Pí Lè - báu vật của người Tày

Người Tày có nền văn hóa giàu bản sắc, trong đó nhạc cụ truyền thống góp phần quan trọng làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của họ, nổi bật và sáng tạo nhất là cây kèn Pí Lè. Với người Tày, Pí Lè được coi như một báu vật. Vì vậy, họ quan niệm giữ được tiếng kèn Pí Lè là giữ được bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Từ thành phố Lào Cai vượt quãng đường gần trăm cây số, chúng tôi tìm đến nhà ông Hoàng Văn Tường ở thôn Làng Chút, xã Hòa Mạc, huyện Văn Bàn - người hơn 30 năm gắn bó với tiếng kèn Pí Lè.

Vừa pha trà mời khách, ông Tường vừa tâm sự: Kèn Pí Lè là tên gọi gộp của cây kèn Pí và cây kèn Lè. Là nhạc cụ không thể thiếu trong việc hiếu, hỉ và lễ hội văn hóa của người Tày. Nhạc cụ này có thể tạo ra gần 40 giai điệu khác nhau, tùy thuộc vào các sự kiện được tổ chức.

249.jpg

Cầm cây kèn Pí và kèn Lè trong tay, ông Tường cho biết: Hai chiếc kèn này rất giống nhau, đều có đầu thổi, thân kèn và loa kèn. Điểm khác biệt là thân của cây kèn Pí được làm bằng sừng trâu còn thân cây kèn Lè được làm bằng gỗ khoan rỗng, chiều dài 30 - 40 cm, chia thành các đốt có khoảng cách bằng nhau, mỗi đốt có lỗ nhỏ hình tròn.

Mặc dù cấu tạo đơn giản, nhưng đây lại là nhạc cụ khó chinh phục, mới nghe lý thuyết thì nhanh, nhưng thực hành lại rất khó. Do đó, chỉ yêu thích tiếng kèn thôi chưa đủ, mà người học phải say mê, kiên trì, trải qua quá trình khổ luyện mới thành công. “Học thổi kèn Pí Lè không qua sách vở, không có nốt trắng, nốt đen như nhạc cụ hiện đại, mà qua cách cảm thụ, truyền miệng. Để nâng cao kỹ năng về âm vực, tiết tấu, chúng tôi phải luyện tập nhiều mới tự rút kinh nghiệm và đúc kết thành bài học” - ông Tường tâm sự.

251.jpg

Không chỉ là nghệ nhân thổi kèn Pí Lè, ông Tường còn là đội trưởng của Đội trống kèn của dòng họ Hoàng ở Làng Chút, có trọng trách thờ tổ kèn, trao truyền nét văn hóa này cho mọi người trong dòng họ.

Anh Hoàng Đình Tom, thành viên Đội trống kèn chia sẻ: Nghe những giai điệu tấu lên từ kèn Pí Lè, tôi như được đắm chìm trong không gian văn hóa của dân tộc Tày. Dần dần tôi đam mê những giai điệu ấy và cố gắng học hỏi để gìn giữ bản sắc dân tộc mình.

Cùng chung đam mê nhạc cụ kèn Pí Lè, 12 thành viên Đội trống kèn thôn Làng Chút thường tranh thủ thời gian luyện tập, giữ gìn nét văn hóa đặc sắc này. Mỗi ngày vui, đội kèn thường thổi các bài: “Sỉnh say”, “Năm xu”, “Chén tửu”… Còn ở đám tang, đội lại biểu diễn những bài: “Bản khèn”, “Thanh thọ”, “Đàng hạ”, “Thái bình”…

250.jpg

Tôi mong lớp trẻ chịu khó học tập, gìn giữ nhạc cụ và điệu kèn để thế hệ sau biết đến cái gốc, cái tinh túy của kho báu văn hóa dân gian dân tộc mình.

Ông Hoàng Văn Tường

Điệu kèn Pí Lè vẫn vang lên mỗi khi thôn Làng Chút có chuyện vui, chuyện buồn. Tiếng kèn như lời nhắn gửi, nhắc nhở của thế hệ trước với đời sau, với thế hệ trẻ về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Tày không bị mai một theo thời gian.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trưng bày 300 tài liệu sách, báo chủ đề 'Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước'

Trưng bày 300 tài liệu sách, báo chủ đề 'Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước'

Hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, từ ngày 10 đến 20/3, Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội tổ chức trưng bày sách, báo với chủ đề “Quốc hội Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước” tại địa chỉ 54E Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, Hà Nội).

Tháng 3 thắm đỏ nơi đầu nguồn biên giới

Tháng 3 thắm đỏ nơi đầu nguồn biên giới

Tháng 3, mùa xuân đã vào “độ chín”, khắp các bản làng nơi rẻo cao Tây Bắc ngập tràn trong sắc hoa đào, hoa mận. Tháng 3 cũng là mùa của những lễ hội tưng bừng mở ra khắp nơi. Giữa bầu không khí rộn ràng của mùa xuân, tôi ngược dòng sông Hồng, ngắm những hàng cây mộc miên (hoa gạo) đang “thắp lửa” đỏ rực giữa trời biên giới mà nhớ về những năm tháng lịch sử hào hùng của quân và dân ta bảo vệ từng tấc đất biên cương.

Bắc Ninh tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Bắc Ninh tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Tỉnh Bắc Ninh sẽ tổ chức lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, đồng thời công bố Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và khai mạc Festival “Về miền di sản - 2026”.

'Việt Nam trên hành trình đổi mới' qua góc nhìn ảnh báo chí

'Việt Nam trên hành trình đổi mới' qua góc nhìn ảnh báo chí

Cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức, đã ghi nhận nhiều tác phẩm chất lượng, phản ánh sinh động diện mạo Việt Nam hiện đại, năng động, phát triển bền vững và giàu bản sắc dân tộc.

Tưng bừng lễ hội đền Hai Cô

Tưng bừng lễ hội đền Hai Cô

Ngày 09/3 (tức ngày 21 tháng giêng năm Bính Ngọ), UBND xã Bảo Hà tưng bừng tổ chức lễ hội đền Hai Cô năm 2026. Dự lễ hội có lãnh đạo cấp ủy, chính quyền xã Bảo Hà cùng đông đảo người dân và du khách thập phương.

Người thắp lửa đam mê nhạc cụ dân tộc

Người thắp lửa đam mê nhạc cụ dân tộc

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi những giai điệu sôi động của âm nhạc đương đại chiếm ưu thế, tại Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, vẫn có một người phụ nữ lặng lẽ nhưng bền bỉ gìn giữ và lan tỏa giá trị của âm nhạc truyền thống. Đó là cô giáo Trần Huyền Trang. Với cô, tiếng đàn không chỉ là âm thanh, mà là mạch nguồn văn hóa cần được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ.

Vinh danh 50 tác phẩm xuất sắc đoạt Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII

Vinh danh 50 tác phẩm xuất sắc đoạt Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII

Thiết thực chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tối 8-3, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Xuất bản Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII cho 50 cuốn sách, bộ sách giá trị, xuất sắc.

Lâm Giang khai hội đền Phúc Linh năm 2026

Lâm Giang khai hội đền Phúc Linh năm 2026

Trong hai ngày 07 và 08/3 (tức 19 và 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Lâm Giang tổ chức Lễ hội đền Phúc Linh năm 2026. Đây là kỳ lễ hội có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu sự hồi sinh của di tích lịch sử cấp tỉnh sau vụ hỏa hoạn xảy ra vào năm 2024.

Dậm Thuông - nhịp đập trái tim của người Tày

Dậm Thuông - nhịp đập trái tim của người Tày

Với người Tày nói chung và người Tày xã Thượng Bằng La nói riêng, Dậm Thuông (còn gọi là múa Then, xòe Then) là nghi lễ chứa đựng trong đó những kỳ diệu của núi rừng. Màn Dậm Thuông gồm sáu điệu dậm cổ (gồm dậm hoa, dậm quạt, dậm gậy, dậm khăn, dậm tính tẩu, dậm hương), mỗi điệu đều mang ý nghĩa tâm linh riêng.

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Dấu ấn sáng tạo của các nữ họa sĩ

Tài năng và niềm đam mê đã trở thành động lực để nhiều nữ họa sĩ kiên trì theo đuổi con đường nghệ thuật. Vượt qua những rào cản tâm lý và thử thách trong đời sống riêng, họ miệt mài sáng tạo, khẳng định dấu ấn cá nhân qua từng tác phẩm, góp phần làm phong phú đời sống mỹ thuật đương đại.

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Xã Châu Quế tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn

Trong hai ngày 07 - 08/3 (tức ngày 19 - 20 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Châu Quế đã long trọng tổ chức Lễ hội đền Nhược Sơn năm 2026. Lễ hội diễn ra tại quần thể Di tích lịch sử cấp Quốc gia đền Nhược Sơn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương về dự.

Điểm hẹn mùa xuân

Điểm hẹn mùa xuân

Xuân sang, đất trời Lào Cai lại “khoác” lên mình tấm áo mới với vẻ đẹp riêng có, không ồn ào, náo nhiệt mà trầm lắng, dịu dàng như bản hòa ca của mây núi, đất trời và lòng người, đón bước chân du khách về du xuân, tìm lại sự bình yên sau một năm bộn bề.

fb yt zl tw