Tết trồng cây gắn với “kiến trúc xanh”

LCĐT - Mỗi độ xuân về, lời dạy về Tết trồng cây của Bác Hồ khởi xướng vào mùa xuân năm 1959 lại vang lên trong tâm thức những người con đất Việt.

“Mùa xuân là tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”.

Phong trào trồng cây mùa xuân đã trở thành phong trào quần chúng sâu rộng, là một nét đẹp văn hóa, một mỹ tục trong truyền thống mở đầu một năm mới hanh thông của người Việt. Tết trồng cây đầu năm có ý nghĩa to lớn góp phần không nhỏ làm giàu đẹp thêm cho đất nước, cho cuộc sống của mỗi con người, nâng cao hiệu quả kinh tế, làm đẹp cảnh quan môi trường, chống được các thảm họa thiên tai, giảm thiểu tác hại của môi trường đến đời sống Nhân dân. Cây cối còn cung cấp cho chúng ta nguồn tài nguyên phong phú để làm nhà, phát triển ngành công nghiệp gỗ, sản xuất ra những đồ vật hữu dụng trong ngôi nhà của chúng ta và còn là mặt hàng xuất khẩu có giá trị trên thị trường thế giới.

Việc trồng cây vào dịp đầu xuân còn phù hợp với truyền thống của nhiều dân tộc vùng nông thôn nước ta, một cách làm rất nhân văn là: Sinh con - trồng cây, con lớn - cây lớn làm nhà cho con, với sự lựa chọn loại cây trồng hợp lý có vòng đời sinh trưởng ngắn có thể khai thác làm nhà. Để phù hợp tình hình kinh tế của mỗi gia đình, nhất là đồng bào vùng cao, vùng nông thôn, chúng ta cần duy trì những mái nhà tranh, các ngôi nhà sàn, nhà dài, của các dân tộc miền núi theo dạng “kiến trúc xanh”, là loại nhà được sử dụng vật liệu có nguồn gốc hữu cơ từ tự nhiên ở xung quanh ta như gỗ, tranh, tre, nứa, lá, cát, sỏi. Chúng ta cần quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản truyền thống kiến trúc dân gian này, một di sản kiến trúc đối với vùng nông thôn, đặc biệt là miền núi, vùng cao do ông cha đã tạo ra qua nhiều đời.

Tết trồng cây gắn với “kiến trúc xanh” ảnh 1
Thanh niên Sa Pa trồng cây xanh, tạo cảnh quan.

Xây dựng nhà theo dạng “kiến trúc xanh” không những giảm thiểu kinh phí xây dựng, vì được tạo dựng bằng các loại vật liệu sẵn có xung quanh chúng ta, mà còn phù hợp với môi trường vùng cao. Ngôi nhà đó thường được đặt một cách khéo léo trên nền đất dốc tự nhiên không san gạt, góp phần gìn giữ sinh thái tự nhiên, tạo nên sự hài hòa bền vững. Đa số ngôi nhà dân tộc nằm giữa đại ngàn lộng thoáng, chiếu sáng bằng ánh sáng tự nhiên qua hệ thống cửa mở hợp lý. Việc làm mát trong mùa hè được khai thác tối đa bằng hệ thống cửa đón gió và thoát gió. Ngôi nhà còn được chống ẩm, mốc, tiệt trùng bằng biện pháp nâng sàn ở lên cao so với mặt đất tạo luồng không khí đối lưu bên dưới. Vào mùa đông, hệ thống cửa sập kín kết hợp với làm nóng không khí trong nhà bằng bếp lửa rất hiệu quả và tiết kiệm. Ngoài ra, mỗi ngôi nhà thường có vườn, tận dụng màu xanh của đại ngàn để làm mát tự nhiên vào mùa hè, che chắn gió bão và tạo ấm vào mùa đông.

Đối với đồng bào các dân tộc vùng cao, khi chọn vị trí làm nhà bao giờ cũng chọn nguồn nước tại chỗ, được sử dụng với 2 chức năng chính phục vụ sản xuất và phục vụ đời sống. Một số dân tộc tận dụng sức nước để sinh sống, sản xuất như làm cối giã gạo, guồng quay. Một số nơi lợi dụng địa hình dốc dẫn nước từ sông, suối về tận nhà, tận nương để sử dụng. Những ngôi nhà truyền thống của các dân tộc trong thực tế đã tạo ra một tiện nghi sống khá tốt, đảm bảo sức khỏe cho con người. Cách sống giản dị và thiết thực của người vùng cao cũng là một cách sống xanh, luôn giữ nét văn hóa Việt là sự gần gũi, ấm áp giao hòa tình cảm giữa các thành viên trong gia đình. Ngôi nhà thoáng rộng, gần gũi, hoang dã như thiên nhiên, con người sống ở đó không bị hiệu ứng nhà kính, bụi công nghiệp, tiếng ồn đô thị, giao thông, không bị tổn hao sức khỏe vì hóa chất từ các vật dụng trong nhà. Những mảng xanh của vườn, rừng thực sự là nguồn cấp khí sạch vô tận và thu khí các bon hữu dụng nhất.

Nhân dịp tết trồng cây Xuân Quý Mão - 2023 xin có một vài suy nghĩ ban đầu về Tết trồng cây gắn với “kiến trúc xanh”. Đã đến lúc các nhà văn hóa, các nhà kiến trúc phải lên tiếng và tham gia cùng các nhà quản lý vào quy hoạch kiến trúc nông thôn, đặc biệt là vùng cao. Tuy nhiên, chúng ta không chủ trương giữ lại nguyên gốc nhà gỗ, tranh, tre, mà phải có sự cách tân ngôi nhà dân gian, nhưng vẫn giữ lại nét kiến trúc truyền thống trong ngôi nhà, giữ lại cách sử dụng không gian trong và ngoài ngôi nhà phù hợp với tâm lý, tính cách, phong tục của con người miền núi và nông thôn, đồng thời phù hợp với chiến lược phát triển nhà ở vùng nông thôn trong chiến lược phát triển nông thôn mới đến năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bắc Hà tôn vinh bản sắc các dân tộc tại Festival mùa Đông

Bắc Hà tôn vinh bản sắc các dân tộc tại Festival mùa Đông

Tối 21/11, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bắc Hà tổ chức Hội thi văn nghệ quần chúng “Âm vang bản sắc cao nguyên” trong khuôn khổ Festival mùa Đông năm 2026. Hội thi mang đến không gian nghệ thuật đặc sắc, giàu cảm xúc, tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc ở Bắc Hà.

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Ngày Văn hóa Việt Nam: Từ chiều sâu văn hóa dân tộc đến khát vọng phát triển

Một ngày dành riêng cho văn hóa mang theo kỳ vọng về những giá trị sẽ được bồi đắp, giữ gìn trong nhiều thế hệ. Khi ngày 24/11 trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam, điều cần suy ngẫm là làm sao để sự trân trọng, gìn giữ và trao truyền văn hóa dân tộc được chuyển hóa thành cách ứng xử, sức sáng tạo, nguồn lực to lớn góp phần phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Lào Cai lan tỏa giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Văn hóa Việt Nam, tỉnh Lào Cai đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền và quảng bá các hoạt động hưởng ứng, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Thông qua các hoạt động từ cơ sở đến cấp tỉnh, địa phương hướng tới khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai đến với du khách.

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, dậm Then và câu khắp Nôm của dân tộc Tày xã Chấn Thịnh vẫn được giữ gìn và trao truyền qua nhiều thế hệ. Góp phần làm nên sức sống ấy là tâm huyết của các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Xòe và thực hành nghi lễ Then, Khắp Nôm xã Chấn Thịnh. Họ đang “giữ hồn” điệu xòe và lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống trong đời sống mới.

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Lào Cai đoạt 2 giải tại Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư

Sáng 20/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tổng kết, trao Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ tư năm 2026. Tại giải năm nay, tỉnh Lào Cai có 2 tác phẩm được vinh danh.

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Ngày Văn hóa Việt Nam 2026: Sân khấu nghệ thuật phong phú các hoạt động chào mừng

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, với thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, các nhà hát, đơn vị nghệ thuật thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng loạt tổ chức nhiều chương trình biểu diễn, giới thiệu những tác phẩm sân khấu đặc sắc tới công chúng.

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân

Hưởng ứng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), tối 19/11, Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái tổ chức chương trình nghệ thuật với chủ đề “Thanh âm di sản – Giai điệu tri ân”.

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Gìn giữ sắc màu trang phục dân tộc Khơ Mú

Trang phục truyền thống của dân tộc Khơ Mú không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng những nét văn hóa đặc trưng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Với nhiều cách làm thiết thực, phường Nghĩa Lộ đang từng bước khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng, đưa trang phục truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Chiều 19/11, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, lãnh đạo trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, các giảng viên, cùng toàn thể học viên.

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Chiều 19/11, tại Thư viện tỉnh Lào Cai cơ sở 1, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương với chủ đề “Văn hóa đọc Lào Cai: Kết nối tương lai từ mạch nguồn truyền thống”.

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

fb yt zl tw