Tìm hướng đi bền vững cho sản phẩm thủ công mỹ nghệ

Thị trường sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển nhưng cũng đối mặt không ít thách thức.

Khách chọn mua các sản phẩm mây tre đan truyền thống của Hợp tác xã Mây tre đan Thủy Tuyết.
Khách chọn mua các sản phẩm mây tre đan truyền thống của Hợp tác xã Mây tre đan Thủy Tuyết.

Đây là nội dung được các đại biểu chia sẻ tại "Diễn đàn kết nối thương mại sản phẩm thủ công mỹ nghệ, OCOP với hệ thống khách hàng chiến lược tại Việt Nam" do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức tại TP Hồ Chí Minh, chiều 18/10.

Bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, thông tin: Việt Nam có gần 1.400 làng nghề truyền thống, 774.392 cơ sở sản xuất kinh doanh tập trung nhiều ở nhóm đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ, thêu ren, cơ khí nhỏ; còn lại là nhóm chế biến nông lâm thuỷ sản.

Số lao động trong các làng nghề hiện đạt hơn 1,4 triệu, trong đó có hơn 91% là lao động thường xuyên. Nhờ chính sách hỗ trợ của Nhà nước, nhiều địa phương đã xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát triển làng nghề; bước đầu đã phát triển theo hướng du lịch, xây dựng các mô hình, tour, tuyến du lịch nông thôn, du lịch trải nghiệm. Mẫu mã sản phẩm và vùng nguyên liệu đã được chú trọng và quan tâm. Sản phẩm từ làng nghề đã được truyền thông, xây dựng câu chuyện sản phẩm để quảng bá trong và ngoài nước. Nhiều làng nghề nổi tiếng và có nhiều nghệ nhân có tay nghề được vinh danh…

Bên cạnh đó, ngành thủ công mỹ nghệ cũng đang đứng trước nhiều thách thức như: thiếu liên kết ngành trong tổ chức sản xuất, thiếu sự liên kết giữa các hiệp hội với các doanh nghiệp, các trường đào tạo, làng nghề, nghệ nhân. Phát triển nghề, làng nghề còn mang tính tự phát, phân tán, thiếu tính bền vững, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, tận dụng lao động và không gian trong các hộ gia đình là chủ yếu. Chưa có mô hình toàn diện để phát triển làng nghề gắn với đầu tư cơ sở hạ tầng, áp dụng công nghệ.

Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tuy đã cải tiến về mẫu mã nhưng tính thẩm mỹ, nghệ thuật chưa cao; sử dụng nguyên liệu ảnh hưởng đến môi trường, chưa rõ nguồn gốc… Việc truyền nghề cho thế hệ trẻ gặp nhiều khó khăn khiến không ít làng nghề bị mai một.

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, mục tiêu của Việt nam là gìn giữ và phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống của làng nghề; thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, giá trị gia tăng cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, hướng tới kim ngạch xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ đạt khoảng 6 tỷ USD.

"Muốn vậy, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp tổ chức sản xuất, đào tạo phát triển nguồn nhân lực song song với bảo tồn, phát triển làng nghề", bà Nguyễn Thị Hoàng Yến nhấn mạnh.

Cụ thể, xây dựng vùng nguyên liệu, tổ chức liên kết sản sản xuất giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và các làng nghề; tổ chức đào tạo nghề cho lao động làm trong các làng nghề, nhất là lao động trẻ về các kiến thức khởi nghiệp, ứng dụng chuyển đổi số; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho các nghệ nhân; nâng cao nghiệp vụ sư phạm cho các nghệ nhân truyền nghề; duy trì và phát triển đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi, lan tỏa các giá trị của di sản văn hóa nghề truyền thống trong cộng đồng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Ông Vương Siêu Tín, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gốm sứ Bình Dương, chia sẻ: Gốm sứ là nghề truyền thống tại Bình Dương nhưng hiện nay khá khó khăn cả về thị trường tiêu thụ, lao động và nguyên liệu sản xuất. Theo đó, doanh số mặt hàng gốm sứ hiện nay đang giảm khoảng 50% so với giai đoạn trước do giá cước vận chuyển quốc tế tăng cao, chi phí sản xuất tăng và nhu cầu thị trường thấp.

Không những thế, lao động trong các cơ sở gốm sứ phần lớn đều đã nhiều tuổi còn người trẻ không mặn mà với ngành này. Việc đào tạo lao động có chuyên môn liên quan ở các trường đại học cũng hạn chế. Thêm vào đó, nguồn nguyên liệu cho sản xuất gốm sứ đang ngày càng thu hẹp do quá trình quy hoạch, đô thị hoá.

Theo ông Vương Siêu Tín, số cơ sở sản xuất gốm sứ tại Bình Dương đã giảm tới 70 - 80% so với thời kỳ phát triển hoàng kim, số lao động trong mỗi cơ sở cũng giảm đáng kể. Nhu cầu thị trường có thể sẽ khả quan hơn trong thời gian tới nhưng nếu không có giải pháp căn cơ về nguồn lao động cũng như nguyên liệu sản xuất lâu dài thì ngành gốm sứ Bình Dương khó có thể duy trì và cạnh tranh được trên thị trường.

Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, cho biết: Người tiêu dùng hiện nay quan tâm nhiều hơn đến việc sản phẩm được sản xuất ở đâu và như thế nào. Các sản phẩm có thông tin minh bạch về quy trình sản xuất, chứng nhận bền vững hay có khả năng truy xuất nguồn gốc thường được ưa chuộng hơn.

Đối với nhóm hàng thủ công mỹ nghệ, người tiêu dùng ưu tiên sản phẩm bền vững và thân thiện với môi trường, có tính độc đáo và cá nhân hoá, kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại. Một xu hướng đáng chú ý là mua sắm trực tuyến và quốc tế hoá thị trường. Đây là cơ hội để sản phẩm của làng nghề vươn xa ra khỏi làng, biên giới quốc gia và tiếp cận với khách hàng toàn cầu.

Tuy nhiên, ông Tiến cho rằng, để khai thác được thị trường hiệu quả trong bối cảnh cạnh tranh, các làng nghề, cơ sở sản xuất phải đảm bảo việc thực hành sản xuất bền vững, minh bạch nguồn gốc xuất xứ, xây dựng được câu chuyện hấp dẫn, độc đáo cho sản phẩm.

Cùng quan điểm, ông Adam Koulaksezian, Đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Pháp tại Việt Nam cho rằng: Việt Nam có lợi thế rất lớn cả về nguồn tài nguyên và con người khéo léo, có khả năng tạo ra rất nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ đẹp mắt. Tuy nhiên, chỉ một bộ phận nhỏ khách du lịch nước ngoài biết đến những sản phẩm này. Nguyên nhân có thể đến từ việc hạn chế trong hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm.

"Do đó, song song với việc tham gia các hội chợ, triển lãm trong nước, sản phẩm làng nghề, thủ công mỹ nghệ Việt Nam cần hiện diện nhiều hơn ở các hội chợ, triển lãm quốc tế; đặc biệt, cần chú ý việc xây dựng thương hiệu thông qua câu chuyện cho thấy những giá trị khác về mặt văn hoá, lịch sử và sự sáng tạo của nghệ nhân trong từng sản phẩm", ông Adam Koulaksezian chia sẻ.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

1.500 tỷ đồng thuế, phí được miễn giảm, Lào Cai vượt dự toán thu ngân sách

1.500 tỷ đồng thuế, phí được miễn giảm, Lào Cai vượt dự toán thu ngân sách

Mặc dù việc triển khai các chính sách miễn, giảm thuế, phí theo quy định của Trung ương làm giảm nguồn thu khoảng 1.500 tỷ đồng, công tác thu ngân sách trên địa bàn tỉnh Lào Cai vẫn đạt kết quả tích cực. Tính đến ngày 15/11/2026, Thuế tỉnh Lào Cai đã thu 11.200 tỷ đồng, bằng 119% dự toán Trung ương giao và 108% dự toán tỉnh giao, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước.

Trấn Yên khẩn trương khoanh vùng, xử lý ổ dịch nhiễm trùng máu trên tằm

Trấn Yên khẩn trương khoanh vùng, xử lý ổ dịch nhiễm trùng máu trên tằm

Trước tình trạng tằm chết hàng loạt vào cuối tuổi 5 (từ sau lần lột xác thứ tư cho đến khi tằm chín và bắt đầu nhả tơ tạo kén) gây thiệt hại cho người dân xã Trấn Yên, cơ quan chuyên môn đã xác định nguyên nhân do bệnh nhiễm trùng máu thể cấp tính và đang khẩn trương khoanh vùng, xử lý triệt để mầm bệnh nhằm ổn định sản xuất.

Cam Đường giải ngân thêm gần 36 tỷ đồng, đạt 87,3% kế hoạch vốn đầu tư công

Cam Đường giải ngân thêm gần 36 tỷ đồng, đạt 87,3% kế hoạch vốn đầu tư công

Từ cuối tháng 10 đến ngày 17/11/2026, phường Cam Đường đã giải ngân thêm gần 36 tỷ đồng, nâng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ 80% lên 87,3% kế hoạch tỉnh giao. Trong những tháng cuối năm, địa phương đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án, quyết tâm hoàn thành kế hoạch giải ngân năm 2026.

Xăng dầu, điện đồng loạt giảm giá: Áp lực lạm phát cuối năm ra sao?

Xăng dầu, điện đồng loạt giảm giá: Áp lực lạm phát cuối năm ra sao?

Việc giảm thuế xăng và giá bán lẻ điện được kỳ vọng giúp người dân, doanh nghiệp tiết giảm chi phí, đồng thời hạn chế áp lực tăng CPI. Tuy nhiên, trước những biến động từ giá năng lượng thế giới, tỷ giá và nhu cầu tiêu dùng cuối năm, bài toán kiểm soát lạm phát vẫn còn nhiều thách thức.

Mỏ vàng: đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia

Mỏ vàng: đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia

Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn được giao là hơn 16 tỷ đồng trong năm 2026, xã Mỏ Vàng đang tập trung rà soát từng dự án, tháo gỡ những “điểm nghẽn”, xác định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, quyết tâm đưa các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) vào thực chất, phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư của Nhà nước.

Nếp Tú Lệ trên đất Hưng Khánh

Nếp Tú Lệ trên đất Hưng Khánh

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng để nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích canh tác luôn được xã Hưng Khánh chú trọng. Trong 2 vụ lúa vừa qua, xã Hưng Khánh đã thử nghiệm đưa giống lúa nếp Tú Lệ trứ danh về gieo trồng nhằm tìm thêm nguồn giống phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu địa phương.

Góp phần đưa hương quế bay xa

Góp phần đưa hương quế bay xa

Từ khát vọng vươn lên trong phát triển kinh tế, chị Lý Thị Khé, dân tộc Dao ở thôn Quyết Hùng, xã Xuân Ái đã đầu tư mở xưởng chế biến, kết nối những hộ trồng quế thành chuỗi sản xuất góp phần đưa hương quế quê nhà vươn xa.

Doanh nghiệp Lào Cai vượt khó, tăng tốc về đích

Doanh nghiệp Lào Cai vượt khó, tăng tốc về đích

Thống kê đến hết tháng 10/2026, giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai ước đạt hơn 64.116 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Để hoàn thành mục tiêu 79.200 tỷ đồng đề ra cho cả năm, khối lượng sản xuất cần thực hiện trong hai tháng cuối năm đặt ra áp lực lớn.

Phường Yên Bái tăng tốc thực hiện mục tiêu tăng trưởng trên 14%

Phường Yên Bái tăng tốc thực hiện mục tiêu tăng trưởng trên 14%

Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm đạt trên 14%, phường Yên Bái đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp tăng thu ngân sách, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, quyết tâm hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

fb yt zl tw