Thiếu gần 35.000 phòng học: “Nút thắt” cơ sở vật chất trước năm học mới

Trước thềm năm học mới 2025–2026, ngành giáo dục vẫn đối mặt với nhiều khó khăn về cơ sở vật chất. Cả nước còn thiếu gần 35.000 phòng học ở bậc mầm non và tiểu học, trong đó hơn 6.400 phòng học vẫn phải nhờ, mượn. Thiếu phòng học đang là “nút thắt” cản trở việc triển khai chương trình mới và bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Thiếu hơn 6.400 phòng học ở vùng khó khăn: Bài toán chưa có lời giải

Tình trạng thiếu trường, thiếu lớp đã và đang xảy ra ở nhiều địa phương hiện nay. Điều này làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và khó khăn trong việc bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận giáo dục cho mọi học sinh.

Mới đây, ông Trần Thanh Đạm, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính cho biết, hiện cả nước có 618.284 phòng học ở các cấp học mầm non và phổ thông công lập. Trong đó, số phòng học kiên cố là 554.142 phòng, đạt tỷ lệ kiên cố hóa 89,6%. Riêng cấp tiểu học, tỷ lệ kiên cố phòng học tăng từ 78,2% năm 2015 lên 87,1% vào năm 2025. Ngoài ra, hệ thống thư viện, phòng bộ môn, nhà công vụ giáo viên, nhà ăn, khu bán trú, nhà vệ sinh, nước sạch... cũng đã được quan tâm đầu tư.

Tại các địa bàn có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, vẫn tồn tại tới 6.477 phòng học nhờ, mượn, phần lớn thuộc các cấp mầm non và tiểu học.

Tại các địa bàn có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, vẫn tồn tại tới 6.477 phòng học nhờ, mượn, phần lớn thuộc các cấp mầm non và tiểu học.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu phòng học vẫn còn diễn ra cục bộ ở nhiều địa phương, nhất là các khu vực đô thị có tốc độ gia tăng dân số cao cũng như vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Nhiều tỉnh miền núi như Đắk Nông, Điện Biên, Cao Bằng, Lai Châu… có tỷ lệ phòng học chưa kiên cố hóa tại bậc mầm non và tiểu học lên tới trên 40%.

Cụ thể, theo báo cáo của các địa phương, hiện cấp học mầm non còn thiếu khoảng 27.953 phòng học và cấp tiểu học thiếu khoảng 7.491 phòng học để đạt mục tiêu 1 lớp/phòng, đáp ứng yêu cầu học 2 buổi/ngày. Đáng lưu ý, các con số này chưa tính đến nhu cầu để bảo đảm số học sinh/lớp đúng theo quy định hiện hành.

Đặc biệt, tại các địa bàn có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, vẫn tồn tại tới 6.477 phòng học nhờ, mượn, phần lớn thuộc các cấp mầm non và tiểu học - những bậc học có đối tượng học sinh nhỏ tuổi và cần được chăm lo đặc biệt.

Giám đốc Sở GD-ĐT TP Hà Nội - ông Trần Thế Cương cho biết, năm học 2024 - 2025, thành phố đã xây dựng mới 43 trường học nhằm giải quyết tình trạng quá tải trường lớp ở một số địa bàn. Trong khi đó, TP.HCM - nơi có hơn 2,6 triệu học sinh đã chia thành 16 cụm chuyên môn theo từng phường, xã để thuận lợi trong chỉ đạo và sinh hoạt chuyên môn. Thành phố cũng đặt mục tiêu xây dựng 300 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đến trường, góp phần giảm sĩ số và nâng cao chất lượng dạy học.

Giáo viên vùng khó khăn xoay xở giữa các điểm trường

Đối với 248 trường học đang cần xây dựng tại các xã biên giới, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh, đây là nhiệm vụ chính trị cấp bách, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các địa phương và sự vào cuộc tích cực từ các sở GD-ĐT. Các trường học nội trú ở khu vực này cần được xây dựng hợp lý, gần gũi, bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh dân tộc thiểu số.

Tình trạng thiếu phòng học cũng là nguyên nhân khiến nhiều điểm trường lẻ ở các vùng kinh tế khó khăn phải duy trì hoạt động trong điều kiện thiếu thốn: Bàn ghế không đạt chuẩn, điện không đảm bảo, thiết bị dạy học vô cùng thiếu thốn. Giáo viên buộc phải xoay xở giữa các điểm trường, còn học sinh thì chịu thiệt thòi khi không thể tham gia đầy đủ hoạt động học tập, kỹ năng, ngoại khóa.

Thầy Vũ Văn Tùng, Trường Tiểu học và THCS Đinh Núp (xã Pờ Tó, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) cho biết, trường học nơi thầy công tác hiện có 14 lớp, nhưng chỉ khoảng 6 - 7 lớp có thể bố trí tại điểm trường chính. Các lớp còn lại vẫn buộc phải duy trì tại 2 điểm lẻ, cách trường chính 1 - 2km. Đây là những điểm trường tạm được giữ lại từ trước do chưa đủ điều kiện xây dựng trường trung tâm.

“Cơ sở vật chất tại điểm lẻ còn rất thiếu thốn. Bàn ghế chưa đạt chuẩn, bảng viết đã xuống cấp, điện có nhưng không ổn định, ánh sáng chỉ đủ dùng, thiết bị dạy học như máy chiếu thì không thể di chuyển sang các điểm lẻ do không đảm bảo an toàn. Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn hay các hoạt động ngoại khóa gần như không thể thực hiện ở điểm lẻ. Học sinh bị tách biệt, nếu đưa về điểm chính thì lại đối mặt với nguy hiểm khi đi lại trên đường đèo dốc”, thầy Tùng nói.

Điều mà thầy cô và học sinh mong mỏi nhất là được đầu tư xây dựng cơ sở vật chất ổn định, đồng bộ tại một điểm trường tập trung. “Chỉ khi đó, giáo viên mới có thể yên tâm giảng dạy và học sinh được học tập đầy đủ theo đúng yêu cầu chương trình mới”, thầy Tùng chia sẻ.

Để hướng tới mục tiêu đến năm 2030 đạt 100% phòng học được kiên cố hóa như Kết luận 91-KL/TW của Bộ Chính trị, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh vai trò chủ đạo của Nhà nước trong đầu tư, đồng thời đề cao việc huy động các nguồn lực xã hội, thực hiện xã hội hóa hợp lý và hiệu quả. Bộ GD-ĐT cũng xác định rõ, trong các giai đoạn tiếp theo, việc kiên cố hóa trường lớp sẽ tập trung ưu tiên tại các vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, khu vực khó khăn, nhằm bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận giáo dục cho mọi học sinh.

Thiếu gần 35.000 phòng học, trong đó hơn 6.400 phòng vẫn phải nhờ, mượn là thực trạng đáng báo động trước thềm năm học mới. Vùng sâu, vùng xa tiếp tục là nơi chịu nhiều thiệt thòi nhất về điều kiện học tập. Nếu không được tháo gỡ quyết liệt, “nút thắt” cơ sở vật chất sẽ cản trở mọi nỗ lực đổi mới giáo dục. Để giải bài toán này cần một tầm nhìn, quy hoạch dài hơi, cần nguồn lực tài chính, nguồn lực đất đai.

vov.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Bộ GD&ĐT vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027, quy định các mốc thời gian từ chuẩn bị thông tin tuyển sinh, đăng ký nguyện vọng đến công bố kết quả và xác nhận nhập học.

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Mang theo niềm đam mê nghiên cứu khoa học từ giảng đường đại học, cô giáo Đào Cẩm Nhung, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS A Mú Sung đã có 5 năm gắn bó với sự nghiệp giáo dục vùng biên giới. Không chỉ tận tâm trong giảng dạy, cô còn tích cực đổi mới phương pháp, khơi dậy niềm đam mê khám phá, sáng tạo cho học sinh thông qua những đề tài nghiên cứu gắn với thực tiễn địa phương.

Người lái đò và những chuyến đò trở lại

Người lái đò và những chuyến đò trở lại

Có những bài học theo ta suốt cuộc đời, có những người thầy, người cô vẫn vẹn nguyên trong ký ức dù năm tháng trôi qua. Những cuộc hội ngộ sau hàng chục năm xa cách đưa thầy và trò trở về với một thời áo trắng, nối dài câu chuyện đẹp về tình nghĩa và lòng biết ơn.

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Những người thầy “truyền lửa” thể thao học đường

Hơn 20 năm gắn bó với sự nghiệp trồng người, thầy giáo Nguyễn Tường Linh, Trường THCS Yên Bình (xã Yên Bình) và thầy giáo Cao Văn Long, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Yên Bái không chỉ tận tụy với công tác giảng dạy mà còn là những người tâm huyết với phong trào thể thao học đường.

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Các địa phương gặp mặt kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), các địa phương tổ chức gặp mặt, tri ân đội ngũ nhà giáo, biểu dương những đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, đồng thời động viên cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên các trường tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học.

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Bế mạc khóa đào tạo làm phim tài liệu truyền hình theo phương thức thực chiến tại Lào Cai

Sau 10 ngày triển khai, khóa đào tạo qua thực hành gắn với sản xuất thực chiến trong lĩnh vực phim tài liệu truyền hình tại Lào Cai do Trung tâm Nghiên cứu Phát triển (Đài Truyền hình Việt Nam) phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai cùng các đơn vị liên quan tổ chức đã hoàn thành các nội dung đề ra.

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Nghị quyết số 48/2026/NQ-CP tiếp tục kéo dài hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế đối với người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại địa bàn các xã khu vực II, khu vực III, thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2016 - 2020 mà các xã này không còn trong danh sách của giai đoạn 2021-2025.

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Công nghệ hỗ trợ cảnh báo thiên tai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng công nghệ và các nền tảng số đang hỗ trợ kết nối thông tin từ tỉnh đến cơ sở, giúp địa phương chủ động ứng phó thiên tai, bảo vệ tài sản và an toàn tính mạng của người dân.

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Làm mới bài giảng bằng công nghệ số

Dù điều kiện dạy và học ở các trường vùng cao trên địa bàn tỉnh còn nhiều khó khăn, song khoảng cách về tiếp cận tri thức đang từng bước được thu hẹp nhờ sự đổi mới của đội ngũ giáo viên. Ứng dụng công nghệ số trở thành một phần thiết thực trong hoạt động chuyên môn, giúp học sinh dễ hình dung, mạnh dạn tương tác và chủ động hơn trong học tập.

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Đến Trường Mầm non số 2 Trấn Yên, xã Trấn Yên, hình ảnh quen thuộc đọng lại trong tâm trí phụ huynh và học trò chính là nụ cười rạng rỡ và sự ân cần của cô giáo Vi Thanh Thảo. Tròn 8 năm gắn bó với sự nghiệp “trồng người”, cô giáo người dân tộc Nùng, sinh năm 1994, đã khẳng định tinh thần nhiệt huyết, đổi mới sáng tạo của thế hệ nhà giáo trẻ trong thời đại số.

Si Ma Cai chung tay chăm sóc người cao tuổi

Si Ma Cai chung tay chăm sóc người cao tuổi

Ở tuổi xế chiều, người cao tuổi luôn mong muốn được chăm lo không chỉ về vật chất, mà quan trọng hơn là sự quan tâm, sẻ chia, có môi trường giao lưu, sinh hoạt và tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng. 

fb yt zl tw