Căn nhà nhỏ của Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định ở thôn Khe Ngang, xã Yên Thành từ lâu đã trở thành địa chỉ quen thuộc, nơi nhiều thanh thiếu nhi trong vùng tìm đến để học tập, rèn luyện và cùng nhau gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Dao. Từ các điệu múa chuông, cách thổi khèn nứa đến việc học chữ viết truyền thống, tất cả đều được nghệ nhân truyền dạy một cách tỉ mỉ và tận tâm. Không chỉ là nơi gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa, nơi đây còn trở thành “lớp học đặc biệt”, góp phần nuôi dưỡng tình yêu và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ địa phương.
Yên Thành là địa phương nổi bật với cộng đồng dân cư đoàn kết và giàu bản sắc văn hóa truyền thống. Thông qua các câu lạc bộ văn hóa dân gian, nhiều thanh thiếu niên đã dần trở thành lực lượng nòng cốt trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ và phát triển du lịch tại địa phương. Trong đó, chị Lý Thị Linh, ở thôn Đồng Tý, là một điển hình tích cực trong việc gìn giữ và quảng bá những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Dao.
Chị Linh chia sẻ: “Từ khi tham gia các lớp truyền dạy văn hóa truyền thống do ông Định và các bậc cao niên trong xã tổ chức, tôi tự tin hơn khi tham gia biểu diễn các điệu múa và tích cực cùng mọi người duy trì các hoạt động sinh hoạt văn hóa truyền thống để giới thiệu tới du khách. Qua đó cũng góp phần duy trì và phát huy hiệu quả mô hình homestay của gia đình”.
Phát huy lợi thế cảnh quan thiên nhiên vùng hồ Thác Bà cùng nét đẹp văn hoá truyền thống của người Dao, gia đình chị Linh đã mở homestay Xuân Nghị từ năm 2014, với sự hỗ trợ của địa phương và người thân. Các dịch vụ trải nghiệm đời sống văn hóa, biểu diễn văn nghệ và khám phá vẻ đẹp vùng hồ được gia đình liên kết với các hộ dân và câu lạc bộ văn nghệ dân gian trong thôn tổ chức ngày càng bài bản, chuyên nghiệp. Nhờ đó, homestay Xuân Nghị đã trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Mỗi năm, mô hình đón hàng nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình và tạo thêm việc làm cho người dân trong thôn.
Theo chị Nguyễn Thị Nga - Bí thư Đoàn xã Yên Thành, thời gian qua đoàn viên, thanh niên trong xã đã tích cực tham gia học tập, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Dao, Cao Lan… Từ đó, họ đã góp phần xây dựng và duy trì hiệu quả 3 mô hình homestay, đồng thời tích cực tham gia các câu lạc bộ văn nghệ dân gian tại địa phương.
Trên khắp các bản làng của người Tày, Dao, Cao Lan ở Yên Thành, vào mỗi dịp cuối tuần lại vang lên tiếng đàn tính, điệu hát khắp, múa chuông, múa chim gâu…, trở thành nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của địa phương. Nhờ sự chỉ dạy tận tình của Nghệ nhân ưu tú dân tộc Tày Hoàng Tương Lai, Nghệ nhân ưu tú dân tộc Dao Hoàng Hữu Định cùng các bậc cao niên và sự tích cực tham gia của thanh thiếu niên trên địa bàn đã góp phần giữ gìn, phát huy hiệu quả bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững” - bà Nga cho biết.
Những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và phát huy đã trở thành động lực để thanh niên Yên Thành lập thân, lập nghiệp ngay tại quê hương. Hiện nay, toàn xã có trên 2.100 đoàn viên, thanh niên, trong đó có 15 mô hình kinh tế và 35 tổ hợp tác do thanh niên làm chủ. Nhiều mô hình khởi nghiệp của thanh niên gắn với thế mạnh của địa phương như trồng keo, bồ đề, tre măng Bát độ, cây ăn quả, chăn nuôi gia súc, cùng các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm.
Để hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế gắn với lợi thế văn hóa truyền thống, Đoàn xã đã phối hợp với các tổ chức, đơn vị liên quan tạo điều kiện vay vốn với tổng dư nợ đạt 12,9 tỷ đồng. Nguồn vốn này giúp nhiều đoàn viên đổi mới tư duy, mạnh dạn đầu tư sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.
Thời gian tới, cùng với việc tập trung phát triển kinh tế gắn với các thế mạnh của địa phương, Đoàn xã Yên Thành sẽ tiếp tục quan tâm bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hoá truyền thống của các dân tộc. Đồng thời, định hướng thanh niên trở thành lực lượng nòng cốt trong duy trì các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ dân gian; ứng dụng công nghệ số để quảng bá hình ảnh văn hóa và phát triển các mô hình du lịch cộng đồng.
Sự năng động, sáng tạo của tuổi trẻ đang từng bước thổi luồng sinh khí mới vào đời sống văn hóa - kinh tế của vùng quê Yên Thành, góp phần để những giá trị truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững.
