Trong hệ thống các cung đèo của tỉnh Điện Biên như: Tây Trang, Pha Đin, Tằng Quái, Tà Cơn, Cò Chạy, Keo Lôm… đèo Tằng Quái chiếm vị trí khá quan trọng.
Đèo Tằng Quái dài 11 km, nằm trên trục đường huyết mạch - Quốc lộ 279, được thiên nhiên ưu ái, ban tặng vẻ đẹp huyền cổ khi quanh co, uốn lượn trong mây trời, núi non, sương giăng hòa quyện dày đặc hai mái đèo của dãy Pu Pha Phạ (Vách Thưng Trời) của huyện Mường Ảng. Dọc con đèo xinh đẹp và thơ mộng này còn có nhiều hang động nguyên sơ, chứa đựng tiềm năng du lịch. Tuy nhiên, đèo Tằng Quái hấp dẫn du khách với biển mây mênh mông, dâng tràn thung lũng Ẳng Nưa suốt bốn mùa trong năm.
Để ngắm trọn vẹn biển mây trên đèo Tằng Quái, khoảng 5 giờ 30 phút, chúng tôi có mặt ở đỉnh đèo này. Thời điểm này, dưới chân đèo vẫn đang phủ sương mù dày đặc. Từ đỉnh Tằng Quái đổ đèo theo hướng Điện Biên - Mường Ảng chính là đoạn đường lý tưởng để ngắm biển mây. Sáng sớm, sương mù lắng đọng trong thung lũng Ẳng Nưa tạo nên biển mây bồng bềnh, trắng xóa, chỉ lộ ra những đỉnh núi thấp thoáng, e ấp. Khi mặt trời dần nhô lên, những ánh nắng lan tỏa khiến biển mây được tô điểm thêm những sắc vàng, phía trên là nền trời xanh biếc. Ánh nắng xuyên qua những làn mây tạo nên những vệt sáng khiến khung cảnh càng thêm lãng mạn.
 |
| Biển mây nhìn từ trên đèo Tằng Quái. |
Cũng bởi nét thơ mộng, lãng mạn này, nhiều năm qua, biển mây trên đèo Tằng Quái được rất nhiều người, nhất là giới trẻ yêu thích khám phá. Đặc biệt, với những người đam mê nhiếp ảnh, biển mây trên đèo Tằng Quái như là một địa chỉ quen thuộc. Nhiều "tay máy" đã không ngần ngại vượt quãng đường xa để “săn” bằng được hình ảnh kỳ diệu của biển mây. Nếu trời nắng đẹp, biển mây sẽ mờ ảo, dễ cho ra những bức ảnh nghệ thuật độc đáo, cuốn hút. Nếu trời âm u, mây sẽ không trong, không có những vệt sáng kỳ ảo…
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Văn Thành Chương (thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên) chia sẻ: “Đèo Tằng Quái là con đèo đẹp, ấn tượng với bất kỳ ai đã một lần qua đây. Đèo Tằng Quái không hùng vĩ như đèo Pha Đin nhưng lại mang vẻ đẹp của một thiếu nữ kiều diễm, e lệ. Tôi và nhiều người yêu thích nhiếp ảnh đã không ít lần lên đây từ sáng sớm để có thể chụp được những bức ảnh ưng ý nhất về vẻ đẹp của biển mây trên con đèo này”.
Đèo Tằng Quái cách thành phố Điện Biên Phủ khoảng 40 km về phía Tây, xuôi theo chiều ngược lại chưa đầy 10 km là trung tâm thị trấn Mường Ảng (tiếng Thái là Mường Khoe). Cũng chính bởi sự trong lành của khí hậu nơi đây, vào mỗi buổi sáng hoặc buổi chiều, người dân thị trấn Mường Ảng thường chọn đèo Tằng Quái là nơi để chạy thể dục, rèn luyện sức khỏe, vãn cảnh.
Ông Trần Văn Chất, thị trấn Mường Ảng, cho biết: Sáng nào ông và một số người bạn cũng tập thể dục bằng cách chạy lên đèo Tằng Quái. Không khí vào mỗi buổi sáng ở đây rất trong lành với sương mù, cây xanh.
Đèo Tằng Quái có độ dốc không lớn nhưng cũng khúc khuỷu, ngoằn nghèo, nhiều dốc tức, hủm sâu... Tuy nhiên, sự hiện diện của biển mây mênh mông bên đường đã phần nào "mềm hóa" sự hiểm nguy của con đèo. Điều đặc biệt, sự sắp đặt của thiên niên nơi đây thật kỳ thú, khi chính trên đỉnh đèo Tằng Quái xuôi về thị trấn Mường Ảng khoảng 300 mét, những ngọn núi đứng cạnh nhau tạo thành chỉnh thể một khuôn mặt thiếu nữ đang ngủ say giữa bồng bềnh sương khói, mây trời. Bên kia thung lũng Ẳng Nưa nhìn lại, khuôn mặt và vẻ đẹp thanh tú của thiếu nữ càng rõ ràng, chi tiết hơn. Vẻ đẹp kỳ thú của thiên nhiên với khuôn mặt người thiếu nữ này đã trở thành biểu tượng của huyện Mường Ảng, được in ấn thành logo treo dọc khắp trục đường chính thị trấn Mường Ảng từ nhiều năm nay.
Những năm qua, đèo Tằng Quái là một trong những điểm nhấn mang nhiều tiềm năng du lịch được chính quyền huyện Mường Ảng quan tâm phát triển. Để tạo điều kiện cho khách du lịch và người đi đường nghỉ chân, ngắm cảnh, từ cuối năm 2016, huyện Mường Ảng đã triển khai xây dựng trạm dừng chân trên đỉnh đèo Tằng Quái. Công trình bao gồm các hạng mục: Tháp cao 3 tầng ngay trên đỉnh đèo, sân bãi đỗ xe, hệ thống gian hàng giới thiệu sản phẩm của địa phương, nhà hàng phục vụ ăn uống, giải khát và một số phòng nghỉ theo phong cách du lịch sinh thái. Tổng vốn đầu tư các hạng mục công trình trong giai đoạn đầu khoảng 1,5 tỷ đồng; trong đó nguồn vốn của huyện là 400 triệu đồng, còn lại là xã hội hóa.
Khi mặt trời lên cao, sương đã tan, biển mây ở thung lũng Ẳng Nưa không còn, thay vào đó là bạt ngàn màu xanh của những vườn cây cà phê. Hiện nay, toàn huyện Mường Ảng có gần 4.000 ha cây cà phê. Do được thiên nhiên ưu đãi với chất đất màu mỡ, khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao nên chất lượng cà phê Mường Ảng luôn được các chuyên gia đánh giá cao, với hương vị đặc trưng riêng.
