Từ không gian lớp học được trang trí mang đậm bản sắc dân tộc, những giờ trải nghiệm múa xòe, nhảy sạp đến sự tham gia của giáo viên trong các hoạt động lễ hội, mô hình “Trường học du lịch” đang từng bước đưa văn hóa bản địa trở thành một phần tự nhiên của đời sống học đường.
Tại Trường Tiểu học Hoàng Văn Thọ, công tác chuẩn bị cho mùa lễ hội được bắt đầu từ việc giáo viên và học sinh trang trí lớp học theo hướng mang bản sắc văn hóa dân tộc. Những vật dụng, họa tiết, cách bài trí quen thuộc với đời sống cộng đồng được đưa vào không gian học tập, tạo nên góc nhỏ vừa gần gũi với học sinh, vừa có thể trở thành nơi giới thiệu văn hóa với khách tham quan.
Cô giáo Nguyễn Bích Phương - Hiệu trường Trường Tiểu học Hoàng Văn Thọ cho biết: “Nhà trường cũng chỉ đạo các thầy cô chủ nhiệm hướng dẫn học sinh trang trí lớp theo hướng mang bản sắc văn hóa dân tộc, nhằm xây dựng nhà trường theo mô hình trường học du lịch”.
Điều đáng chú ý là việc trang trí lớp học không được tách rời khỏi hoạt động giáo dục. Học sinh trực tiếp tham gia chuẩn bị không gian, tìm hiểu văn hóa, cùng thầy cô xây dựng môi trường học tập giàu bản sắc. Từ đó, những giá trị vốn hiện diện trong đời sống cộng đồng được đưa vào trường học bằng hình thức trực quan, sinh động hơn.
Không gian đã được chuẩn bị, những hoạt động trải nghiệm cũng diễn ra sôi nổi. Trên sân trường, các em luyện tập múa xòe, nhảy sạp; tiếng nhạc, tiếng bước chân và sự háo hức của học sinh tạo không khí rộn ràng trước thềm lễ hội.
Em Lường Thị Tường Vi, lớp 5B2, Trường Tiểu học Hoàng Văn Thọ chia sẻ: “Chúng con đã tập múa xòe, tập nhảy sạp, trang trí lớp học để đón du khách đến tham quan trường. Chào mừng mọi người đến với nghĩa Lộ chúng con”.
Với học sinh, đây không đơn thuần là hoạt động chuẩn bị cho sự kiện văn hóa. Việc trực tiếp tập luyện, trang trí và tham gia đón khách tạo cơ hội để các em tiếp cận văn hóa bằng trải nghiệm thực tế. Những điệu xòe, nhịp nhảy sạp từ chỗ quen thuộc trong đời sống trở thành nội dung các em được thực hành, giới thiệu và chia sẻ với người khác. Qua đó, giúp thế hệ trẻ hiểu, thực hành và có ý thức tiếp nối những giá trị ấy trong đời sống.
Tại Trường Mầm non Hoa Hồng, việc cho trẻ làm quen với không khí lễ hội cũng được duy trì thường xuyên. Cô giáo Nguyễn Thị Nhung - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Hồng cho biết: “Nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm mùa lễ hội, để các con có kỹ năng thuần thục. Khi có du khách đến, các con sẽ sẵn sàng tham gia lễ hội, quảng bá hoạt động văn hóa dân tộc mình”.
Không chỉ học sinh, đội ngũ giáo viên cũng đang trở thành những người trực tiếp tham gia vào không gian lễ hội. Cô giáo Nguyễn Hằng Nga - Trường Tiểu học Hoàng Văn Thọ chia sẻ: “Chúng tôi được nhà trường bố trí, sắp xếp thời gian, công việc để tham gia Lễ hội Xòe. Bản thân tôi sẽ tham gia đội hình diễu diễn đường phố. Chúng tôi mong muốn có đội hình đẹp nhất, tốt nhất để mang đến du khách”.
Với định hướng phát triển kinh tế lấy du lịch làm mũi nhọn, tại phường Nghĩa Lộ “Trường học du lịch” không chỉ được triển khai trong thời điểm chuẩn bị lễ hội. Qua nhiều năm thực hiện mô hình này đã từng bước trở thành một phần trong hoạt động của các nhà trường, với các câu lạc bộ, mô hình giới thiệu sản phẩm du lịch và hoạt động trải nghiệm văn hóa được tổ chức phù hợp với từng cấp học.
Ông Đinh Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND phường Nghĩa Lộ cho biết: “Các trường học đã tích cực hưởng ứng và thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển trường học du lịch; tổ chức các câu lạc bộ, mô hình giới thiệu sản phẩm du lịch, giá trị văn hóa đến với du khách ngay tại trường học”.
Việc mô hình từng bước đi vào nền nếp tạo thêm không gian trải nghiệm cho du lịch địa phương. Du khách đến Mường Lò có thể tiếp cận văn hóa qua những điểm tham quan quen thuộc và môi trường giáo dục, nơi giá trị văn hóa được tái hiện bằng cách gần gũi, sinh động và gắn với đời sống của cộng đồng.
Quan trọng hơn, khi nhà trường tham gia vào phát triển du lịch, học sinh được trực tiếp tìm hiểu, thực hành và giới thiệu văn hóa của quê hương; giáo viên vừa làm nhiệm vụ giáo dục, vừa góp phần tạo nên không khí lễ hội.
