Nhạc sĩ Văn Cao và sự ra đời bài “Tiến quân ca”

Quốc ca Việt Nam là bài “Tiến quân ca” do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác, với những giai điệu thiêng liêng, hào hùng. Bài hát ra đời gắn với những ký ức Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám cùng những kỷ niệm khó quên của tác giả.

Nhạc sĩ Văn Cao, tên thật là Nguyễn Văn Cao, sinh ngày 15/11/1923, tại Hải Phòng trong một gia đình viên chức.

Thuở niên thiếu, ông đi học và làm việc ở Hải Phòng. Từ năm 1943, ông tham gia hoạt động Việt Minh, trong đội trừ gian. Thời gian này, ông sáng tác nhiều ca khúc yêu nước, nổi tiếng như “Đống Đa”, “Thăng Long hành khúc ca”, “Tiếng rừng”… làm phóng viên viết báo, làm thơ, vẽ tranh...

Ông được đánh giá là “Nhạc sĩ có tài”, có nhiều đóng góp cho hoạt động âm nhạc, nghệ thuật. Ông tham gia Hội Văn hóa Cứu quốc, viết cho báo Độc Lập, tham gia Hội Văn Nghệ Việt Nam, Hội nhạc sĩ Việt Nam...

Với những đóng góp của ông trong hoạt động nghệ thuật, đặc biệt trong việc sáng tác bài “Tiến quân ca”, theo Sắc lệnh số 32 ngày 25/4/1949, ông đã vinh dự được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Huân chương Độc lập hạng Nhất…

Ông mất ngày 10/7/1995 tại Hà Nội.

Quốc ca Việt Nam là bài “Tiến quân ca” do Nhạc sĩ Văn Cao sáng tác, với những giai điệu thiêng liêng, hào hùng. Bài hát ra đời gắn với những ký ức Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám cùng những kỷ niệm khó quên của tác giả.

Theo lời kể lại vào năm 1976 của tác giả về hoàn cảnh ra đời của bài Quốc ca, đó là vào những ngày mùa đông năm 1944, khi cuộc đấu tranh cách mạng của dân tộc đang sục sôi khí thế. Văn Cao gặp Vũ Quý, là một cán bộ Việt Minh, cũng là một người vẫn theo dõi những hoạt động nghệ thuật của Văn Cao. Ông Vũ Quý hỏi như đề nghị Văn Cao thoát ly hoạt động cách mạng và giao nhiệm vụ đầu tiên cho Văn Cao là sáng tác một bài hát cho quân đội cách mạng.

Văn Cao lúc ấy, chưa biết đến chiến khu, chỉ biết những con đường Phố Ga, đường Hàng Bông, đường Bờ Hồ (Hà Nội) theo thói quen đi và cũng chưa gặp các chiến sĩ quân đội cách mạng trong khóa quân chính đầu tiên và không biết họ hát như thế nào... tác giả “đang nghĩ cách viết một bài hát thật giản dị cho họ có thể hát được…”.

Ông đã trăn trở, tìm kiếm những âm thanh, hình ảnh trong buổi chiều đi dọc các con phố Hà Nội… và ông đã viết được những nét nhạc đầu tiên của bài “Tiến quân ca”. Ông đã chỉnh sửa và hoàn thiện bài hát nhiều ngày sau đó tại căn gác số 45 Nguyễn Thượng Hiền, Hà Nội trong những ngày đông ảm đạm, đói, rét, khổ cực.

“Đoàn quân Việt Nam đi,

Chung lòng cứu quốc

Bước chân rộn vang trên đường gập ghềnh xa…”.

“…Nhịp điệu ngân dài của bài hát mở đầu cho một tiếng cồng vang vọng”… Nhạc sĩ Văn Cao nhớ lại, khi bài hát viết xong, ông Vũ Quý rất hài lòng: “Da mặt anh đen sạm. Đôi mắt và nụ cười của anh lấp lánh”.

Nhạc sĩ Văn Cao và sự ra đời bài “Tiến quân ca” ảnh 1

Bản thảo bài “Tiến quân ca” của nhạc sĩ Văn Cao.

“Tiến quân ca” là bài ca cách mạng, với âm hưởng hào hùng, thôi thúc, cổ vũ tinh thần, nhiệt huyết và lòng yêu nước của bộ đội, nhân dân Việt Nam cùng đứng lên đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Ngày 17/8/1945, “bài hát Tiến quân ca đã vang lên giữa bầu trời Hà Nội…hàng ngàn giọng hát cất lên, vang theo những đoạn sôi nổi…

Ngày 19/8/1945, một cuộc mít-tinh lớn họp tại quảng trường Nhà hát Lớn. Dàn đồng ca của Thiếu niên Tiền phong hát “Tiến quân ca” chào lá cờ đỏ sao vàng… Hàng chục ngàn giọng hát cất lên, thét lên tiếng thét căm thù vào bọn đế quốc, và sự hào hùng chiến thắng của cách mạng”.

Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, năm 1946, Quốc hội khóa I đã chính thức quyết định chọn “Tiến quân ca” làm Quốc ca Việt Nam. Trong bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam năm 1946, tại Điều 3, ghi rõ: Quốc ca là bài “Tiến quân ca”.

Bài Tiến Quân ca “không những chỉ là một bản nhạc hay so với nhiều bài quốc ca của các nước khác mà nó còn có đầy đủ giá trị tiêu biểu, vì nó đã gắn bó tình cảm với nhiều thế hệ nối tiếp nhau trải qua nhiều chặng đường gian nan và vinh quang của lịch sử dân tộc Việt Nam”. Bài hát “Tiến quân ca” ra đời trong hoàn cảnh hết sức đặc biệt, với cá nhân tác giả và dân tộc Việt Nam.

Nhiều năm trôi qua, bài hát trở thành hành khúc, đồng hành cùng nhân dân Việt Nam trong suốt những năm tháng đấu tranh giành và bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và là niềm tự hào của Nhân dân Việt Nam.

Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Sự đón nhận nồng nhiệt của bạn bè quốc tế đối với món ăn Việt Nam, đặc biệt là phở một lần nữa khẳng định sức hấp dẫn và giá trị của ẩm thực Việt Nam như một cầu nối văn hóa, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, quảng bá hình ảnh Việt Nam và lan tỏa bản sắc của Cộng đồng ASEAN tại Phần Lan.

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Con đường uốn lượn lên đỉnh Pù Đinh, xã Chiềng Ken trong buổi sớm mùa hè phủ một màu xanh mát. Dưới những tán lim cổ thụ xòe rộng, ánh nắng len qua từng kẽ lá, in vệt sáng lấp lánh trên những bậc đá dẫn vào đền Ken. Trải qua hàng trăm năm, quần thể lim xanh nơi đây vẫn bền bỉ tỏa bóng, trở thành điểm nhấn đặc biệt của Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh - đền Ken cũng là “lá phổi xanh” quý giá giữa vùng đất Chiềng Ken này.

Nơi giữ tiếng mẹ đẻ

Nơi giữ tiếng mẹ đẻ

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị văn hóa đứng trước nguy cơ mai một, có những mái nhà nơi vùng cao vẫn ngày ngày vang lên tiếng Dao, tiếng Giáy, tiếng Mông, tiếng Tày... không phải ở lớp tập huấn, mà trong từng bữa cơm, từng câu chuyện trước bếp lửa.

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Không chỉ giới thiệu danh mục dự án, quỹ đất hay các chính sách ưu đãi tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026, Lào Cai còn lựa chọn một "tài sản" đặc biệt để giới thiệu với các nhà đầu tư: bản sắc văn hóa. Những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ đang được tỉnh nhìn nhận như một nguồn lực phát triển mới, mở rộng không gian đầu tư từ du lịch, dịch vụ đến công nghiệp văn hóa, tạo nên sức hấp dẫn khác biệt cho vùng đất cửa ngõ Tây Bắc.

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Không nằm ở yếu tố đơn lẻ, sức hấp dẫn riêng biệt của điểm đến Việt được làm nên bởi sự hòa quyện từ nhiều lớp trải nghiệm khác nhau, gắn liền với chiều sâu văn hóa bản địa. Từ những phiên chợ vùng cao, lễ hội truyền thống đến các làng nghề lâu đời... tất cả đều được gìn giữ và hiện diện sống động trong đời sống thường nhật.

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) và tổ chức Global Citizen vừa chính thức công bố ca sĩ Justin Bieber sẽ tham gia chương trình biểu diễn giữa giờ trận chung kết FIFA World Cup 2026. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, trận chung kết có chương trình biểu diễn giữa giờ theo mô hình của sự kiện Super Bowl.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Sáng 9/7, Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai do bà Lê Thị Hồng Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn, đã làm việc với UBND phường Nghĩa Lộ về việc thực hiện các quy định của pháp luật và công tác quản lý nhà nước đối với hệ thống thiết chế văn hóa trên địa bàn. 

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Không chỉ là trang phục mặc hằng ngày, bộ y phục của đồng bào Dao Đỏ như một cuốn “nhật ký” bằng hình ảnh, nơi lưu giữ lịch sử, văn hóa tộc người. Qua từng đường kim mũi chỉ, những họa tiết hoa văn như những lời kể thầm lặng về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên; gửi gắm khát vọng về cuộc sống bình yên, hạnh phúc, đồng thời tôn vinh đôi bàn tay khéo léo và tâm hồn rộng mở của người phụ nữ vùng cao.

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Chiều 6/7, UBND phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai đã tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) phường Âu Lâu trên phạm vi toàn quốc nhằm lựa chọn biểu trưng chính thức đại diện cho hình ảnh, bản sắc và khát vọng phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa, quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh nhằm triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2025 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, phát huy vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển.

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Nằm ở độ cao hơn 2.000 m so với mực nước biển, Y Tý (Lào Cai) từ lâu được biết đến là “vùng đất mù sương” sở hữu nét đẹp thiên nhiên và văn hóa bản địa độc đáo. Những năm gần đây, hạ tầng giao thông nơi đây ngày càng được đầu tư đồng bộ, mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra bài toán khó: Làm thế nào để phát triển du lịch mà vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

fb yt zl tw