Xuất phát điểm là xã thuần nông, điều kiện kinh tế - xã hội gặp nhiều khó khăn, khi bắt tay xây dựng nông thôn mới, xã Vĩnh Yên gần như không đáp ứng tiêu chí nào. Lãnh đạo xã xác định xây dựng nông thôn mới là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị cùng với sự tham gia của toàn dân, nên công tác tuyên truyền, vận động được triển khai sâu rộng bằng nhiều hình thức, đồng thời phát huy sự gương mẫu, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Nhiều phong trào thi đua đã được phát động trên toàn xã.
Xác định nâng cao thu nhập cho người dân là chìa khóa để thực hiện các tiêu chí khác, Vĩnh Yên khuyến khích người dân chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất. Với diện tích đất chủ yếu là đồi núi, xã xác định kinh tế lâm nghiệp là chủ lực. Để người dân gắn bó với kinh tế rừng, xã phối hợp với phòng chuyên môn của huyện mở các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng rừng và chăm sóc cây lâm nghiệp cho người dân, nhờ đó, trồng rừng đã trở thành phong trào tại địa phương. Hiện tại, xã có hơn 3.700 ha rừng (chủ yếu là quế), trên địa bàn có 1 hợp tác xã chế biến tinh dầu quế và gần chục cơ sở kinh doanh vỏ quế, giúp đầu ra các sản phẩm quế ổn định. Người dân còn chú trọng phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản, nhờ đó giá trị sản phẩm trên 1 ha canh tác đạt 88,3 triệu đồng, tăng 5,1 triệu đồng so với năm 2022.
Điểm nhấn trong xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Yên là xã sớm đạt tiêu chí thu nhập, hộ nghèo, vệ sinh môi trường, lao động, giao thông… Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 6,6%, cận nghèo 5,2%; thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 50 triệu đồng/năm. Khi đời sống kinh tế và nhận thức của người dân được nâng lên, việc vận động đóng góp cho những hoạt động công ích thuận lợi hơn. Riêng năm 2023, người dân trong xã ủng hộ xây dựng nông thôn mới hơn 1,2 tỷ đồng, gần 3.000 m2 đất và nhiều cây cối, hoa màu trên đất, hàng nghìn ngày công lao động. Người dân đã trồng hơn 12 km đường hoa, làm 14,2 km đường điện thắp sáng đường trục thôn.
Thôn Nặm Pạu có 119 hộ, với 3 dân tộc Tày, Mông, Dao cùng sinh sống. Hiện thôn đạt 8 tiêu chí và đang nỗ lực thực hiện các tiêu chí còn lại để “về đích” thôn nông thôn mới. Trong xây dựng nông thôn mới, người dân đã đẩy mạnh phát triển kinh tế đồi rừng, chăn nuôi và kinh doanh dịch vụ. Trong thôn có 27 hộ nuôi trâu, 65 hộ nuôi lợn, 119 hộ nuôi gia cầm, với 4.125 con và có 1 cơ sở sửa chữa xe máy, 14 hộ làm dịch vụ, thu nhập bình quân đạt 42 triệu đồng/người/năm. Thu nhập được cải thiện, người dân có điều kiện chỉnh trang nhà ở, hiến đất, đóng góp ngày công xây dựng đường trục liên thôn, liên gia, làm đường điện “Thắp sáng đường quê” và các tuyến đường hoa.
Bí thư chi bộ thôn Nặm Pạu - Hoàng Kim Quy, cho biết: Thôn đang nỗ lực hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt, đồng thời rà soát, thực hiện bền vững, tiến tới nâng cao các tiêu chí, quyết tâm đạt mục tiêu thôn nông thôn mới.
Vĩnh Yên tiếp tục duy trì, giữ vững và nâng chất lượng 17 tiêu chí đã đạt. Đối với 2 tiêu chí chưa đạt là tiêu chí số 6 cơ sở vật chất văn hóa và tiêu chí 18 hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật xã đã có giải pháp thực hiện.
Đối với tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa, xã cần đầu tư xây dựng mới nhà văn hóa xã xây dựng các điểm vui chơi, giải trí và thể thao cho trẻ em và người cao tuổi theo quy định, nâng cấp 2 nhà văn hóa thôn. Hiện nhà văn hóa xã đang thi công. Điểm vui chơi giải trí cho người già và trẻ em tại khu trung tâm bản Pác Mạc đã được san tạo mặt bằng, chờ kinh phí để triển khai thi công. Việc nâng cấp nhà văn hóa thôn Tổng Kim và thôn Nặm Mược đang được các thôn huy động nhân dân.
Đối với tiêu chí số 18 hiện còn 1 chỉ tiêu chưa đạt về đảm bảo bình đẳng giới. Hiện nay trên địa bàn xã tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh đang là 33 bé trai/29 bé gái = 113,79% theo quy định là 113 bé trai/100 bé gái (113%). Để thực hiện chỉ tiêu này chính quyền xã tăng cường công tác tuyên truyền vận động về không lựa chọn giới tính khi sinh.
Tin rằng, với sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự chung tay của nhân dân, xã Vĩnh Yên sẽ “về đích” nông thôn mới theo đúng lộ trình đề ra.
