Phát huy vai trò của văn học - nghệ thuật trong giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

LCĐT - Việc xây dựng và phát triển văn hóa nghệ thuật gắn với giữ gìn, phát huy và tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn là rất cần thiết, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần cho Nhân dân, đồng thời góp phần tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tôn vinh nét đẹp văn hóa các dân tộc.

Nhiều nét văn hoá đặc sắc, phong tục tập quán của người dân vùng cao được ghi chép, sưu tầm... đưa vào các công trình nghiên cứu, tác phẩm văn học nghệ thuật.
Nhiều nét văn hoá đặc sắc, phong tục tập quán của người dân vùng cao được ghi chép, sưu tầm... đưa vào các công trình nghiên cứu, tác phẩm văn học nghệ thuật.

Nhiều năm qua, hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh là lực lượng nòng cốt trong việc sáng tạo các tác phẩm, công trình mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc, góp phần giữ gìn, tôn vinh và phát huy giá trị của văn hóa trong đời sống hiện đại. Trong đó, Chi hội Văn nghệ dân gian (Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh) sở hữu nhiều tác phẩm, công trình nghiên cứu về di sản, văn hóa dân gian các dân tộc. Hơn 30 thành viên của chi hội đều là những người rất tâm huyết, đi nhiều nơi nghiên cứu để có những công trình nghiên cứu về văn hóa, văn nghệ dân gian dày hàng trăm, hàng nghìn trang giấy. Các công trình nghiên cứu đã mang đến cho người đọc những thông tin chính xác, hữu ích, sâu rộng về các vấn đề được đề cập. Tính đến nay, hội viên của chi hội đã cho ra đời hơn 40 đầu sách là các công trình nghiên cứu sâu sắc, có ý nghĩa lớn cho công tác giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Nhà văn Đoàn Hữu Nam là một trong những cây bút sắc, bền bỉ với nhiều tác phẩm để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm trí người đọc. Đến nay, ông đã xuất bản 5 tiểu thuyết, 3 trường ca, 6 kịch bản được chuyển thể thành phim truyện, cùng hàng trăm bài viết đã được đăng tải. Các tác phẩm của ông đều chứa đựng những nét văn hóa độc đáo của các dân tộc như tiểu thuyết “Tình rừng” dựa trên đời sống xã hội người Mông; tiểu thuyết “Dốc người” mang đậm phong tục, tập quán, văn hóa người Dao; tiểu thuyết “Trên đỉnh đèo giông bão” được lấy cảm hứng từ những nét văn hóa của đồng bào Giáy…

Nhà văn Đoàn Hữu Nam (bên phải ảnh) là tác giả của nhiều tác phẩm văn học mang đậm văn hóa các dân tộc vùng cao.
Nhà văn Đoàn Hữu Nam (bên phải ảnh) là tác giả của nhiều tác phẩm văn học mang đậm văn hóa các dân tộc vùng cao.

Nhà văn Đoàn Hữu Nam bộc bạch: Tôi có gần 10 năm công tác tại vùng cao Bắc Hà, từng có nhiều dịp được sinh hoạt và tham gia các hoạt động văn hóa, lễ hội… với người dân. Tôi được người dân chia sẻ nhiều điều thú vị trong đời sống, phong tục, tập quán, những nét văn hóa. Nhờ đó, tôi có thêm kiến thức về văn hóa dân gian của các dân tộc thiểu số nơi đây và đưa những kiến thức đó vào các tác phẩm của mình.

Bản sắc văn hóa dân tộc là nguồn cảm hứng cho các sáng tác văn học - nghệ thuật.
Bản sắc văn hóa dân tộc là nguồn cảm hứng cho các sáng tác văn học - nghệ thuật.

Không chỉ trong văn xuôi, nhiều nhà thơ, nhạc sỹ, nghệ sỹ của Lào Cai cũng đã và đang góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc bằng việc đưa vào tác phẩm của mình những nét văn hóa đặc trưng của mỗi dân tộc, mỗi vùng, miền… Tư tưởng ấy được Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh định hướng thường xuyên, nhất là trong việc xây dựng đội ngũ sáng tác trẻ.

Cũng theo ông Nguyễn Thành Long, những cái hay, cái đẹp của phong tục, tập quán, con người, vùng đất qua cảm quan của văn nghệ sỹ có giá trị văn hóa, thẩm mỹ cao hơn. Do đó, Hội mong muốn đưa các tác phẩm văn học nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là người dân vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp người dân sẽ nhận ra giá trị của văn hóa trong những điều bình thường, tác động đến tâm tư, tình cảm, suy nghĩ để họ nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc của dân tộc mình. Văn học nghệ thuật nhờ đó sẽ phát huy tối đa vai trò trong việc giữ gìn và tôn vinh nét đẹp văn hóa các dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Triển lãm” văn hóa Mông

“Triển lãm” văn hóa Mông

Người Mông ở vùng Trạm Tấu trước đây có một hệ lịch riêng. Tết của người Mông diễn ra sớm hơn Tết Nguyên đán chừng một tháng. Nhưng hơn chục năm trở lại đây, do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, những gia đình người Mông ở vùng Trạm Tấu đã “chung một Tết” theo lịch chung. Dù vậy, những phong tục truyền thống như một phần linh hồn vẫn được giữ gìn cẩn trọng.

Người Hà Nhì vui Tết Gạ Ma O

Người Hà Nhì vui Tết Gạ Ma O

Người Hà Nhì đen là cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống tại một số xã vùng cao, biên giới khu vực Bát Xát với bản sắc văn hóa độc đáo. Một năm của người Hà Nhì đen thường có nhiều lễ hội, trong đó mở đầu bằng Tết Gạ Ma O.

Giữ gìn lễ hội Khai hạ của người Mường ở Liên Sơn

Giữ gìn lễ hội Khai hạ của người Mường ở Liên Sơn

Tại xã Liên Sơn, người Mường sinh sống tập trung ở các thôn: Ả Thưởng, Ả Hạ, Bản Vãn, Ao Luông, Gốc Bục, Gốc Bóp. Trải qua nhiều thế hệ, cộng đồng người Mường nơi đây vẫn gìn giữ được kho tàng văn hóa truyền thống phong phú, trong đó có lễ hội Khai hạ - một nghi lễ dân gian mang đậm bản sắc, được tổ chức thường niên vào ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch.

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt nghệ sĩ, nhà báo, vận động viên tiêu biểu nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt nghệ sĩ, nhà báo, vận động viên tiêu biểu nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026

Chiều 23/2, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gặp mặt, chúc Tết các nhà văn hóa, trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo, phóng viên, vận động viên, huấn luyện viên, đại diện các doanh nghiệp văn hóa, du lịch, doanh nhân tiêu biểu trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Đặc sắc Lễ hội đình Làng Dọc

Đặc sắc Lễ hội đình Làng Dọc

Cứ mỗi độ xuân về, người dân xã Việt Hồng lại nô nức tham gia Lễ hội đình Làng Dọc - lễ hội dân gian mang đậm sắc thái văn hóa của người Kinh và người Tày cổ. Đây không chỉ là dịp cầu cho mạ xanh, lúa tốt, mùa màng bội thu mà còn gửi gắm ước vọng về cuộc sống an lành, no ấm, hạnh phúc.

Lễ Xên Đông - nét văn hóa đặc sắc của người Thái Mường Lò

Lễ Xên Đông - nét văn hóa đặc sắc của người Thái Mường Lò

Trong cộng đồng người Thái, lễ Xên Đông (còn gọi là lễ hội cúng rừng) thường được tổ chức vào đầu năm mới. Đây là nghi lễ truyền thống mang ý nghĩa cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống ấm no, vạn vật sinh sôi, thể hiện sự gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Lào Cai tăng cường quản lý tổ chức lễ hội đầu xuân Bính Ngọ 2026

Lào Cai tăng cường quản lý tổ chức lễ hội đầu xuân Bính Ngọ 2026

Những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, trên khắp các làng bản, phố phường tỉnh của Lào Cai rộn ràng không khí lễ hội; tiếng trống hội tưng bừng, cờ ngũ sắc tung bay hòa quện với khói hương lan tỏa trong nắng sớm. Dòng người thành kính hướng về chùa, đền, đình và các di tích linh thiêng, gửi gắm ước vọng về một năm mới an khang, mùa màng tươi tốt, gia đình ấm no, hạnh phúc.

Bà con chơi kéo co tại Lễ hội Gầu Tào.

Rộn ràng trò chơi dân gian đầu xuân

Tết đến, xuân về, khi những cánh đào phai khoe sắc khắp núi rừng Tây Bắc cũng là lúc các bản làng ở Lào Cai tưng bừng mở hội. Sau phần nghi lễ trang nghiêm, thành kính là phần hội sôi động với những trò chơi dân gian đặc sắc - hoạt động không thể thiếu trong mỗi lễ hội xuân. Tiếng khèn, tiếng trống, tiếng reo hò hòa quyện trong tiết trời xuân tạo nên bức tranh rộn ràng, trở thành điểm nhấn sinh động trong đời sống văn hóa cộng đồng các dân tộc.

Lên Bắc Hà trải nghiệm cùng ngựa đua

Lên Bắc Hà trải nghiệm cùng ngựa đua

Bắc Hà không chỉ nổi tiếng với cảnh quan tươi đẹp, văn hóa chợ phiên, nét cổ kính của Dinh thự Hoàng A Tưởng... mà còn thu hút du khách bởi lễ hội đua ngựa truyền thống - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Khai mạc Lễ hội Đền Đông Cuông năm 2026

Khai mạc Lễ hội Đền Đông Cuông năm 2026

Trong hai ngày 21 và 22/02/2026 (tức mùng 05 và mùng 06 Tết), UBND xã Đông Cuông tỉnh Lào Cai đã tổ chức Lễ hội đền Đông Cuông năm 2026. Đây là lễ hội tâm linh thường niên, thu hút hàng vạn người dân địa phương và du khách thập phương về tham dự, chiêm bái và trẩy hội đầu xuân.

Lãnh đạo xã Yên Thành thực hiện nghi thức "Tịch điền".

Đặc sắc Lễ hội “Lồng Tồng” ở Yên Thành

Hàng năm, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào dân tộc Tày, Nùng trên địa bàn xã Yên Thành lại nô nức xuống đồng thực hiện các nghi thức truyền thống với mong ước về một năm mới mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Sau lễ cúng thần linh và trời đất, Ban tổ chức thực hiện nghi lễ “Tịch điền” để lấy may, lấy phúc cho dân và suôn sẻ cho vụ mùa trong năm.

Xuân về vui hội đình Bằng Là

Xuân về vui hội đình Bằng Là

Cứ vào mồng 04 - mồng 05 tháng giêng hằng năm, khi sắc xuân còn ngập tràn trên khắp các miền quê, người dân xã Chấn Thịnh lại rộn ràng tổ chức Lễ hội đình Bằng Là - một trong những sinh hoạt văn hóa tâm linh tiêu biểu của địa phương.

Ngựa trong văn hóa dân gian người Nùng Dín

Ngựa trong văn hóa dân gian người Nùng Dín

Với đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng cao, con ngựa là vật nuôi gần gũi, thân thiết trong mỗi gia đình. Dù không là "đầu cơ nghiệp" nhưng ngựa cũng được xem là tài sản có giá trị. Người vùng cao nuôi ngựa làm phương tiện thồ hàng, làm sức kéo, thậm chí để đua tài trong dịp lễ hội truyền thống... Sự gắn bó giữa người và ngựa cũng tạo nên những nét văn hóa đặc sắc trong nếp sống của mỗi dân tộc, vùng miền, trong đó có đồng bào Nùng Dín ở Lào Cai.

Nét đẹp từ sự nguyên bản

Nét đẹp từ sự nguyên bản

Dưới những nếp nhà sàn vương khói bếp, người Dao ở xã Yên Thành đón Tết cổ truyền đậm đà bản sắc. Không cầu kỳ, phô trương, Tết của đồng bào nơi đây mang đậm lòng thành kính hướng về tổ tiên và sự giao hòa tuyệt vời với thiên nhiên đại ngàn.

fb yt zl tw