Với gần 440 ha măng sặt, xã Gia Hội được biết đến là một trong những “thủ phủ” của loại cây này. Diện tích này là kết quả từ sự định hướng của chính quyền địa phương cùng sự chủ động của người dân trong phát triển kinh tế rừng nhiều năm qua.
Sáng sớm ở thôn Tộc Cài, xã Gia Hội bắt đầu bằng nhịp điệu rộn ràng. Những chiếc xe máy chở theo từng tốp người mang dao, mang thuổng tiến nhanh về phía triền đồi được phủ một màu xanh bạt ngàn của măng sặt. Dưới sự chỉ dẫn của đồng chí Hoàng Lê Huy - Chủ tịch UBND xã Gia Hội, chúng tôi hòa theo dòng người để tận mắt chứng kiến những mầm xanh đang vươn mình khỏi mặt đất đem về mùa no ấm cho bản làng nơi đây.
Từ nhà văn hóa thôn, chỉ mất ít phút di chuyển bằng xe máy trên con đường bê tông phẳng đẹp, sau đó men theo lối đất nhỏ thêm vài phút đi bộ, chúng tôi đã tới chân đồi măng. Những cây măng sặt thẳng tắp, hàng nối hàng cao gấp 2 - 3 đầu người. Phía dưới, ngọn măng non chen nhau vươn khỏi mặt đất khiến cả triền đồi như bừng lên sức sống mới đầy tươi non.
Giọng tự hào, đồng chí Chủ tịch UBND xã Hoàng Lê Huy giới thiệu: “Nhiều năm nay, dưới định hướng và vận động của xã, bà con đã biết chủ động trồng, chăm sóc măng sặt như một cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế. Nhiều hộ gia đình chủ động trồng xen canh với cây quế, khi quế được khoảng 5 năm tuổi bắt đầu bán tỉa được thì người dân trồng măng sặt xen vào. Như vậy cả 2 cây đều phát triển tốt.
Đặc biệt, ngoài thu hoạch ngọn măng non, với những cây đã già, độ cao khoảng 1,5 m trở lên người dân có thể chặt bán với giá thành 1,5 nghìn đồng/cây. Hiệu quả của cây măng sặt đem lại cho người dân rất cao”.
Dứt lời, đồng chí Chủ tịch UBND xã nhanh nhẹn dẫn chúng tôi mục sở thị quá trình đào măng của người dân. Bằng dụng cụ đặc biệt là chiếc thuổng nhỏ, dài khoảng 40 cm, người dân chỉ cần từ 15 - 20 giây là có thể đào xong một ngọn măng.
Theo người dân chia sẻ, thời điểm này mưa xuân nhiều, đất rừng ẩm, mềm, măng sặt nhú lên rất nhanh nên bà con thường tranh thủ đi rừng từ sáng sớm để kịp thu hoạch. Thời điểm thích hợp để đào măng là khi ngọn măng nhú lên khỏi mặt đất 10 - 15 cm, người đào chỉ cần xới sâu thêm chừng 10 cm là có thể nhấc trọn lên.
Vào chính vụ, mỗi buổi sáng, một người có thể thu được từ vài chục đến khoảng 100 cân măng sặt.
Cầm trên tay những ngọn măng sặt còn vương đất rừng vừa đào được, anh Triệu Tòn Khoa - trưởng thôn Tộc Cài chia sẻ: “Trước kia, bà con chỉ đào măng sặt ở rừng tự nhiên, nhưng nhiều năm trở lại đây, dưới sự tuyên truyền của xã, chúng tôi hiểu được lợi ích của cây măng sặt nên đã chủ động trồng, chăm sóc. Riêng gia đình tôi, cách đây 4 năm đã đi xin rễ măng của những hộ dân trồng lâu năm về trồng, nhân giống được 1 ha. Trước kia khu đồi này bỏ hoang vì đất xấu, khó trồng cây khác, bây giờ măng đã bắt đầu cho thu hoạch, đem lại nguồn thu khá cho gia đình”.
Cũng như anh Khoa, thấy được hiệu quả kinh tế của cây măng sặt chị Triệu Thị Pham ở thôn Tộc Cài đã chủ động nhân rộng, chăm sóc 3 ha măng sặt của gia đình.
Không dấu nổi niềm vui, chị Pham tươi cười cho hay: “Trung bình mỗi năm gia đình thu từ 70 - 80 triệu đồng tiền măng. Trồng măng không tốn công chăm sóc nhiều nên vẫn đi làm được việc khác, khi nào đến vụ thì thu hoạch”.
Nói rồi chị Pham lại nhanh chóng tiếp tục công việc, trên các sườn đồi, tiếng thuổng chạm đất vẫn đều đều vang lên, những bao măng dần đầy theo từng nhịp lao động.
Khoảng 10 giờ, dòng người buổi sáng bắt đầu lục tục quay trở về bản, chiếc xe nào cũng chở đầy những bao măng sặt vừa thu hoạch. Ở đầu thôn, thương lái đã chờ sẵn để thu mua. Những bao măng nhanh chóng được đưa lên cân, phân loại rồi tập kết chờ vận chuyển đi tiêu thụ.
Theo chia sẻ thêm từ đồng chí Chủ tịch UBND xã, hàng năm, xã Gia Hội còn phối hợp tổ chức các lớp tập huấn nâng cao kỹ năng trồng, chăm sóc, chế biến và liên kết tiêu thụ sản phẩm măng sặt cho người dân trên địa bàn.
Ngoài ra, để đảm bảo đầu ra ổn định cho người dân, cùng với thương lái đến thu mua, hiện xã đã vận động thành lập 2 hợp tác xã măng sặt. Các hợp tác xã đứng ra thu mua, sơ chế và từng bước kết nối với doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm măng sặt của địa phương.
Trung bình mỗi vụ măng, mỗi hộ gia đình có thể thu về từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng.
Mùa măng mang đến niềm vui, sức sống cho vùng đất còn nhiều gian khó, núi non trùng điệp xã Gia Hội. Nhờ những mùa măng sặt mà đời sống Nhân dân thêm rộn ràng, vươn lên thoát nghèo. Đó là món quà của núi rừng cũng là trái ngọt cho sự cần cù, chăm chỉ trên hành trình vun đắp cuộc sống ấm no.
