Xô Viết Nghệ Tĩnh - đỉnh cao của phong trào Cách mạng

Cách đây 86 năm, phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh đã diễn ra, đỉnh cao là cuộc biểu tình ngày 12/9/1930 ở Hưng Nguyên. Xô Viết Nghệ Tĩnh được coi là đỉnh cao của phong trào Cách mạng trong những năm 1930 - 1931 và là cuộc khởi nghĩa đầu tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam kể từ khi ra đời.

Xô Viết Nghệ tĩnh, cao trao cách mạng do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo năm 1930 - 1931. Ảnh: tư liệu
Xô Viết Nghệ tĩnh, cao trao cách mạng do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo năm 1930 - 1931. Ảnh: tư liệu

Xô Viết Nghệ Tĩnh là tên gọi cho phong trào đấu tranh của công nhân - nông dân Nghệ An và Hà Tĩnh trong năm 1930 - 1931. Tên gọi Xô viết Nghệ Tĩnh xuất phát từ sự hình thành các "xã bộ nông" mà các nhà lãnh đạo lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam gọi là "Xô Viết".

Dưới chế độ thực dân - phong kiến, tỉnh Hà Tĩnh không có công nghiệp. Còn tỉnh Nghệ An, tại ngã ba Vinh- Bến Thủy có một nhà ga xe lửa lớn, một nhà máy điện, một nhà máy diêm, 5 nhà máy cưa, 2 xưởng sửa chữa ô tô và một vài xưởng nhỏ, tất cả có 4.000 công nhân. Địa thế hai tỉnh nhiều rừng núi, đất đai cằn cỗi, thường xảy ra bão lụt. Do đó nhân dân, nhất là nông dân đói khát, khổ sở.

Phong trào đấu tranh ở Nghệ An và Hà Tĩnh mở đầu bằng cuộc biểu tình lớn nhân ngày Quốc tế Lao động 1/5/1930 tại ngã ba thành phố Vinh- Bến Thủy và nông dân 5 xã ven thành phố Vinh, dưới sự lãnh đạo của Xứ uỷ Trung Kỳ của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ đó đến tháng 8/1930, đã có đến 97 cuộc bãi công và biểu tình của công nông, nổi bật là cuộc bãi công của công nhân Nhà máy Diêm kéo dài đã dẫn đến cuộc tổng bãi công của toàn thể công nhân khu công nghiệp Bến Thuỷ.

Ngày 12/9/1930, thực dân Pháp cho máy bay ném bom xuống các đoàn biểu tình của nông dân huyện Hưng Nguyên (cách Bến Thủy mười cây số), làm chết 217 người và 120 người bị thương. Hai làng Lộc Châu và Lộc Hải bị triệt hạ, 217 nóc nhà bị đốt cháy, 30 người bị bắn chết. Cuối tháng 8/1930, hàng chục vạn nông dân các huyện Nam Đàn, Thanh Chương, Diễn Châu, Anh Sơn, Nghi Lộc, Hưng Nguyên, Đô Lương, Can Lộc, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh... nổi dậy với quy mô lớn, quyết liệt.   

Từ tháng 5 đến tháng 12/1930, công nhân Nghệ An (Vinh) đã 8 lần bãi công và biểu tình, có 2.500 người tham gia. Cùng trong thời gian đó, 1307 cuộc biểu tình đã nổ ra bao gồm tất cả 300.000 nông dân tham gia. Có đến 625 nông dân bị máy bay ném bom và súng máy giết chết, 8 làng bị triệt hạ, hơn 1.000 chiến sĩ bị bắt giam, hàng trăm người bị đem đi đày.

Sự hy sinh của hàng trăm người như chất men đưa cuộc đấu tranh đến cao trào: đốt huyện đường, phá nhà lao. Hệ thống chính quyền của thực dân, phong kiến bị tê liệt, một số tan rã. Xô viết Nghệ Tĩnh - một hình thức mới về chính quyền của người lao động ra đời làm chức năng của chính quyền cách mạng do giai cấp công nhân lãnh đạo.

Chính quyền Xô Viết đầu tiên được hình thành hàng loạt tại nhiều xã thuộc các huyện, thị xã: Thanh Chương, Nam Đàn, Anh Sơn, Nghi Lộc, Vinh - Bến Thuỷ, Can Lộc, Thạch Hà, Đức Thọ, Hưng Nguyên... Các chính quyền Xô Viết một mặt thi hành các chính sách mới, mặt khác phá bỏ hệ thống chính quyền cũ, trưng thu đất, thóc gạo, tiền bạc của các địa chủ, đồng thời đòi yêu sách với các chủ xưởng, chủ tàu.

Nhưng những chính quyền chỉ tồn tại sau bốn, năm tháng . Đến giữa năm 1931, thực dân Pháp trở lại khủng bố dã man, phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh lắng xuống, rồi thoái trào. Hàng trăm người bị bắt, bị kết án tù giam trong các nhà tù ở Nghệ An, Đà Nẵng, Buôn Mê Thuột, Côn Đảo.

VnMedia

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ký kết Quy chế phối hợp về công tác quản lý biên giới, lãnh thổ, công tác dân tộc, tôn giáo

Ký kết Quy chế phối hợp về công tác quản lý biên giới, lãnh thổ, công tác dân tộc, tôn giáo

Sáng 3/4, Sở Ngoại vụ, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và UBND các xã, phường biên giới tổ chức ký kết Quy chế phối hợp về công tác quản lý biên giới, lãnh thổ, công tác dân tộc, tôn giáo tại địa bàn các xã, phường biên giới, giai đoạn 2026 - 2030.

 Truyền thông đóng vai trò “đi trước mở đường” trong xây dựng mô hình "Phường xã hội chủ nghĩa"

Phường Lào Cai: Truyền thông đóng vai trò “đi trước mở đường” trong xây dựng mô hình "Phường xã hội chủ nghĩa"

Sáng 3/4, Chi bộ các Cơ quan Đảng phường Lào Cai phối hợp cùng Chi bộ Tạp chí Quản lý nhà nước tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề quý II/2026 với chủ đề: “Tăng cường phối hợp truyền thông trong xây dựng phường xã hội chủ nghĩa ở Lào Cai”.

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu tăng cường chấp hành quy định cấm sử dụng rượu, bia trong giờ làm việc

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu tăng cường chấp hành quy định cấm sử dụng rượu, bia trong giờ làm việc

Ngày 3/4, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh ký ban hành công văn số 2454/UBND-NC, yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm quy định cấm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động sử dụng rượu, bia trong giờ làm việc.

Chi bộ mạnh - dân tin, việc thành

Chi bộ mạnh - dân tin, việc thành

Thực tế chứng minh, nơi nào chi bộ thực sự phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, nơi đó kinh tế - xã hội có chuyển biến rõ nét, đời sống Nhân dân được nâng lên, niềm tin của người dân với Đảng ngày càng được củng cố. Không dừng lại ở việc “có tổ chức”, nhiều chi bộ ở cơ sở đang từng bước khẳng định vai trò “đầu tàu”, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.

Chủ tịch Quốc hội phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai, nhiệm kỳ 2026 - 2031

Chủ tịch Quốc hội phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai, nhiệm kỳ 2026 - 2031

Ngày 31/3/2026, Chủ tịch Quốc hội đã ký Quyết định số 2058/NQ-UBTVQH về việc phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2026 - 2031; Quyết định số 2060/NQ-UBTVQH về việc phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy phát biểu tại Hội nghị giao ban công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy phát biểu tại Hội nghị giao ban công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng

Sáng 3/4, tại Trung tâm hội nghị tỉnh, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã tổ chức Hội nghị giao ban công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng quý I/2026 các đơn vị khu vực Vụ Địa bàn II theo dõi. Đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy đồng chủ trì và có bài phát biểu tại hội nghị.

Nâng bước ước mơ quân ngũ

Nâng bước ước mơ quân ngũ

Trong chiến lược xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, công tác tuyển sinh quân sự giữ vai trò quan trọng trong tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhận thức rõ điều đó, Ban Chỉ huy Quân sự các xã, phường trên địa bàn tỉnh Lào Cai chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trực tiếp hỗ trợ thí sinh hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đúng quy định.

Đảng ủy xã Bảo Nhai đối thoại với Nhân dân hai thôn Nậm Đét và Nậm Cài

Đảng ủy xã Bảo Nhai đối thoại với Nhân dân hai thôn Nậm Đét và Nậm Cài

Chiều 2/4, Đảng ủy xã Bảo Nhai tổ chức Hội nghị đối thoại trực tiếp giữa Thường trực Đảng ủy với Nhân dân hai thôn Nậm Đét và Nậm Cài. Đây là hoạt động thường kỳ nhằm phát huy dân chủ, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, đồng thời giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Công an xã Thượng Hà kịp thời hỗ trợ người dân trao trả gần 65 triệu đồng chuyển khoản nhầm

Công an xã Thượng Hà kịp thời hỗ trợ người dân trao trả gần 65 triệu đồng chuyển khoản nhầm

Chiều 1/4, anh Đặng Văn Siếu (sinh năm 1996, trú tại thôn 4 Vài Siêu, xã Thượng Hà) phát hiện tài khoản cá nhân mở tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn bất ngờ nhận được số tiền gần 65 triệu đồng từ một tài khoản mang tên DANG VAN CUONG, mở tại Ngân hàng MB.

fb yt zl tw