Tương ớt vùng đất thép

Tương ớt Mường Khương có màu đỏ như môi con gái chưa chồng, sánh mịn như vải chàm vừa nhuộm, khi mở nắp chum đã tỏa ra mùi thơm của hồn rừng, vía núi.

0:00 / 0:00
0:00

Mường Khương xưa kia có tên gọi Mưng Khảng, theo tiếng địa phương nghĩa là “đất thép”. Người già kể rằng, tên ấy ra đời vì nơi đây dốc dựng đứng và nhiều núi đá cao vút chọc trời, đất ở đây cằn cỗi và rắn đanh lại chẳng khác gì sắt thép. Trên vùng đất thép gan dạ và kiên trung ấy, mọc lên cây ớt thóc mà không nơi nào có được. Cái nắng hanh hao, cái gió sắt se của vùng đất nơi thượng nguồn sông Chảy đã thấm qua vỏ ớt vào trong tận ruột mà làm nên màu sắc đỏ tươi và hương vị cay xé lưỡi của thức quà đặc sản bản địa vùng cao biên giới tự bao đời.

Mường Khương là vùng đất của các loại đặc sản. Có thể kể tới thịt trâu gác bếp, thịt lợn hun khói, lạp xường rồi phở chua, đậu xị, thắng cố, nhưng thật kỳ lạ thay địa danh Mường Khương chỉ gắn liền với tương ớt, làm nên thương hiệu tương ớt Mường Khương như thể tên đất gắn với tên người trong thương nhớ vấn vương. Như âm có dương, như trời có đất, như núi có rừng, như anh có em vậy.

mg-0623-120-1.jpg
Phụ nữ Mường Khương thu hái ớt để làm tương. Ảnh: Đức Phương

Từ bàn tay khéo đảm của người mẹ, người chị vùng cao đã làm nên loại tương ớt mang hồn rừng, vía núi. Không đơn giản chỉ là thứ đồ chấm, tương ớt Mường Khương còn là “linh hồn” của nhiều bữa cơm vùng cao, gắn bó keo sơn, nghĩa tình với đời sống sinh hoạt và văn hóa ẩm thực của đồng bào các dân tộc thiểu số đang từng ngày, từng giờ nguyện làm phên giậu để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng nơi vùng đất địa đầu.

Ngồi bên bếp lửa nhà tường trình trong một chiều đông đầy sương mù và gió lạnh, tôi được nghe cụ bà kể về cách làm tương ớt. Cụ xoa đôi bàn tay nhuốm chàm xanh biếc vào vạt váy thổ cẩm cũ kỹ bị tàn lửa làm thủng mấy chỗ, đẩy cây củi cho bếp cháy bùng lên rồi mới chậm rãi cất lời, giọng như mơ, như thực, như cổ tích giữa đời thường, mặc cho tôi sốt ruột hay không thì bà cũng không cần bận tâm.

avatar-of-video-782816-2638.jpg
Giống ớt làm nên đặc sản Mường Khương . Ảnh: Đức Phương

Nguyên liệu chính là ớt thóc chín đỏ, được hái thủ công, phơi se nắng để giảm độ nước, sau đó đem rửa sạch và xay nhuyễn cùng tỏi tươi. Hỗn hợp ớt - tỏi được trộn đều với muối hạt, rượu ngô, đặc biệt là các gia vị truyền thống như hạt thì là, hạt dổi, hạt mùi, thảo quả. Gia vị được rang thơm rồi nghiền nhỏ, tạo mùi thơm nồng nàn và vị cay sâu, đậm đà.

Sau khi trộn đều, hỗn hợp được ủ trong chum hoặc thùng gỗ sồi khoảng vài tháng để lên men tự nhiên, giúp tương ớt có vị chua nhẹ. "Đấy thế là được, chẳng có bí quyết gì!" - cụ bà chẳng giấu tôi để món ăn thêm phần huyền bí, hư ảo. Nhưng tôi chợt nhận ra, tôi có thể mang bí quyết đi nhưng không thể mang thể mang đi ngọn gió, vạt nắng, đôi tay và tình người thơm thảo gửi trong món ăn nức danh thiên hạ. Tương ớt chỉ là tương ớt Mường Khương khi nó được làm ra trên vùng đất này, bởi người Mường Khương mà thôi, phải không nào.

Tương ớt Mường Khương có màu đỏ như môi con gái chưa chồng, sánh mịn như vải chàm vừa nhuộm, khi mở nắp chum đã tỏa ra mùi thơm của hồn rừng, vía núi. Vị cay đến bất chợt và ở lại rất lâu, như tôi bắt gặp ánh mắt người con gái đã phải lòng trong phiên chợ Pha Long. Chỉ một chấm nhỏ nhoi thôi mà trang văn đã bừng lên sắc đỏ diệu kỳ.

Em hỡi, em có còn chờ tôi trên vùng đất thép anh hùng. Tình em có còn cay nồng như tương ớt Mường Khương, để lòng tôi suốt đời thương nhớ…

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ca sĩ đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới

Ca sĩ đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới

Từ một cậu bé mơ mộng tại Hà Nội đến ngôi vị quán quân tại Cuộc thi âm nhạc quốc tế Intervision 2025, Đức Phúc đã viết nên một chương mới cho con đường âm nhạc của mình. Hành trình của Đức Phúc là minh chứng cho sự kiên trì, bền bỉ. Sinh năm 1996, trong một gia đình bình dị tại Hà Nội, ít ai ngờ chàng trai từng gây sốt tại Giọng hát Việt 2015 với bản cover “Hello” lại có ngày đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới.

Rộn ràng Mường Hum

Rộn ràng Mường Hum

Chợ Mường Hum là phiên chợ nhỏ nằm ở xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai. Nguồn gốc chợ phiên Mường Hum bắt nguồn từ địa thế thuận lợi, là trung tâm cụm xã của 8 xã vùng cao huyện Bát Xát (cũ).

ca khúc Nàng tiên Tớ dày của tác giả Bùi Mạnh Tín.

Nghe "Nàng tiên Tớ dày" kể chuyện mùa hoa nở

Cùng với nhiếp ảnh, ca khúc "Nàng tiên Tớ dày" của tác giả Bùi Mạnh Tín - Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh Lào Cai, như một đại sứ văn hóa bằng âm thanh đầy ấn tượng. Tác phẩm tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, tạo nhịp cầu cảm xúc, góp phần quảng bá du lịch Mù Cang Chải đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Tăng cường quản lý các di tích tâm linh dịp cuối năm

Tăng cường quản lý các di tích tâm linh dịp cuối năm

Cuối năm, khi nhu cầu chiêm bái, thực hành tín ngưỡng tại các điểm di tích tâm linh tăng cao, các cơ quan, ban, ngành chức năng và địa phương trên địa bàn tỉnh đã chủ động phối hợp, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý, bảo đảm các hoạt động diễn ra văn minh, an toàn, lành mạnh.

“Gia đình Haha” trở lại

“Gia đình Haha” trở lại

Sau khoảng 3 tháng tạm vắng, chương trình truyền hình thực tế “Gia đình Haha” sẽ chính thức trở lại, mở màn bằng chặng đặc biệt mang tên “Bản Liền - Ngày trở về”. Chương trình lên sóng lúc 20 giờ ngày 18/1 trên kênh VTV3.

Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới

Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm làm chủ biên, được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành là bức tranh toàn cảnh về 50 di sản tiêu biểu của Việt Nam được UNESCO vinh danh, đưa người đọc khám phá những giá trị đặc sắc làm nên bản sắc văn hóa Việt.

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Tại Khoa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái (tỉnh Lào Cai), những thanh âm trong trẻo của tiếng sáo Mông vẫn ngày ngày ngân vang nơi giảng đường như một lời khẳng định về sức sống của văn hóa truyền thống. Việc đưa sáo Mông vào môn học tự chọn không chỉ là giải pháp bảo tồn di sản mà còn là hành trình nuôi dưỡng nhân cách, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho học sinh. 

Ý nghĩa việc phát hành đặc biệt bộ tem chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Ý nghĩa việc phát hành đặc biệt bộ tem chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Nhằm góp phần tuyên truyền sâu rộng trong toàn thể cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về tầm vóc, ý nghĩa của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bộ Khoa học và Công nghệ phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính “Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng!”.

Hình tượng ngựa trong văn hóa Việt

Hình tượng ngựa trong văn hóa Việt

Trưng bày chuyên đề “Ngựa về phố” đang diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhân dịp chào đón xuân Bính Ngọ mang đến một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, đồng thời mở ra cuộc đối thoại giữa truyền thống và đương đại.

 Đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Chéng giữ nghề truyền thống

Đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Chéng giữ nghề truyền thống

Sín Chéng là xã có nhiều đồng bào các dân tộc thiểu số cùng sinh sống. Giữa dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, đồng bào các dân tộc nơi đây vẫn chú trọng gìn giữ nghề thủ công truyền thống như thêu thổ cẩm, làm nhạc cụ, làm chổi mía lanh… Qua đó, vừa phục vụ đời sống, vừa bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hóa của dân tộc.

Văn học thiếu nhi “khát” sức hút

Văn học thiếu nhi “khát” sức hút

Là “mảnh đất tâm hồn” bồi đắp nhân cách trẻ thơ, văn học thiếu nhi Lào Cai thời gian qua đã ghi dấu ấn với nhiều tác phẩm tâm huyết, giàu bản sắc dân tộc và đoạt các giải thưởng cao, tuy nhiên, văn học thiếu nhi vẫn chưa tạo được sức bật tương xứng với tiềm năng vốn có. Giữa “dòng chảy” công nghệ, mảng đề tài này dường như đang loay hoay với “lối mòn”, thiếu vắng các tác phẩm đủ sức hấp dẫn để “giữ chân” độc giả nhỏ tuổi.

fb yt zl tw