Tham dự hội nghị có lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan; lãnh đạo Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh, đơn vị tư vấn cùng đại diện chính quyền các xã, phường nằm trong phạm vi ảnh hưởng của dự án.
Theo báo cáo tiền khả thi, dự án có tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 13.862 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ 9.703 tỷ đồng, phần còn lại 4.159 tỷ đồng được bố trí từ nguồn vốn ngân sách tỉnh. Dự án được triển khai trong giai đoạn trung hạn 2026 - 2032, với phạm vi thực hiện trên địa bàn rộng, gồm các phường: Yên Bái, Âu Lâu, Văn Phú, Nam Cường và xã Trấn Yên.
Mục tiêu cốt lõi của dự án là giải quyết dứt điểm tình trạng ngập úng cục bộ và diện rộng tại khu vực trung tâm tỉnh (địa bàn thành phố Yên Bái cũ và vùng phụ cận), kết hợp chỉnh trang đô thị, tạo quỹ đất phát triển và hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối liên vùng.
Báo cáo tại hội nghị chỉ rõ, do quy mô lớn và tính chất phức tạp, dự án được phân kỳ đầu tư thành 5 dự án thành phần. Cụ thể, Dự án thành phần số 1: Tập trung công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, di dân và tái định cư với kinh phí dự kiến 9.703 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng mức đầu tư); Dự án thành phần số 2: Nâng cấp hệ thống bờ bao, kè cũ, trục tiêu và các công trình trên tuyến từ khu vực Lan Đình đến hết xã Tuy Lộc cũ (thuộc xã Trấn Yên và phường Nam Cường); Dự án thành phần số 3: Xử lý ngập úng cục bộ khu vực thành phố Yên Bái cũ; Dự án thành phần số 4: Cải tạo trục tiêu và chống ngập nước sông Hồng khu vực trung tâm tỉnh Lào Cai (từ cầu Yên Bái về cầu Tuần Quán); Dự án thành phần số 5: Kè chống sạt lở bờ hữu sông Hồng khu vực phường Âu Lâu (từ khu vực Đền Bà Áo Trắng đến khu vực thôn Linh Đức, xã Minh Quân cũ).
Về giải pháp kỹ thuật, dự án sẽ tiến hành nạo vét, cải tạo và cứng hóa hệ thống 14 ngòi tiêu với chiều dài dự kiến 24,7 km; xây dựng mới 14 trạm bơm tiêu kết hợp cống đóng mở tự động; xây dựng mới khoảng 20 km kè sông Hồng. Đặc biệt, hệ thống thoát nước sẽ được cải tạo toàn diện để xử lý các điểm ngập úng cục bộ, đảm bảo nước thoát nhanh, tránh gây ngập tràn trở lại khi mực nước sông Hồng dâng cao.
Theo số liệu khảo sát sơ bộ, để thực hiện dự án, tỉnh Lào Cai sẽ phải thực hiện di dời hơn 1.000 hộ dân nằm trong vùng dự án và hành lang bảo vệ công trình.
Đại diện đơn vị tư vấn và chủ đầu tư đã đề xuất phương án xây dựng 5 khu tái định cư tập trung để phục vụ công tác di dời. Các khu tái định cư dự kiến được bố trí tại: khu vực phường Yên Bái (xây dựng mới khu tái định cư số 1 và số 2 với diện tích lần lượt là 17,5 ha và 23 ha); khu vực phường Nam Cường (xây dựng mới khu tái định cư số 3, diện tích 20 ha); khu vực xã Trấn Yên (xây dựng mới khu tái định cư số 4 và số 5 với diện tích 12 ha).
Các khu tái định cư này được định hướng đầu tư hạ tầng đồng bộ gồm: giao thông, điện, cấp thoát nước, vệ sinh môi trường, thông tin liên lạc và cây xanh, đảm bảo điều kiện sống tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ cho người dân, tuân thủ đúng quy định của Luật Đất đai và Luật Đầu tư công.
Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung phân tích tính khả thi của các phương án kỹ thuật, đặc biệt là bài toán cân đối nguồn vốn đối ứng của địa phương và tiến độ giải phóng mặt bằng - yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của dự án.
Tham gia ý kiến tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận về hành lang pháp lý, đặc biệt là rà soát các điều khoản luật định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ phê duyệt và triển khai dự án. Về mặt kỹ thuật, các ý kiến nhấn mạnh cần tính toán kỹ lưỡng các kịch bản cực đoan của biến đổi khí hậu để đưa ra giải pháp chống lũ lụt, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Bài toán tài chính cũng là vấn đề được bàn thảo kỹ, trong đó tập trung vào việc cân đối nguồn lực, đảm bảo khả năng bố trí vốn đối ứng của địa phương đúng tiến độ cam kết. Bên cạnh đó, các đại biểu thống nhất quan điểm cần có cơ chế phối hợp đồng bộ, triển khai song song giữa dự án này với các dự án hạ tầng khác đang thực hiện trên địa bàn, đồng thời yêu cầu sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị tại các xã, phường liên quan trong công tác tuyên truyền, vận động người dân.
Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Thế Phước - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đánh giá cao nỗ lực của Ban Quản lý Dự án và đơn vị tư vấn đã hoàn thiện báo cáo trong thời gian ngắn, cơ bản đáp ứng được mục tiêu đầu tư.
Tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả cao nhất, đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư và đơn vị tư vấn nghiêm túc tiếp thu ý kiến của các sở, ngành, khẩn trương rà soát lại toàn bộ quy hoạch và phương án kỹ thuật. Cụ thể, cần tính toán kỹ cao độ san nền và thiết kế mặt cắt đường trên đỉnh kè (đảm bảo độ rộng từ 7,5m - 10,5m) để tạo sự kết nối giao thông liên hoàn, đồng thời hình thành hành lang cảnh quan đô thị hiện đại ven sông.
Về tài chính, đồng chí Nguyễn Thế Phước nhấn mạnh yêu cầu phải xác định tổng mức đầu tư dựa trên căn cứ thực tế, đặc biệt là chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng. Với quy mô di dời hơn 1.000 hộ dân và chi phí dự kiến hơn 6.000 tỷ đồng, đơn vị tư vấn phải tính toán sát đúng với chính sách bồi thường và giá đất hiện hành, tránh tình trạng khái toán thấp dẫn đến đội vốn hoặc vướng mắc pháp lý khi triển khai sau này.
Liên quan đến tổ chức thực hiện, đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chỉ đạo xem xét lại việc phân chia 5 dự án thành phần.
Về lộ trình, tỉnh xác định tập trung nguồn lực để hoàn thành các hạng mục chính trong giai đoạn 2026 - 2030. Trước mắt, ưu tiên khởi công ngay dự án thành phần 1 (tái định cư) và dự án thành phần 2 (hệ thống bờ bao, kè) trong giai đoạn 2026 - 2028.
Đồng chí Nguyễn Thế Phước giao các sở, ngành liên quan phối hợp với chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đảm bảo chất lượng và tiến độ để UBND tỉnh trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định trong thời gian sớm nhất.
