Những phiên tòa giả định được xây dựng từ các tình tiết vụ án có thật, gắn với đặc điểm tâm lý lứa tuổi. Điển hình như Phiên tòa giả định với chuyên đề "Tuyên truyền về xử lý vi phạm đối với hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự và các vi phạm liên quan đến lứa tuổi học sinh THPT" được tổ chức tại Trường THPT Lý Thường Kiệt, thành phố Yên Bái đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các thầy cô giáo cùng các em học sinh.
Dưới hình thức sân khấu hoá, Phiên tòa hình sự giả định tuyên truyền, phổ biến pháp luật với chủ đề: "Tuyên truyền về xử lý vi phạm đối với hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự và các vi phạm liên quan đến lứa tuổi học sinh THPT” nhằm giúp các em học sinh hiểu rõ, có cái nhìn sâu và tổng quát hơn về một số hành vi vi phạm pháp luật có thể bị xử lý hình sự.
Nội dung xây dựng dựa theo những tư liệu trong thực tiễn về người đủ 17 tuổi, không thuộc trường hợp không được đăng ký nghĩa vụ quân sự, miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự nhưng không đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu tại địa phương theo Lệnh gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự của Ban Chỉ huy quân sự địa phương. Các vai diễn trong "Phiên tòa giả định” thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được phân công, thu hút được sự chú ý, theo dõi của đông đảo đoàn viên thanh niên, học sinh toàn trường.
Phiên tòa giả định với thông điệp: "Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân", mỗi chúng ta hãy là những công dân tích cực tham gia vào việc tuyên truyền các quy định của pháp luật về nghĩa vụ quân sự; tuyên truyền, phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, để góp phần xây dựng một môi trường học đường văn hóa, an toàn, lành mạnh, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật cho các em học sinh và toàn thể xã hội.
Chăm chú theo dõi từng nội dung, diễn biến phiên toà, Em Nguyễn Văn Hải - lớp 11A2, Trường THPT Lý Thường Kiệt chia sẻ: "Thông qua phiên tòa giả định này giúp em có thêm những kiến thức bổ ích, hiểu rõ hậu quả và hình phạt đối với người vi phạm pháp luật. Bên cạnh đó, phiên tòa giả định giúp định hướng để em cũng như các bạn học sinh trong trường xác định sống, học tập và làm việc đều phải có ý thức chấp hành pháp luật”.
Thầy giáo Ma Đình Khải – Hiệu trưởng Trường THPT Lý Thường Kiệt cho biết: "Việc tổ chức phiên tòa giả định dưới hình thức sân khấu hóa đã tạo nên sự hấp dẫn, hứng thú đối với mỗi học sinh, các em sẽ tiếp thu các nội dung, kiến thức về pháp luật một cách dễ dàng hơn. Ngoài ra, ban tổ chức cũng giao lưu với học sinh qua phần hỏi - đáp với nhiều câu hỏi liên quan đến các lỗi vi phạm khi tham gia giao thông, các mức xử phạt, hậu quả khi vi phạm. Thông qua phiên tòa giả định, học sinh sẽ nâng cao được nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông, tránh những vi phạm tương tự như các nội dung mà phiên tòa giả định đã đề cập”.
Còn tại thị xã Nghĩa Lộ, hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam (9/11), Thị đoàn Nghĩa Lộ phối hợp với UBND phường Tân An, Chi đoàn Toà án - Viện kiểm sát nhân dân - Thi hành án dân sự thị xã tổ chức "Phiên tòa giả định” năm 2024 tại Trường TH&THCS Nguyễn Quang Bích.
Dưới hình thức sân khấu hoá, Phiên tòa tái hiện xét xử vụ án "Vi phạm quy đinh về tham gia giao thông đường bộ”. Nội dung xây dựng dựa theo những tư liệu trong thực tiễn. Các vai diễn trong "Phiên tòa giả định” thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được phân công, thu hút được sự chú ý, theo dõi của hơn 500 đoàn viên thanh niên, học sinh. Ngay sau "Phiên tòa giả định”, các em học sinh Trường TH&THCS Nguyễn Quang Bích đã được tham gia phần thi kiến thức, trả lời các câu hỏi có nội dung liên quan đến "Phiên tòa giả định”.
Em Phạm Hồng Nhung - học sinh lớp 8B, Trường TH&THCS Nguyễn Quang Bích chia sẻ: "Được tham gia trực tiếp tại phiên tòa giả định giúp chúng em có thêm những kiến thức bổ ích, hiểu rõ những hậu quả của hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ và các vấn đề liên quan, từ đó giúp em cũng như các bạn tuân thủ các quy định khi tham gia giao thông, chấp hành tốt các quy định của pháp luật và tuyên truyền cho phụ huynh, người thân, bạn bè của mình, không để xảy ra vi phạm".
Chị Nguyễn Thị Diện - Phó Bí thư Thị đoàn Nghĩa Lộ cho biết: "Thời gian qua, nhằm kịp thời bồi dưỡng kiến thức pháp luật, đổi mới hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và quy định của nhà nước cho đoàn viên, thanh niên bằng hình thức sân khấu hóa, Thị Đoàn Nghĩa Lộ đã triển khai thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền bằng mô hình Phiên tòa giả định trong các trường học với nội dung lồng ghép như: ngăn chặn bạo lực học đường, phòng, chống ma túy và tổ chức đua xe, xử lý hình sự hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển gây tai nạn giao thông… góp phần nâng cao nhận thức, ý thức của đoàn viên, thanh thiếu nhi chấp hành pháp luật, phòng ngừa việc vi phạm pháp luật, giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn”.
Các Phiên tòa giả định tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên luôn được cơ quan công an, viện kiểm sát Nhân dân, tòa án Nhân dân các cấp trên địa bàn toàn tỉnh phối hợp tổ chức thực hiện hiệu quả. Từ việc xây dựng kịch bản dựa trên các tình tiết có thực trong cuộc sống, gắn với tâm lý lứa tuổi, đến việc xét hỏi, luận tội, tranh luận, nghị án, tuyên án... đã thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia. Có thể thấy, các phiên tòa đã gắn với tình hình thực tiễn của từng đơn vị để xây dựng được những nội dung phù hợp, đáp ứng được nhu cầu của học sinh tại các trường học.
Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền an toàn giao thông cho học sinh, vấn đề bạo lực học đường, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tuyên truyền pháp luật về phòng, chống ma túy... Việc tổ chức phiên tòa giả định tại các trường học là cách làm hiệu quả, dễ hiểu, dễ nhớ, mang lại hiệu quả giáo dục, răn đe đối với học sinh tại các trường. Từ đó, góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, phòng ngừa, ngăn chặn các tệ nạn trong xã hội và các tệ nạn xâm nhập vào học đường, hình thành ý thức, thói quen "Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật” cho học sinh.
Bùi Minh
