Nhạc sĩ Văn Cao và sự ra đời bài “Tiến quân ca”

Quốc ca Việt Nam là bài “Tiến quân ca” do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác, với những giai điệu thiêng liêng, hào hùng. Bài hát ra đời gắn với những ký ức Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám cùng những kỷ niệm khó quên của tác giả.

Nhạc sĩ Văn Cao, tên thật là Nguyễn Văn Cao, sinh ngày 15/11/1923, tại Hải Phòng trong một gia đình viên chức.

Thuở niên thiếu, ông đi học và làm việc ở Hải Phòng. Từ năm 1943, ông tham gia hoạt động Việt Minh, trong đội trừ gian. Thời gian này, ông sáng tác nhiều ca khúc yêu nước, nổi tiếng như “Đống Đa”, “Thăng Long hành khúc ca”, “Tiếng rừng”… làm phóng viên viết báo, làm thơ, vẽ tranh...

Ông được đánh giá là “Nhạc sĩ có tài”, có nhiều đóng góp cho hoạt động âm nhạc, nghệ thuật. Ông tham gia Hội Văn hóa Cứu quốc, viết cho báo Độc Lập, tham gia Hội Văn Nghệ Việt Nam, Hội nhạc sĩ Việt Nam...

Với những đóng góp của ông trong hoạt động nghệ thuật, đặc biệt trong việc sáng tác bài “Tiến quân ca”, theo Sắc lệnh số 32 ngày 25/4/1949, ông đã vinh dự được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Huân chương Độc lập hạng Nhất…

Ông mất ngày 10/7/1995 tại Hà Nội.

Quốc ca Việt Nam là bài “Tiến quân ca” do Nhạc sĩ Văn Cao sáng tác, với những giai điệu thiêng liêng, hào hùng. Bài hát ra đời gắn với những ký ức Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám cùng những kỷ niệm khó quên của tác giả.

Theo lời kể lại vào năm 1976 của tác giả về hoàn cảnh ra đời của bài Quốc ca, đó là vào những ngày mùa đông năm 1944, khi cuộc đấu tranh cách mạng của dân tộc đang sục sôi khí thế. Văn Cao gặp Vũ Quý, là một cán bộ Việt Minh, cũng là một người vẫn theo dõi những hoạt động nghệ thuật của Văn Cao. Ông Vũ Quý hỏi như đề nghị Văn Cao thoát ly hoạt động cách mạng và giao nhiệm vụ đầu tiên cho Văn Cao là sáng tác một bài hát cho quân đội cách mạng.

Văn Cao lúc ấy, chưa biết đến chiến khu, chỉ biết những con đường Phố Ga, đường Hàng Bông, đường Bờ Hồ (Hà Nội) theo thói quen đi và cũng chưa gặp các chiến sĩ quân đội cách mạng trong khóa quân chính đầu tiên và không biết họ hát như thế nào... tác giả “đang nghĩ cách viết một bài hát thật giản dị cho họ có thể hát được…”.

Ông đã trăn trở, tìm kiếm những âm thanh, hình ảnh trong buổi chiều đi dọc các con phố Hà Nội… và ông đã viết được những nét nhạc đầu tiên của bài “Tiến quân ca”. Ông đã chỉnh sửa và hoàn thiện bài hát nhiều ngày sau đó tại căn gác số 45 Nguyễn Thượng Hiền, Hà Nội trong những ngày đông ảm đạm, đói, rét, khổ cực.

“Đoàn quân Việt Nam đi,

Chung lòng cứu quốc

Bước chân rộn vang trên đường gập ghềnh xa…”.

“…Nhịp điệu ngân dài của bài hát mở đầu cho một tiếng cồng vang vọng”… Nhạc sĩ Văn Cao nhớ lại, khi bài hát viết xong, ông Vũ Quý rất hài lòng: “Da mặt anh đen sạm. Đôi mắt và nụ cười của anh lấp lánh”.

Nhạc sĩ Văn Cao và sự ra đời bài “Tiến quân ca” ảnh 1

Bản thảo bài “Tiến quân ca” của nhạc sĩ Văn Cao.

“Tiến quân ca” là bài ca cách mạng, với âm hưởng hào hùng, thôi thúc, cổ vũ tinh thần, nhiệt huyết và lòng yêu nước của bộ đội, nhân dân Việt Nam cùng đứng lên đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Ngày 17/8/1945, “bài hát Tiến quân ca đã vang lên giữa bầu trời Hà Nội…hàng ngàn giọng hát cất lên, vang theo những đoạn sôi nổi…

Ngày 19/8/1945, một cuộc mít-tinh lớn họp tại quảng trường Nhà hát Lớn. Dàn đồng ca của Thiếu niên Tiền phong hát “Tiến quân ca” chào lá cờ đỏ sao vàng… Hàng chục ngàn giọng hát cất lên, thét lên tiếng thét căm thù vào bọn đế quốc, và sự hào hùng chiến thắng của cách mạng”.

Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, năm 1946, Quốc hội khóa I đã chính thức quyết định chọn “Tiến quân ca” làm Quốc ca Việt Nam. Trong bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam năm 1946, tại Điều 3, ghi rõ: Quốc ca là bài “Tiến quân ca”.

Bài Tiến Quân ca “không những chỉ là một bản nhạc hay so với nhiều bài quốc ca của các nước khác mà nó còn có đầy đủ giá trị tiêu biểu, vì nó đã gắn bó tình cảm với nhiều thế hệ nối tiếp nhau trải qua nhiều chặng đường gian nan và vinh quang của lịch sử dân tộc Việt Nam”. Bài hát “Tiến quân ca” ra đời trong hoàn cảnh hết sức đặc biệt, với cá nhân tác giả và dân tộc Việt Nam.

Nhiều năm trôi qua, bài hát trở thành hành khúc, đồng hành cùng nhân dân Việt Nam trong suốt những năm tháng đấu tranh giành và bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và là niềm tự hào của Nhân dân Việt Nam.

Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nhịp cầu gắn kết cộng đồng

Nhịp cầu gắn kết cộng đồng

Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Du lịch Mường Lò, từ 17h30 ngày 16/10, dọc trục đường Điện Biên - Nguyễn Quang Bích - sân vận động Nghĩa Lộ, bắt đầu màn lễ hội đường phố sinh động, đậm đà bản sắc.

Chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 diễn ra từ ngày 16/10 đến hết tháng 10/2026 với chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch và trải nghiệm đặc sắc tại khu vực phía Tây tỉnh Lào Cai. Điểm nhấn là Lễ khai mạc với chương trình nghệ thuật đặc biệt "Xoè Thái - Trọn một vòng yêu" diễn ra từ 20h00 ngày 16/10 tại sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ, cùng chương trình diễu diễn đường phố, không gian văn hóa Tây Bắc và các hoạt động quảng bá, kết nối sản phẩm.

Ấn tượng diễu diễn đường phố Mường Lò

Ấn tượng diễu diễn đường phố Mường Lò

Những cánh quạt hồng mở đều trên nền áo trắng, váy đen; tà áo dài đỏ nối thành hàng trên những tuyến phố, trong sắc phục truyền thống, các diễn viên, nghệ nhân mang đến nhịp múa và nụ cười tươi tắn, làm rộn ràng đường phố Mường Lò.

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Mường Lò - Nghĩa Lộ từ lâu đã được ví như chiếc nôi văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái. Nơi ấy có cánh đồng Mường Lò bát ngát, dòng Ngòi Thia hiền hòa và những dãy núi mờ sương ôm trọn những nếp nhà sàn yên bình. Mỗi khi thu về hay xuân sang, Mường Lò lại xốn xang trong nhịp xòe mừng lúa mới, mừng mùa hội.

Lễ hội Đền Đôi Cô phường Cam Đường diễn ra từ ngày 20/10

Lễ hội Đền Đôi Cô phường Cam Đường diễn ra từ ngày 20/10

Lễ hội Đền Đôi Cô phường Cam Đường năm 2026 sẽ diễn ra trong 04 ngày, từ ngày 20 đến 24/10, tại Di tích lịch sử - văn hóa Đền Đôi Cô, tổ 29, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai. Nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tín ngưỡng và giới thiệu sản phẩm địa phương sẽ được tổ chức trong dịp này.

Lào Cai: Triển lãm ảnh chào mừng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lào Cai: Triển lãm ảnh chào mừng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Hưởng ứng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 và hướng tới kỷ niệm 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại (15/12/2021 - 15/12/2026), Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức hai triển lãm ảnh nghệ thuật quy mô lớn.

Người giữ điệu xòe

Người giữ điệu xòe

Giữa nhịp sống hiện đại, xòe Thái ở Mường Lò vẫn vẹn nguyên sức sống không chỉ nhờ danh xưng di sản, mà bắt đầu từ chính tình yêu máu thịt của những con người bình dị nơi đây.

Biểu tượng văn hóa độc đáo của người Thái đen

Biểu tượng văn hóa độc đáo của người Thái đen

Trên những nếp nhà sàn truyền thống ở Mường Lò, Khau cút là dấu ấn kiến trúc đặc trưng của đồng bào Thái đen. Không đơn thuần là chi tiết trang trí, Khau cút còn chứa đựng những câu chuyện về cội nguồn, cộng đồng và cách người Thái gửi gắm dấu ấn văn hóa trên chính ngôi nhà của mình.

Nơi hạt cốm kết tinh bản sắc văn hóa

Nơi hạt cốm kết tinh bản sắc văn hóa

Ở Hợp Thành, cốm không đơn thuần là sản vật từ mùa lúa nếp non, mà còn gắn với phong tục tri ân tổ tiên và nghi lễ Then pang mẩu của người Tày. Trên nền tảng văn hóa ấy, sự giao thoa giữa các dân tộc Tày, Dao đỏ, Xá Phó cùng cộng đồng cư dân địa phương tạo nên sắc thái riêng cho Lễ hội Cốm, góp phần giới thiệu chiều sâu văn hóa Hợp Thành đến người dân và du khách.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy kiểm tra tổng duyệt chương trình diễu diễn đường phố Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy kiểm tra tổng duyệt chương trình diễu diễn đường phố Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chiều tối 14/10, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, cùng đoàn công tác của tỉnh đã kiểm tra buổi tổng duyệt chương trình diễu diễn đường phố phục vụ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026: Người dân nhường vé miễn phí cho du khách, lan tỏa nét đẹp hiếu khách

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026: Người dân nhường vé miễn phí cho du khách, lan tỏa nét đẹp hiếu khách

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 đang thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân và du khách trong và ngoài nước. Trước nhu cầu tham dự lễ khai mạc tăng cao, hành động tự nguyện nhường vé cho du khách phương xa của người dân địa phương đã trở thành điểm nhấn đẹp, lan tỏa tinh thần sẻ chia và lòng hiếu khách của người Mường Lò.

Đặc sắc ẩm thực của người Thái ở Mường Lò

Đặc sắc ẩm thực của người Thái ở Mường Lò

Ẩm thực của người Thái ở Mường Lò hấp dẫn thực khách từ những nguyên liệu gần gũi, cách chế biến khéo léo và sự hòa quyện tinh tế của các loại gia vị. Mỗi món ăn mang hương vị riêng, góp phần làm nên sức cuốn hút của vùng đất nổi tiếng với văn hóa Thái đặc sắc.

fb yt zl tw