Tháp Bút - Đài Nghiên, công trình kiến trúc, văn hóa độc đáo tại Hồ Gươm

Đến với thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, du khách sẽ được tham quan, chiêm ngưỡng nhiều kiệt tác kiến trúc cổ mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc. Trong số đó, Tháp Bút - Đài Nghiên là một trong những công trình văn hóa độc đáo tại Hồ Gươm mà du khách không thể bỏ qua.

Tháp Bút và Đài Nghiên là khối kiến trúc thuộc khu di tích đền Ngọc Sơn, Hà Nội. Những công trình kiến trúc tinh tế này đưa du khách đến một thế giới của vẻ đẹp kiến trúc và sự kết hợp độc đáo giữa nghệ thuật và lịch sử.

Tháp Bút và Đài Nghiên là những công trình kiến trúc tinh tế tại Hồ Gươm, Hà Nội, đưa ta đến một thế giới của vẻ đẹp kiến trúc và sự kết hợp độc đáo giữa nghệ thuật và lịch sử.
Tháp Bút và Đài Nghiên là những công trình kiến trúc tinh tế tại Hồ Gươm, Hà Nội, đưa ta đến một thế giới của vẻ đẹp kiến trúc và sự kết hợp độc đáo giữa nghệ thuật và lịch sử.

Theo sử chép, hai công trình này được án sát Hà Nội đương nhiệm Đặng Huy Tá và án sát nghỉ hưu Nguyễn Văn Siêu cho xây dựng năm 1865 dưới thời vua Tự Đức.

Tháp Bút được xây dựng trên nền một ngọn núi có tên là Núi Độc Tôn. Tương truyền, chúa Trịnh Doanh sau khi đánh thắng giặc đã cho lính đắp núi Độc Tôn và lập đàn tế tại đây. Về sau, Nguyễn Văn Siêu cho xây dựng ngọn Tháp trên núi này với nguyện vọng “Núi biểu trưng cho chiến công, tháp tượng trưng cho văn hóa, tháp được nhờ núi mà cao thêm, núi nhờ tháp mà được truyền mãi”.

Tháp Bút nằm ở phía ngoài lối vào của Đền Ngọc Sơn. Ngọn núi Độc Tôn nơi dựng tháp là một núi đá xếp có đường kính 12m, cao 4m. Tháp Bút có dạng hình vuông gồm năm tầng. Đỉnh Tháp là một ngòi bút lông dựng ngược chỉ lên trời, cả cán và ngòi bút cao 0.9m. Tổng cộng chiều cao của công trình tháp bút là 28m, tại ba tầng giữa tháp có khắc 3 chữ “Tả Thanh Thiên” bằng chữ Hán – có nghĩa là “Viết lên trời xanh”, thể hiện hào khí ngút trời của những bậc sĩ phu thời xưa.

Trong di tích đền Ngọc Sơn, Đài Nghiên – Tháp Bút trở thành những biểu tượng đặc sắc, là minh chứng rõ ràng cho sự giao thoa tinh tế giữa triết lý, nghệ thuật và lịch sử.
Trong di tích đền Ngọc Sơn, Đài Nghiên – Tháp Bút trở thành những biểu tượng đặc sắc, là minh chứng rõ ràng cho sự giao thoa tinh tế giữa triết lý, nghệ thuật và lịch sử.

Đài Nghiên, với hình dạng hình nghiên mực thanh nhã, đem lại sự êm dịu và tươi mới. Sự cân đối và đồng đều trong từng đường nét tạo ra một vẻ đẹp tinh tế và trấn an.

Đài Nghiên được tạc nguyên khối từ một tảng đá xanh, có hình trái đào cắt ngang theo chiều dọc và được khoét lõm vào lòng chảo. Nghiên có bề dài khoảng 0.97m, chiều ngang 0.8m và cao 0.3m. Đội nghiên là ba con thiềm thừ (con cóc), trên thân nghiên có khắc 64 chữ Hán của chính Thần Siêu viết, bài văn có hàm ý rất sâu sắc, với đại thể nghĩa muốn khuyên vua chúa ngày xưa nếu biết dùng người thì sẽ làm được nhiều việc; tuy vậy nhiều nhà sử học đã cho rằng chữ trên đài nghiên đã bị chỉnh sửa và đục bớt nhiều từ so với bản chính của cụ Siêu.

Trên nóc cổng, nghiên mực được đặt trên một trụ khối hình hộp.
Trên nóc cổng, nghiên mực được đặt trên một trụ khối hình hộp.

Cùng với Tháp Bút, Đài Nghiên đã tạo nên một không gian tuyệt vời, kết nối tâm hồn và làm cho người ta cảm nhận được vẻ đẹp thăng trầm của lịch sử và văn hóa Việt Nam. Vẻ đẹp của Tháp Bút - Đài Nghiên không chỉ là vẻ đẹp vật lý mà còn chứa đựng trí tuệ và lòng yêu nước, làm cho chúng trở thành biểu tượng vững chắc của văn hóa Việt Nam nói chung và thủ đô Hà Nội nói riêng.

“Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ,

Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn.

Đài Nghiên, tháp Bút chưa mòn,

Hỏi ai xây dựng nên non nước này”

Tháp Bút và Đài Nghiên nằm trong quần thể di tích đền Ngọc Sơn, Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Tháp Bút và Đài Nghiên nằm trong quần thể di tích đền Ngọc Sơn, Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Hơn 150 năm trôi qua, Đài Nghiên - Tháp Bút vẫn là nguồn cảm hứng không ngừng, là di tích lịch sử và văn hóa trường tồn giữa lòng thành phố Hà Nội hiện đại. Sự cổ kính và trầm lặng của chúng tạo nên một bức tranh độc đáo, nơi tinh thần của quá khứ vẫn còn nguyên vẹn, tận hưởng sự bình yên giữa sự hối hả của cuộc sống đô thị ngày nay. Đó là một chứng nhận rõ ràng cho sức mạnh bền vững của văn hóa và lịch sử Việt Nam.

Tháp Bút và Đài Nghiên không chỉ là những tác phẩm kiến trúc độc đáo mà còn là những biểu tượng văn hóa, thể hiện triết lý cao siêu và tinh thần hướng thiện. Trong quần thể di tích đền Ngọc Sơn và hồ Hoàn Kiếm, chúng nổi bật như những viên ngọc quý, làm tăng thêm giá trị và ý nghĩa của không gian này.

Nhà báo & Công luận

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Độc đáo các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại Mường Lò

Độc đáo các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại Mường Lò

Trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, suốt tháng 10, các địa phương vùng Mường Lò tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm thực tế như bắt cá ruộng, sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt cộng đồng tại bản làng, khám phá không gian nhà sàn truyền thống. Những hoạt động này không chỉ mang đến cho du khách thập phương cảm nhận chân thực về văn hóa, con người nơi đây mà còn cho thấy sự chủ động của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch bền vững.

Fansipan thu hút đông đảo du khách chinh phục bằng đường bộ

Fansipan thu hút đông đảo du khách chinh phục bằng đường bộ

Thời gian qua, đỉnh Fansipan (Vườn quốc gia Hoàng Liên) tiếp tục là điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước lựa chọn chinh phục bằng đường bộ. Nhiều đoàn khách với số lượng thành viên lớn đã tổ chức hành trình khám phá “Nóc nhà Đông Dương”, cho thấy sức hút của loại hình du lịch trải nghiệm, khám phá thiên nhiên tại đây.

Mỏ Vàng khai mở tiềm năng du lịch xanh

Mỏ Vàng khai mở tiềm năng du lịch xanh

Những cánh rừng xanh ngút ngàn, vùng quế trải dài trên các sườn đồi và cảnh quan lòng hồ thủy điện Đồng Sung tạo nên nét riêng của vùng đất Mỏ Vàng. Không chỉ có lợi thế về thiên nhiên, địa phương còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc, là nền tảng để phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với đời sống cộng đồng.

Cung đường di sản cần những “mắt xích” mới

Cung đường di sản cần những “mắt xích” mới

Từ những thửa ruộng bậc thang, đồi chè Shan tuyết, nếp nhà sàn đến những câu chuyện văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ, “Cung đường di sản văn hóa ruộng bậc thang” đang mở ra hướng tiếp cận mới cho du lịch Lào Cai: biến cảnh quan thành trải nghiệm, biến đời sống thành sản phẩm và kết nối những điểm đến riêng lẻ thành một hành trình đủ sức níu chân du khách. Nhưng để đi xa hơn, cung đường ấy cần được tổ chức như một sản phẩm thống nhất, nơi hạ tầng, dịch vụ và cộng đồng cùng vận hành.

Độc đáo biển hiệu bằng đá tự nhiên giữa thiên đường mây Y Tý

Độc đáo biển hiệu bằng đá tự nhiên giữa thiên đường mây Y Tý

Ở độ cao trung bình từ 1.500 - 2.000 m so với mực nước biển, xã Y Tý hấp dẫn du khách bởi thiên nhiên tươi đẹp với những bản làng giàu bản sắc văn hóa. Cùng với sự phát triển của du lịch, một số homestay, cơ quan, đơn vị trên địa bàn đã tận dụng những phiến đá tự nhiên để vẽ thành biển hiệu, biển tên độc đáo, tạo thêm điểm nhấn cho vùng đất này.

Từ sức hút truyền thông đến sinh kế bền vững ở Bản Liền

Từ sức hút truyền thông đến sinh kế bền vững ở Bản Liền

Sự lan tỏa của chương trình “Gia đình Haha” đã đưa Bản Liền đến gần hơn với du khách, mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng trên nền tảng cảnh quan ruộng bậc thang, đồi chè Shan tuyết và văn hóa người Tày. Tuy nhiên, để biến sức hút truyền thông thành sinh kế lâu dài, Bản Liền cần những sản phẩm đủ sức giữ chân du khách, dịch vụ đáp ứng nhu cầu thực tế và một cộng đồng cùng tham gia, cùng hưởng lợi.

Giúp du khách có trải nghiệm trọn vẹn

Giúp du khách có trải nghiệm trọn vẹn

Không chỉ hấp dẫn bởi những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín, Mù Cang Chải còn mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm thông qua các dịch vụ chụp ảnh, quay video, xe ôm đưa đón và giao lưu văn nghệ cùng người dân bản địa. Những dịch vụ được hình thành từ nhu cầu thực tế đang góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân địa phương.

Lùng Phình mùa hoa tam giác mạch

Lùng Phình mùa hoa tam giác mạch

Những ngày này, hoa tam giác mạch đã nở rộ trên các triền đồi ở xã Lùng Phình, thu hút người dân, du khách đến tham quan, chụp ảnh. Từ cây lương thực quen thuộc của đồng bào vùng cao, tam giác mạch đang dần được một số hộ dân khai thác theo hướng kết hợp với du lịch, góp phần tạo thêm sản phẩm trải nghiệm tại địa phương.

Mười năm lên “đỉnh trời”, mở lối tương lai

Mười năm lên “đỉnh trời”, mở lối tương lai

Đứng trên đỉnh Fansipan những ngày cuối thu này, giữa mênh mang mây trắng và đại ngàn Hoàng Liên, tôi chợt nhớ về những năm tháng Fansipan còn chưa có cáp treo, ngẫm về những đổi thay của mười năm qua. Nay nhìn lại, càng thấy điều đáng nhớ không chỉ là tuyến cáp ấy đã đưa bao nhiêu người lên đỉnh núi, mà còn là những gì đã mở ra từ đó và những kỳ vọng của người dân nơi đây ở chặng đường phía trước.

Sức hút từ chợ phiên Tả Củ Tỷ

Sức hút từ chợ phiên Tả Củ Tỷ

Cứ vào sáng thứ Ba hằng tuần, khu vực trung tâm xã Tả Củ Tỷ lại nhộn nhịp hơn bởi phiên chợ độc đáo, mang đậm sắc màu vùng cao. Nơi đây, những gian hàng mộc mạc kết hợp hoạt động sinh hoạt văn hóa hấp dẫn đã tạo nên nét đặc sắc riêng có, thu hút du khách gần xa đến khám phá, trải nghiệm.

Lễ hội Bưởi Đại Minh và khám phá danh thắng quốc gia hồ Thác Bà sẽ diễn ra từ ngày 6 - 8/11

Lễ hội Bưởi Đại Minh và khám phá danh thắng quốc gia hồ Thác Bà sẽ diễn ra từ ngày 6 - 8/11

Lễ hội Bưởi Đại Minh và khám phá danh thắng quốc gia hồ Thác Bà năm 2026 được xã Thác Bà tổ chức từ ngày 06 - 08/11 tại sân Trung tâm Văn hóa – Thể thao Công ty Cổ phần Thủy điện Thác Bà, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và quảng bá nông sản đặc trưng của địa phương.

Anh Thào A Chơ đã đoàn lên Ngũ Chỉ Sơn.

Người dẫn đường trên núi

Trên các cung đường lên Fansipan, Ngũ Chỉ Sơn hay những lối nhỏ ở Tả Phìn, người dân địa phương đưa du khách đến gần hơn với thiên nhiên và văn hóa vùng cao. Cùng với kinh nghiệm đi rừng, họ học thêm cách chăm sóc khách, quay phim, chụp ảnh và giao tiếp để làm du lịch ngay trên quê hương.

Để làng Vần trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Để làng Vần trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Làng Vần, thuộc thôn Bản Vần, xã Việt Hồng sở hữu cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, văn hóa bản địa đặc sắc và nhịp sống nông thôn bình dị. Tuy nhiên, làm thế nào để biến tiềm năng thành sản phẩm du lịch, tạo sinh kế cho người dân vẫn là “bài toán” đặt ra cho địa phương.

Khai mạc Lễ hội Trà Shan tuyết Suối Giàng 2026

Khai mạc Lễ hội Trà Shan tuyết Suối Giàng 2026

Sáng 17/10, Ủy ban nhân dân xã Văn Chấn tổ chức khai mạc Lễ hội Trà Shan tuyết Suối Giàng năm 2026. Dự buổi lễ có đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, cùng đại diện các sở, ban, ngành. 

fb yt zl tw