AI đọc được cuộn giấy cháy trong trận núi lửa 2.000 năm trước

Các nhà nghiên cứu sử dụng AI để nhận diện các chữ trong cuộn giấy cói cháy đen do vụ phun trào núi lửa Vesuvius năm 79.

Quét tia laser trên một cuộn giấy cói Herculaneum đã bị carbon hóa.

Ngày 5/2, ban tổ chức cuộc thi "Thử thách Vesuvius" đã trao giải thưởng trị giá 700.000 USD cho 3 nhà nghiên cứu về thành tựu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã thông tin trong cuộn giấy 2.000 năm tuổi bị cháy sém trong vụ phun trào núi lửa Vesuvius, chôn vùi thành phố La Mã cổ đại Pompeii.

Theo ban tổ chức, tuyển tập giấy cói Herculaneum gồm khoảng 800 cuộn giấy cói Hy Lạp đã bị carbon hóa trong vụ phun trào núi lửa năm 79 sau Công nguyên.

Những cuộn giấy này hiện được lưu giữ tại Viện Institut de France ở thủ đô Paris (Pháp) và Thư viện quốc gia Naples (Ý). Chúng trông như những khúc gỗ cứng, đã bị hư hỏng nặng và thậm chí có thể vỡ vụn nếu được mở ra.

Ban tổ chức cuộc thi "Thử thách Vesuvius" đã tiến hành quét CT có độ phân giải cao đối với 4 cuộn giấy trong số này và đưa ra các giải thưởng với trị giá tổng cộng 1 triệu USD để thúc đẩy các nghiên cứu liên quan.

Những người đoạt giải thưởng nêu trên là nghiên cứu sinh tiến sĩ Youssef Nader ở Berlin (Đức), thực tập sinh Luke Farritor tại Công ty SpaceX (Mỹ) và nhân viên ngành robot người Thụy Sĩ Julian Schilliger.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng AI để giúp phân biệt mực với giấy cói và tìm ra những chữ cái Hy Lạp vốn đã bị mờ và gần như không thể đọc được thông qua nhận dạng mẫu. Trong thử thách này, họ phải giải mã 4 đoạn văn bản có ít nhất 140 ký tự, trong đó ít nhất 85% ký tự có thể phục hồi được.

Ông Robert Fowler - chủ tịch Hiệp hội Herculaneum - đánh giá một số văn bản này có thể viết lại hoàn toàn lịch sử trong các thời kỳ quan trọng của thế giới cổ đại.

Năm ngoái, anh Luke Farritor đã giải mã thành công từ đầu tiên trong 1 cuộn giấy cói cổ đại và từ này trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "màu tím". Theo các nhà tổ chức, cho đến thời điểm này, mới chỉ có 5% số ký tự trên cuộn giấy này được giải mã.

Thành phố cổ Pompeii là di sản thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) công nhận, thuộc một trong những địa điểm du lịch hàng đầu tại Ý.

Hơn 2.000 năm trước, bên bờ Địa Trung Hải, Pompeii là một thành phố sầm uất thời đế quốc La Mã cực thịnh với khoảng 20.000 dân, nổi tiếng với sản phẩm dầu ô liu, nho. Cách thành phố chưa đầy 10 km là ngọn núi lửa hùng vĩ Vesuvius.

Vào năm 79 sau Công nguyên, núi lửa Vesuvius đã phun trào và phá hủy thành phố Pompeii chỉ trong một đêm.

Sau đó, thành phố cổ Pompeii đã được khôi phục và trở thành một điểm đến du lịch nổi tiếng, thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm. Nơi đây cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tìm hiểu về lịch sử và văn hóa cổ đại của Ý nói riêng và châu Âu nói chung.

Theo báo Tuổi trẻ

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Không để "lỡ nhịp" trong hành trình số

Không để "lỡ nhịp" trong hành trình số

Năm 2025 ghi dấu những bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số của tỉnh Lào Cai, khẳng định quyết tâm của một tỉnh miền núi biên giới đồng hành cùng tiến trình phát triển quốc gia trong kỷ nguyên số. Kết quả đạt được thể hiện nỗ lực đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tư duy đổi mới và cách làm bài bản, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, đúng tinh thần “không để lỡ nhịp” trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Khi người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm

Khi người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm

Năm 2025, tỉnh Lào Cai đạt 93,12/100 điểm theo Bộ chỉ số chỉ đạo, điều hành và đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính (TTHC), dịch vụ công theo thời gian thực, xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố trên cả nước, đạt loại xuất sắc theo Quyết định 766/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cải cách hành chính trong hoạt động xuất - nhập cảnh

Cải cách hành chính trong hoạt động xuất - nhập cảnh

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, thời gian qua, công tác quản lý xuất - nhập cảnh trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho công dân Việt Nam và người nước ngoài.

Lào Cai xây dựng hạ tầng số đồng bộ

Lào Cai xây dựng hạ tầng số đồng bộ

Sau hợp nhất, tỉnh Lào Cai xác định đầu tư phát triển hạ tầng số là nhiệm vụ then chốt nhằm bảo đảm bộ máy chính quyền vận hành thông suốt và hiệu quả. Đến nay, hạ tầng bưu chính, viễn thông trên địa bàn tỉnh được đầu tư đồng bộ, phát triển nhanh và phủ rộng đến 100% xã, phường.

Thay đổi một số chỉ tiêu trong chương trình hành động phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Thay đổi một số chỉ tiêu trong chương trình hành động phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP sửa đổi, bổ sung, cập nhật Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 1/4/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế số

Đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế số

Nhằm mang lại các sản phẩm, dịch vụ tiện ích cho người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số, ngành ngân hàng tỉnh Lào Cai đã sớm vào cuộc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị với tinh thần quyết liệt, đồng bộ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Từ thực tiễn đào tạo và những kết quả nổi bật đạt được tại các sân chơi khoa học - công nghệ trong nước và quốc tế, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) đang từng bước khẳng định vai trò là đơn vị tiên phong trong công tác ươm mầm năng lực số cho học sinh.

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Giải Nhất cuộc thi “AI Thực chiến 2025” đã gọi tên Đoàn Viết Thắng - chàng trai quê Lào Cai, đội trưởng team Converged cùng các đồng đội, sau hành trình cạnh tranh khốc liệt giữa những nhóm nghiên cứu AI hàng đầu cả nước. Thành tích này không chỉ là dấu mốc cá nhân, mà còn cho thấy sự trưởng thành của thế hệ kỹ sư trẻ Việt Nam trong việc làm chủ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các bài toán thực tiễn.

“Bình dân học vụ số” thúc đẩy phát triển bền vững

“Bình dân học vụ số” thúc đẩy phát triển bền vững

Khi Phong trào “Bình dân học vụ số” thấm sâu vào đời sống, mỗi người dân trở thành một chủ thể của chuyển đổi số thì chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mà thực sự trở thành động lực nội sinh thúc đẩy phát triển bền vững, tạo nền tảng để Lào Cai tự tin hội nhập và vươn lên trong kỷ nguyên số.

Vận hành chính quyền với hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”

Vận hành chính quyền với hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”

Từ tháng 7/2025, tỉnh Lào Cai chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó xã Mường Lai nổi lên như một điểm sáng về đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành. Vượt qua những lúng túng ban đầu trước khối lượng công việc lớn khi sáp nhập và tiếp nhận nhiệm vụ từ cấp huyện, địa phương đã chủ động xây dựng hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát cán bộ và phục vụ người dân.

Người dân "biết số, hiểu số và dùng số"

Người dân "biết số, hiểu số và dùng số"

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Lào Cai xác định người dân vừa là chủ thể, vừa là trung tâm của tiến trình chuyển đổi số. Từ nhận thức đó, thời gian qua, các cấp, ngành trong tỉnh đã tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao kỹ năng số cho người dân, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 

fb yt zl tw