lịch), lễ Tết muộn (tết tất niên).

Bảo Hà – ngôi đền thiêng thờ Thần vệ quốc ảnh 2

Lễ hội đền Bảo Hà thu hút đông du khách.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu di tích đền Bảo Hà cho biết: Nhiều năm qua, đền là điểm đến thu hút du khách thập phương đông nhất của huyện Bảo Yên. Thông thường những năm trước, khi chưa bị dịch Covid-19, chỉ tính từ sau mùng 1 tết Nguyên đán trở đi, mỗi ngày đền đón hàng chục nghìn lượt khách đến tế lễ, tham quan và rằm tháng Giêng là thời gian cao điểm khách đến thăm và lễ đền.

Vào ngày 17/7 âm lịch hằng năm, Ban Quản lý Khu di tích và chính quyền địa phương cùng người dân lại long trọng tổ chức Lễ giỗ Đức Thánh Hoàng Bảy, sau đó là khai hội. Việc cúng lễ tưởng nhớ công ơn của Thần vệ quốc Hoàng Bảy được duy trì từ lâu, cho đến nay, mọi hoạt động nghi lễ tâm linh, tín ngưỡng tại đền vẫn được duy trì, bảo tồn nguyên vẹn vốn truyền thống.

Chia sẻ về di tích đền Bảo Hà, ông Tô Ngọc Liễn, Chủ tịch UBND huyện Bảo Yên cho biết: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Bảo Yên lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đề ra 20 chỉ tiêu chính, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp và 4 khâu đột phá, trong đó có phát triển du lịch, phát triển đô thị, trọng tâm tập trung phát triển du lịch tâm linh và du lịch cộng đồng.

Theo đó, tại đô thị Bảo Hà trên cơ sở Khu di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia, đền Bảo Hà sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng, nâng cấp, kiến thiết các công trình tâm linh, dịch vụ, phụ trợ và hướng đến trở thành một trung tâm du lịch tâm linh của vùng với quy mô từ 100 đến 300 ha.

Xây dựng đền Bảo Hà thành điểm nhấn về du lịch tâm linh của địa phương, nằm trong trục du lịch tâm linh trọng điểm của huyện Bảo Yên cùng các di tích, danh thắng nổi tiếng như đồn Phố Ràng, đền Phúc Khánh (thành cổ Nghị Lang - nơi có dấu tích chúa Bầu), đền Cô Tân An… Đây cũng là tiền đề quan trọng để địa phương phát triển mô hình du lịch tâm linh, du lịch cộng đồng khi tạo được trục kết nối giữa vùng văn hóa tâm linh Bảo Hà với vùng du lịch cộng đồng sinh thái ở Nghĩa Đô - nơi đang lưu giữ hàng trăm nếp nhà sàn cổ cùng sự phong phú về văn hóa bản sắc, phong tục, tập quán và vốn ẩm thực độc đáo của đồng bào người Tày bản địa...

Chủ tịch UBND huyện Tô Ngọc Liễn nhấn mạnh, việc quy hoạch đầu tư, phát triển mở rộng Quần thể di tích Thần vệ quốc Hoàng Bảy thời gian tới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Bảo Yên nhiệm kỳ 2020 - 2025...

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sa Pa: Một trong những điểm du lịch hè 2026 cho gia đình nhiều thế hệ

Sa Pa: Một trong những điểm du lịch hè 2026 cho gia đình nhiều thế hệ

Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian lý tưởng để nghỉ ngơi sau những tháng ngày học tập, làm việc căng thẳng mà còn là dịp để các gia đình nhiều thế hệ cùng quây quần, tận hưởng những chuyến đi ý nghĩa bên nhau. Những năm gần đây, xu hướng du lịch gia đình đang có sự thay đổi rõ rệt khi nhiều người ưu tiên các điểm đến thiên nhiên, khí hậu mát mẻ và nhịp sống thư thái thay vì lịch trình di chuyển dày đặc.

Mù Cang Chải hướng tới phát triển du lịch bền vững

Mù Cang Chải hướng tới phát triển du lịch bền vững

Từ mảnh đất vùng cao chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, Mù Cang Chải đang từng bước chuyển dịch sang phát triển kinh tế du lịch. Địa phương đã cụ thể hóa nghị quyết phát triển du lịch bằng những giải pháp sát thực tế, lấy người dân làm trung tâm, lấy bản sắc văn hóa làm nền tảng và hướng tới phát triển bền vững.

Mini talkshow du lịch xanh: Phụ nữ bản địa Lào Cai lan tỏa sinh kế bền vững

Mini talkshow du lịch xanh: Phụ nữ bản địa Lào Cai lan tỏa sinh kế bền vững

Sáng 15/5, tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai (cơ sở 2), Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai, Trường Cao đẳng Lào Cai và Hiệp hội Du lịch tỉnh tổ chức thành công mini talkshow với chủ đề “Từ bản làng đến du lịch xanh: Câu chuyện của những người phụ nữ làm du lịch ở Lào Cai”.

Lào Cai hướng tới phát triển du lịch bốn mùa, bứt phá từ liên kết vùng và bản sắc văn hóa

Lào Cai hướng tới phát triển du lịch bốn mùa, bứt phá từ liên kết vùng và bản sắc văn hóa

Sau hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 – 01/5/2026, du lịch Lào Cai tiếp tục tăng trưởng ấn tượng với gần 800.000 lượt khách, doanh thu khoảng 2.217 tỷ đồng. Không gian du lịch mở rộng từ Sa Pa, Bắc Hà, phường Lào Cai đến Mù Cang Chải, Nghĩa Lộ, Trạm Tấu… đang tạo nên chuỗi trải nghiệm liên vùng hấp dẫn, đồng thời cho thấy định hướng phát triển du lịch bốn mùa ngày càng rõ nét.

Du lịch mùa nước đổ - nơi vẻ đẹp lao động hòa quyện cùng kỳ quan thiên nhiên

Du lịch mùa nước đổ - nơi vẻ đẹp lao động hòa quyện cùng kỳ quan thiên nhiên

Mùa nước đổ tại các xã Tả Van, Mù Cang Chải, Tú Lệ đang trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp ruộng bậc thang và trải nghiệm nhịp sống lao động của đồng bào vùng cao. Với sự chủ động trong phát triển du lịch của địa phương đang góp phần thúc đẩy tăng trưởng ngành du lịch tỉnh Lào Cai.

Những bản, làng đáng sống

Những bản, làng đáng sống

Những ngày này, về các bản, làng vùng cao Lào Cai, không khó để bắt gặp hình ảnh du khách rảo bước trên những tuyến đường bê tông sạch đẹp, dừng chân bên những nếp nhà truyền thống được gìn giữ nguyên bản, hay trải nghiệm cuộc sống sinh hoạt cùng người dân địa phương. Một diện mạo mới đang dần hiện hữu - hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc, đủ đầy mà vẫn vẹn nguyên giá trị truyền thống.

Giải nhiệt mùa hè với hồ, thác nước

Giải nhiệt mùa hè với hồ, thác nước

Thời tiết bước vào những ngày hè oi bức, nắng nóng cũng là lúc mùa cao điểm du lịch bắt đầu. Bên cạnh xu hướng “nghỉ mát” tại những vùng biển, nhiều du khách đã lựa chọn du lịch suối, thác hay hồ nước để giải nhiệt mùa hè, hòa mình với thiên nhiên. Trên địa bàn tỉnh có hệ thống thác, suối, hồ nước xanh ngắt giữa những dãy núi bao quanh, vẻ đẹp hoang sơ đầy cuốn hút, là điểm du lịch để “trốn” nóng và trải nghiệm không thể bỏ lỡ.

Tuyến đường hy vọng ở A Mú Sung

Tuyến đường hy vọng ở A Mú Sung

A Mú Sung là xã vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, với đường biên dài gần 26,8 km. Nhiều năm qua, mưa lũ, sạt lở khiến những tuyến đường nơi đây thường xuyên hư hỏng, việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đến nay đoạn đường biên giới từ thôn Lũng Pô đến thôn Phù Lao Chải (giáp địa phận xã Y Tý) dài 14km đang được mở rộng, bê tông hóa, góp phần đổi thay cuộc sống người dân vùng biên.

Cát Cát - bản người Mông đẹp nhất Tây Bắc

Cát Cát - bản người Mông đẹp nhất Tây Bắc

Bản Cát Cát nằm dưới chân dãy Hoàng Liên Sơn, cách phường Sa Pa khoảng 2 km, là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc Mông. Với vẻ đẹp bình yên, mộc mạc cùng những nét văn hóa truyền thống đặc sắc, nơi đây trở thành điểm đến được nhiều du khách yêu thích khi ghé thăm Lào Cai.

Rực rỡ sắc thanh anh tím

Rực rỡ sắc thanh anh tím

Những ngày đầu tháng 5, xã Tả Van như khoác lên mình tấm áo mới với sắc tím dịu dàng của hoa thanh anh đang vào độ nở rộ đẹp nhất. Dọc lối đi ven suối, những thảm hoa trải dài nổi bật giữa màu xanh núi rừng, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm.

Nghĩa Lộ nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch

Nghĩa Lộ nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch

Những năm gần đây, phường Nghĩa Lộ đang dần khẳng định vị thế là điểm đến du lịch hấp dẫn của khu vực Tây Bắc. Với lợi thế nằm trong lòng cánh đồng Mường Lò rộng lớn, cùng bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái, Khơ Mú, địa phương đã và đang tập trung nhiều giải pháp nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.

Ruộng bậc thang Mường Bo mùa nước đổ

Ruộng bậc thang Mường Bo mùa nước đổ

Những ngày đầu hè, vùng cao xã Mường Bo, tỉnh Lào Cai, khoác lên mình vẻ đẹp yên bình của mùa nước đổ. Sau những cơn mưa đầu mùa, nước từ trên núi đổ về các thửa ruộng bậc thang, tạo nên khung cảnh lung linh như tranh thủy mặc.

45 học viên được tập huấn an toàn trong hoạt động leo núi

45 học viên được tập huấn an toàn trong hoạt động leo núi

Đây là hoạt động thuộc tiểu dự án “Hỗ trợ tăng cường quản lý điểm đến tại tỉnh Lào Cai” trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy bình đẳng giới thông qua nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch - GREAT 2”, do Công ty TNHH Clickable Việt Nam phối hợp với Khu Bảo tồn thiên nhiên Bát Xát và UBND xã Dền Sáng tổ chức.

fb yt zl tw