Thế nhưng, song hành với niềm hân hoan sắm sửa cho mâm cỗ đoàn viên là một nỗi ám ảnh dai dẳng mang tên "thực phẩm bẩn". Khi lợi nhuận làm mờ mắt lương tri, đường đi của thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn trở nên gập ghềnh và đầy rẫy bất trắc.
Càng gần đến ngày ông Công, ông Táo, tâm lý bất an lại càng đè nặng lên từng chiếc giỏ đi chợ của các bà, các mẹ. Những câu chuyện truyền tai nhau về những kho hàng đông lạnh chứa nội tạng động vật bốc mùi, hay những xưởng mứt Tết nhếch nhác ruồi nhặng bu đầy... khiến niềm vui sắm Tết chùng xuống, nhường chỗ cho nỗi ám ảnh thường trực. Những hình ảnh ấy không chỉ là sự phản ánh hiện thực, mà còn gieo vào lòng người tiêu dùng nỗi sợ hãi mơ hồ mỗi khi cầm lên một món hàng.
Người dân thừa hiểu rằng thời điểm nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng đột biến (thường tăng 20%-30%) dịp cuối năm chính là lúc thị trường "vàng thau lẫn lộn", là "mùa vàng" để hàng kém chất lượng dễ dàng len lỏi vào từng sạp chợ, kệ hàng. Từ khô bò làm bằng phổi heo ngâm hóa chất, rượu ngoại giả, đến các loại hạt dưa nhuộm phẩm màu công nghiệp... tất cả đang chực chờ tấn công sức khỏe của từng gia đình, bất chấp sự cẩn trọng của người mua.
Điều khiến người tiêu dùng hoang mang tột độ hiện nay chính là sự biến tướng khôn lường của các thủ đoạn gian lận. Không còn đơn thuần là buôn bán nhỏ lẻ, thực phẩm bẩn giờ đây được "rửa nguồn" một cách bài bản. Tem nhãn giả được in ấn sắc nét, hàng hết hạn được tẩy date (hạn sử dụng) rồi in lại ngày mới, thậm chí hàng trôi nổi còn được "đội lốt" đặc sản vùng miền để bán với giá cao trên các sàn thương mại điện tử - nơi mà người mua chỉ biết đặt niềm tin vào những hình ảnh quảng cáo lung linh.
Chúng ta vẫn thường nghe câu khẩu hiệu: "Hãy là người tiêu dùng thông thái". Tuy nhiên, trong bối cảnh thật giả khó phân như hiện nay, yêu cầu này dường như đang đặt một gánh nặng lên vai người dân.
Làm sao một bà nội trợ có thể phân biệt được miếng thịt tươi ngon tự nhiên với miếng thịt đã được tẩm ướp hóa chất giữ màu bằng mắt thường? Khi niềm tin bị đánh cắp, mỗi bữa ăn ngày Tết thay vì là sự tận hưởng lại trở thành nỗi bất an thường trực của không ít hộ gia đình.
Nguyên nhân gốc rễ của vấn nạn này nằm ở đâu? Có lẽ, câu trả lời nằm ở 2 chữ "lợi nhuận" và "chế tài". Lợi nhuận từ việc kinh doanh thực phẩm bẩn là quá lớn, trong khi chế tài xử phạt, dù đã được nâng cao, dường như vẫn chưa đủ sức răn đe. Trong mắt người dân, mức phạt hành chính hiện nay chỉ như "gãi ngứa" so với lợi nhuận khổng lồ mà gian thương thu được. Chỉ khi nào hành vi hủy hoại sức khỏe cộng đồng này bị xử lý hình sự thật nghiêm khắc, coi đó là tội ác, khi đó "vòi bạch tuộc" thực phẩm bẩn mới thực sự bị chặt đứt.
Tết Nguyên đán là dịp để sum vầy, để sẻ chia yêu thương bên mâm cơm gia đình. Đừng để nỗi lo ngộ độc thực phẩm hay những di chứng sức khỏe lâu dài làm vơi đi ý nghĩa thiêng liêng ấy.
Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn không thể chỉ là sự hô hào suông hoặc hành động không tới nơi tới chốn. Nó cần sự thức tỉnh lương tri của người bán, sự quyết liệt của chính quyền nhưng trên hết là sự bảo vệ thiết thực dành cho người dân - những người đang ngày đêm thầm lặng lo toan cho mâm cơm ngày Tết. Hãy kinh doanh bằng cái tâm, để mỗi món ăn ngày Tết thực sự mang lại vị ngon của sự an lành, chứ không phải vị đắng của sự âu lo.
