Pí Lè - báu vật của người Tày

Người Tày có nền văn hóa giàu bản sắc, trong đó nhạc cụ truyền thống góp phần quan trọng làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của họ, nổi bật và sáng tạo nhất là cây kèn Pí Lè. Với người Tày, Pí Lè được coi như một báu vật. Vì vậy, họ quan niệm giữ được tiếng kèn Pí Lè là giữ được bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Từ thành phố Lào Cai vượt quãng đường gần trăm cây số, chúng tôi tìm đến nhà ông Hoàng Văn Tường ở thôn Làng Chút, xã Hòa Mạc, huyện Văn Bàn - người hơn 30 năm gắn bó với tiếng kèn Pí Lè.

Vừa pha trà mời khách, ông Tường vừa tâm sự: Kèn Pí Lè là tên gọi gộp của cây kèn Pí và cây kèn Lè. Là nhạc cụ không thể thiếu trong việc hiếu, hỉ và lễ hội văn hóa của người Tày. Nhạc cụ này có thể tạo ra gần 40 giai điệu khác nhau, tùy thuộc vào các sự kiện được tổ chức.

249.jpg

Cầm cây kèn Pí và kèn Lè trong tay, ông Tường cho biết: Hai chiếc kèn này rất giống nhau, đều có đầu thổi, thân kèn và loa kèn. Điểm khác biệt là thân của cây kèn Pí được làm bằng sừng trâu còn thân cây kèn Lè được làm bằng gỗ khoan rỗng, chiều dài 30 - 40 cm, chia thành các đốt có khoảng cách bằng nhau, mỗi đốt có lỗ nhỏ hình tròn.

Mặc dù cấu tạo đơn giản, nhưng đây lại là nhạc cụ khó chinh phục, mới nghe lý thuyết thì nhanh, nhưng thực hành lại rất khó. Do đó, chỉ yêu thích tiếng kèn thôi chưa đủ, mà người học phải say mê, kiên trì, trải qua quá trình khổ luyện mới thành công. “Học thổi kèn Pí Lè không qua sách vở, không có nốt trắng, nốt đen như nhạc cụ hiện đại, mà qua cách cảm thụ, truyền miệng. Để nâng cao kỹ năng về âm vực, tiết tấu, chúng tôi phải luyện tập nhiều mới tự rút kinh nghiệm và đúc kết thành bài học” - ông Tường tâm sự.

251.jpg

Không chỉ là nghệ nhân thổi kèn Pí Lè, ông Tường còn là đội trưởng của Đội trống kèn của dòng họ Hoàng ở Làng Chút, có trọng trách thờ tổ kèn, trao truyền nét văn hóa này cho mọi người trong dòng họ.

Anh Hoàng Đình Tom, thành viên Đội trống kèn chia sẻ: Nghe những giai điệu tấu lên từ kèn Pí Lè, tôi như được đắm chìm trong không gian văn hóa của dân tộc Tày. Dần dần tôi đam mê những giai điệu ấy và cố gắng học hỏi để gìn giữ bản sắc dân tộc mình.

Cùng chung đam mê nhạc cụ kèn Pí Lè, 12 thành viên Đội trống kèn thôn Làng Chút thường tranh thủ thời gian luyện tập, giữ gìn nét văn hóa đặc sắc này. Mỗi ngày vui, đội kèn thường thổi các bài: “Sỉnh say”, “Năm xu”, “Chén tửu”… Còn ở đám tang, đội lại biểu diễn những bài: “Bản khèn”, “Thanh thọ”, “Đàng hạ”, “Thái bình”…

250.jpg

Tôi mong lớp trẻ chịu khó học tập, gìn giữ nhạc cụ và điệu kèn để thế hệ sau biết đến cái gốc, cái tinh túy của kho báu văn hóa dân gian dân tộc mình.

Ông Hoàng Văn Tường

Điệu kèn Pí Lè vẫn vang lên mỗi khi thôn Làng Chút có chuyện vui, chuyện buồn. Tiếng kèn như lời nhắn gửi, nhắc nhở của thế hệ trước với đời sau, với thế hệ trẻ về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Tày không bị mai một theo thời gian.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nghi thức rước mẹ lúa trong lễ hội Cầu mùa của người Khơ Mú.

Tôn vinh nét đẹp lao động, sản xuất

Vào dịp đầu năm mới, đồng bào dân tộc Khơ Mú, phường Nghĩa Lộ tổ chức Lễ hội Cầu mùa để tạ ơn trời, đất và các thần linh phù hộ cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu; đồng thời tôn vinh nét đẹp trong lao động sản xuất.

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, nhằm đáp ứng nhu cầu làm mới không gian sống, kinh doanh của người dân trong tỉnh, các loại phụ kiện trang trí Tết được bày bán với số lượng lớn, phổ biến ở nhiều dãy phố, khu chợ dân sinh.

Lào Cai khai mạc Triển lãm mỹ thuật “Sắc hoa xuân”

Lào Cai khai mạc Triển lãm mỹ thuật “Sắc hoa xuân”

Sáng 7/2, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh (cơ sở 2), phường Lào Cai, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh khai mạc Triển lãm mỹ thuật chủ đề “Sắc hoa xuân” lần thứ Nhất, chào mừng kỷ niệm 96 ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026), mừng Xuân Bính Ngọ 2026 và Chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Chợ hoa Xuân đất mỏ

Chợ hoa Xuân đất mỏ

Dưới ánh nắng dịu nhẹ của những ngày giáp Tết, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai như khoác lên mình tấm áo mới rực rỡ sắc Xuân. Trên các tuyến đường quen thuộc của vùng đất Mỏ, không khí mua bán, tham quan hoa, cây cảnh trở nên sôi động. Chợ hoa Xuân Cam Đường 2026 góp phần làm nên nhịp sống vùng đất mỏ rộn ràng trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Lễ hội truyền thống du lịch Chùa Hương sẽ diễn ra từ mùng 2 Tết Bính Ngọ

Lễ hội truyền thống du lịch Chùa Hương sẽ diễn ra từ mùng 2 Tết Bính Ngọ

Theo Ban tổ chức, Lễ hội truyền thống du lịch Chùa Hương năm 2026 diễn ra từ ngày 18/2 đến hết ngày 11/5 (tức từ mùng 2 Tết đến 25/3 năm Bính Ngọ) với nhiều nội dung và điểm nhấn mới, phản ánh rõ nét sự chuyển dịch trong tư duy quản lý lễ hội và phát triển du lịch văn hóa của Thủ đô.

Hấp dẫn Hội thi nghệ thuật quần chúng xã Pha Long lần thứ I năm 2026

Hấp dẫn Hội thi nghệ thuật quần chúng xã Pha Long lần thứ I năm 2026

Tối 6/2, xã Pha Long tổ chức Hội thi nghệ thuật quần chúng lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Vùng cao muôn sắc”. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa sôi nổi mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ; chào mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026).

Khúc nhạc gọi xuân về

Khúc nhạc gọi xuân về

Lấy cảm hứng từ không gian lễ hội mùa xuân của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc, “Tiếng khèn mùa xuân” là ca khúc tiêu biểu của nhạc sĩ Hoàng Ngọc Chấn, được sáng tác trên chất liệu âm nhạc dân gian, mang âm hưởng dân tộc Thái và H’Mông. Tác phẩm không chỉ tôn vinh vẻ đẹp mùa xuân vùng cao mà còn ghi dấu hành trình sáng tạo đầy nghị lực của người nhạc sĩ vượt lên bệnh tật để sống trọn với đam mê âm nhạc.

Cùng lan hồ điệp đón xuân

Cùng lan hồ điệp đón xuân

Những ngày này, nhiều vườn hoa, cây cảnh đang tất bật chăm sóc, chuẩn bị cho mùa xuân mới, trong đó, lan hồ điệp là loài hoa được đông đảo khách hàng ưa chuộng. Có mặt tại vườn hoa lan Hòa Lộc, thôn Trực Bình, phường Nam Cường, chúng tôi cảm nhận rõ không khí lao động rộn ràng và những chậu hoa lan đã sẵn sàng khoe sắc đón xuân.

Trao Giải thưởng văn học - nghệ thuật tỉnh Lào Cai năm 2025

Trao Giải thưởng văn học - nghệ thuật tỉnh Lào Cai năm 2025

Ngày 5/2, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác văn học - nghệ thuật (VHNT) năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và trao giải thưởng VHNT Lào Cai. Đây là dịp để đánh giá những thành tựu nổi bật của văn nghệ sĩ trong năm qua, đồng thời tôn vinh những giá trị sáng tạo đóng góp vào sự phát triển văn hóa - xã hội tại địa phương.

Đón xuân sớm ở Abyei

Đón xuân sớm ở Abyei

Giữa bụi đỏ mịt mù và cái nắng như đổ lửa của vùng đất Abyei, những ngày cuối năm đối với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại đây trở nên bận rộn hơn bởi không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Trong doanh trại của Đội Công binh số 4 Việt Nam tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc ở Abyei (UNISFA), không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền đang lan tỏa khắp nơi.

Hồi sinh những ngôi nhà sàn ở Mường Lò

Hồi sinh những ngôi nhà sàn ở Mường Lò

Giữa “lòng chảo” Mường Lò, những nếp nhà sàn của người Thái từ lâu đã trở thành linh hồn của bản làng. Đã có lúc, trước làn sóng bê tông hóa, những cột gỗ, sàn mây ấy tưởng chừng chỉ còn là ký ức trong câu Khắp, điệu Xòe. Thế nhưng, du lịch cộng đồng đang tạo nên một cuộc gìn giữ những ngôi nhà sàn truyền thống.

Bộ tranh ngựa Bính Ngọ 2026 và lời chúc xuân đong đầy khát vọng

Bộ tranh ngựa Bính Ngọ 2026 và lời chúc xuân đong đầy khát vọng

Trong không khí đón năm mới Bính Ngọ 2026, bộ tranh ngựa gồm 18 tác phẩm của họa sĩ Trần Cường (Kuolg Trần) đang nhận được sự quan tâm của công chúng. Kết hợp chất liệu truyền thống với tư duy đương đại, bộ tranh tiếp nối mạch sáng tác hoài niệm và khát vọng của họa sĩ, hướng tới những khởi đầu đầy niềm tin, hy vọng.

Rộn ràng khúc hát mừng xuân

Rộn ràng khúc hát mừng xuân

Một mùa xuân mới đang về trong mỗi nếp nhà, bản làng. Trong niềm hân hoan chào năm mới, những đội văn nghệ thôn bản - nòng cốt của phong trào văn hóa, văn nghệ tại các địa phương lại say sưa tập luyện những khúc hát mừng xuân.

INFOGRAPHIC: Festival Mùa Xuân Bắc Hà 2026

INFOGRAPHIC: Festival Mùa Xuân Bắc Hà 2026

Festival Mùa Xuân Bắc Hà 2026 mang chủ đề “Tinh hoa hội tụ - Khát vọng vươn xa”, diễn ra từ 20/2 - 8/3 với các lễ hội trải dài qua các không gian văn hóa, lễ nghi truyền thống, đua ngựa đặc trưng và những trải nghiệm bản địa độc đáo, tạo nên bức tranh mùa xuân rực rỡ, giàu bản sắc và đầy sức sống. 

fb yt zl tw