Ngôi đền có lịch sử lâu đời
Tháng 7 âm lịch hằng năm, Bảo Hà trở nên đông vui, nhộn nhịp hơn khi hàng vạn du khách, phật tử từ mọi miền Tổ quốc về dự Lễ hội đền Bảo Hà, cầu may mắn, bình an. Không chỉ đền Bảo Hà có đông khách tham quan, mà đền Làng Lúc cũng tấp nập người đến chiêm bái.
Anh Nguyễn Đình Lũy (Khâm Thiên, Hà Nội), một du khách thường xuyên đến dâng hương, chia sẻ: “Lần đầu tôi đến, ngôi đền còn hoang sơ với mái gianh. Khi biết đây là nơi thờ tướng Hoàng Bảy và ba vị tướng quân có công chống giặc ngoại xâm, tôi luôn ghé đền Làng Lúc mỗi lần về Bảo Hà. Ngôi đền nhỏ nhưng rất linh thiêng, mang nhiều giá trị lịch sử và văn hóa.”
Không chỉ anh Lũy mà rất nhiều du khách khi đến dâng hương tại đền Làng Lúc cũng được tìm hiểu về những giá trị lịch sử và văn hóa của ngôi đền.
Lịch sử ngôi đền ghi rõ vào cuối thời Lê (thế kỷ XVII), khắp vùng Quy Hóa thuộc châu Thủy Vĩ, châu Văn Bàn (khu vực Bảo Hà ngày nay) thường bị giặc phương Bắc xâm chiếm, cướp phá. Trước tình hình đó, triều đình nhà Lê, niên hiệu Cảnh Hưng (1740 - 1786) cử viên tướng thứ Bảy họ Nguyễn là Nguyễn Hoàng Bảy lên trấn thủ Quy Hóa, đánh dọc sông Hồng, giải phóng Khảu Bàn và xây dựng căn cứ Bảo Hà vững chắc, chờ thời cơ đánh đuổi quân xâm lược.
Trong các tướng lĩnh, có 3 anh em họ Hoàng sau khi lập được nhiều chiến công đã xin tướng Hoàng Bảy đi tìm vùng đất mới để đưa dân tới khai hoang, lập bản, làm nơi luyện tập binh sĩ và tăng gia, sản xuất, cung cấp lương thực cho nghĩa quân. Thấy bản Lúc đất đai rộng rãi, trù phú, 3 anh em họ Hoàng dừng chân, chiêu mộ đồng bào dân tộc Tày, Dao các vùng lân cận về đây lập bản.
Ba ông cùng dân bản khai phá 4 cánh đồng lớn (Cốc Tràm, Tàng Luông, Nà Kê, Cốc Tún), dạy dân cấy lúa, trồng ngô, vừa đảm bảo đời sống, vừa chi viện lương thực cho nghĩa quân của tướng Nguyễn Hoàng Bảy. Sau khi qua đời, 3 ông được nhân dân tôn làm thành hoàng làng, lập miếu thờ ngay tại trung tâm làng Lúc.
Ông Hoàng Thanh Thản - Thủ nhang đền Làng Lúc, cho biết: Người dân nơi đây đã góp công, góp của nâng cấp miếu thờ 3 anh em họ Hoàng thành ngôi đình làng, sau đó chỉnh trang, tôn tạo thành đền Làng Lúc. Ngôi đền hiện vừa thờ Thần Vệ quốc Hoàng Bảy, vừa thờ ba anh em họ Hoàng có công dẹp giặc, xây dựng vùng đất này thêm ấm no.
Năm 2021, ngôi đền Làng Lúc được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Hằng năm, ngày mùng 7 tháng Giêng, nơi đây tưng bừng diễn ra Lễ hội đền Làng Lúc, cũng là Lễ hội Xuống Đồng, thu hút đông đảo nhân dân và du khách.
Ông Hoàng Thanh Thản - Thủ nhang đền Làng Lúc chia sẻ:
Cần đẩy nhanh tiến độ tu bổ, tôn tạo đền Làng Lúc
Đến thăm đền Làng Lúc, chúng tôi nhận thấy ngôi đền nhỏ nằm giữa những vòm cây cổ thụ xanh tốt, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái. Tuy nhiên, không gian đền khá chật hẹp, một số hạng mục như mái đền đã có dấu hiệu hư hỏng. Phía ta luy âm khu vực chân đền chưa được kè kiên cố và đã xảy ra sạt lở. Ngoài ra, đường vào đền vẫn là tuyến bê tông nhỏ, chỉ vừa một ô tô con, chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân và du khách.
Ông Hoàng Thanh Thản - Thủ nhang đền Làng Lúc cho biết thêm: Đền được xây dựng đã lâu, qua nhiều lần sửa sang nhưng hiện nay đã xuống cấp, nhiều hạng mục hư hỏng. Không gian đền lại khá chật hẹp nên việc đón Nhân dân và du khách đến tham quan, chiêm bái gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, người dân mong muốn các cấp, ngành quan tâm, đẩy nhanh tiến độ quy hoạch, mở rộng khu vực đền, tu sửa và nâng cấp đường vào cũng như xây dựng nhà đền khang trang, kiên cố, xứng tầm Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh và trở thành điểm du lịch tâm linh hấp dẫn du khách.
Theo UBND xã Bảo Hà, tháng 9/2024, UBND huyện Bảo Yên cũ đã phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng khu vực đền Làng Lúc với tổng diện tích 8,2 ha, trong đó đất di tích 8.338 m². Ngày 24/10/2024, HĐND huyện Bảo Yên cũ thông qua Nghị quyết chủ trương đầu tư dự án Tu bổ, tôn tạo di tích đền Làng Lúc (giai đoạn 1) với tổng kinh phí 29 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2024 đến 2026.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Hà cho biết: Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng khu vực Bảo Yên đã kiện toàn Tổ giải phóng mặt bằng, công bố việc thu hồi trên 4.100m2 đất của 3 hộ dân xung quanh khu vực đền Làng Lúc để triển khai dự án. Việc tu bổ, tôn tạo di tích đền Làng Lúc rộng rãi, khang trang sẽ tạo thuận lợi cho việc kết nối các điểm du lịch, đáp ứng nhu cầu tham quan, chiêm bái của Nhân dân trong khu vực và du khách thập phương, giúp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Đền Làng Lúc là di tích lịch sử, văn hóa quan trọng của tỉnh, đồng thời là điểm đến thu hút đông đảo du khách thập phương. Trong thời gian tới, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan cần quan tâm hơn nữa đến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích, đồng thời đẩy nhanh tiến độ tu bổ, tôn tạo để xây dựng đền Làng Lúc trở thành điểm du lịch tâm linh khang trang, xứng tầm trong chuỗi điểm đến của xã Bảo Hà và của tỉnh.
