Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nhiều trường mầm non tại Lào Cai đã chủ động đưa AI vào giảng dạy và chăm sóc trẻ. Tại Trường Mầm non Ba Khe, xã Cát Thịnh việc ứng dụng “trợ lý ảo” đã trở thành một phần trong hoạt động chuyên môn hằng ngày của giáo viên. Năm học 2025 - 2026, Trường Mầm non Ba Khe, xã Cát Thịnh có 577 trẻ, trên 80% trẻ là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở 7 điểm trường.
Theo cô Nguyễn Thị Thanh Nga - Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Ba Khe, trước đây giáo viên phải dành nhiều thời gian cho việc soạn giáo án, tìm kiếm hình ảnh minh họa, thiết kế trò chơi hay chuẩn bị học liệu phù hợp với từng độ tuổi. Có những bài giảng phức tạp, thời gian chuẩn bị kéo dài từ nửa ngày đến vài ngày.
"Từ khi có sự hỗ trợ của AI, thời gian soạn giáo án được rút ngắn đáng kể, chỉ còn khoảng 30 phút đến 1 tiếng. Nhờ đó, giáo viên có thêm thời gian để chuẩn bị đồ dùng trực quan, tương tác với trẻ và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng" - cô Nga chia sẻ.
Không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, AI còn hỗ trợ giáo viên tổ chức nội dung bài học khoa học, logic hơn. Những thao tác mất nhiều thời gian như vẽ minh họa, thiết kế trò chơi hay tạo học liệu trực quan giờ đây có thể thực hiện nhanh chóng chỉ trong vài phút. Nếu như trước đây, giờ học chủ yếu xoay quanh bảng đen, tranh vẽ thủ công thì nay đã trở nên sinh động hơn nhờ sự hỗ trợ của công nghệ. Hình ảnh, video, âm thanh minh họa cùng các trò chơi tương tác giúp trẻ dễ dàng tiếp cận kiến thức.
Tại các lớp học cho thấy, trẻ hứng thú hơn với bài giảng có ứng dụng AI. Những nội dung về con vật, cây cối hay hiện tượng tự nhiên được tái hiện bằng hình ảnh sống động, thậm chí dưới dạng 3D, giúp trẻ dễ hiểu và ghi nhớ lâu hơn.
Cô giáo Nguyễn Thị Mai Loan – chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi B, Trường Mầm non Ba Khe cho biết: Chúng tôi sử dụng các hỗ trợ tương tác từ AI, từ đó trẻ được tham gia trực tiếp vào quá trình học tập, tạo hứng thú cho trẻ nhiều hơn. Bên cạnh đó, AI còn hỗ trợ giọng đọc, kể chuyện hay tạo tình huống tương tác, giúp giờ học trở nên gần gũi, kích thích trí tò mò và khả năng khám phá của trẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kỹ thuật, AI còn đóng vai trò như một người bạn đồng hành khơi gợi ý tưởng sáng tạo cho giáo viên. Từ những gợi ý, giáo viên có thể linh hoạt điều chỉnh nội dung bài giảng sao cho phù hợp với đặc điểm từng lớp, từng nhóm trẻ. Điều này giúp việc dạy học không còn rập khuôn mà trở nên đa dạng, cá nhân hóa.
Tại Trường Mầm non Thượng Bằng La, xã Thượng Bằng La cũng là đơn vị tiên phong trong việc ứng dụng AI vào giảng dạy. Ban Giám hiệu nhà trường xác định công nghệ thông tin, đặc biệt là AI, là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Để triển khai hiệu quả, nhà trường đã đầu tư cơ sở vật chất như máy tính, màn hình thông minh, hệ thống âm thanh và đường truyền Internet ổn định. Các phần mềm học tập và trò chơi tương tác được tích hợp vào bài giảng, giúp giáo viên dễ dàng thiết kế nội dung phong phú, gần gũi với trẻ.
Cô giáo Hoàng Thị Kiều, Trường Mầm non Thượng Bằng La cho biết: Trước đây việc chuẩn bị bài giảng rất tốn thời gian, đặc biệt là khâu tìm kiếm hình ảnh và thiết kế trò chơi. Hiện nay, với AI, chúng tôi có thể nhanh chóng tạo ra những bài học tích hợp đầy đủ hình ảnh, video và âm thanh, vừa tiết kiệm thời gian, vừa nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Việc đưa AI vào giảng dạy không chỉ mang lại lợi ích cho giáo viên mà còn mở ra cơ hội tiếp cận phương pháp giáo dục hiện đại cho trẻ em vùng cao. Những bài học sinh động, giàu tính tương tác giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, phát triển kỹ năng tư duy, sáng tạo và giao tiếp. Trẻ không chỉ học chữ, học số mà còn được rèn luyện kỹ năng sống thông qua các hoạt động trải nghiệm.
Bé Hoàng Thùy Duyên, lớp mẫu giáo 5 tuổi B hào hứng: “Con được học trên màn hình, các chữ cái và chữ số và các con vật, con rất là thích”.
Theo cô Nguyễn Thị Thanh Thủy - Hiệu trưởng Trường Mầm non Thượng Bằng La, việc ứng dụng “trợ lý ảo” đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Nhà trường sẽ tiếp tục tăng cường bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ quản lý và giáo viên; tổ chức các hội thi, sinh hoạt chuyên đề để thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, các nhà trường cũng chú trọng đến việc sử dụng AI hợp lý, tránh phụ thuộc vào công nghệ. Việc cân bằng giữa học tập qua thiết bị số và hoạt động trải nghiệm thực tế được xem là yếu tố then chốt trong giáo dục mầm non. Các hoạt động ngoài trời, vui chơi, vận động vẫn được duy trì thường xuyên nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần cho trẻ. Những “mầm xanh” hôm nay đang lớn lên trong điều kiện học tập tốt hơn, được khuyến khích khám phá, sáng tạo và phát triển toàn diện.
Sự đồng hành của “trợ lý ảo” không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn là bước tiến quan trọng trong hành trình đổi mới giáo dục ở vùng cao. Với định hướng đúng đắn và sự đầu tư phù hợp, việc ứng dụng AI trong giáo dục mầm non tại Lào Cai hứa hẹn sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai, hướng tới sự phát triển bền vững của địa phương.
