Vùng hồ Thác Bà những ngày này, không khí sản xuất tại các hợp tác xã thủy sản diễn ra tất bật.
Sự đổi thay rõ nét nhất không chỉ là quy mô hệ thống lồng nuôi mà còn ở tư duy bám sát quy trình VietGAP của những người nông dân.
Kiểm tra hệ thống lồng bè, ông Đào Văn Minh - Hợp tác xã Thủy sản Hoàng Kim, xã Thác Bà không giấu được niềm phấn khởi khi năng suất, sản lượng thủy sản tăng.
Ông Minh cho biết, hiện tại, hợp tác xã đang duy trì 300 lồng nuôi, chủ lực là các giống cá đặc sản có giá trị kinh tế cao như cá lăng, cá trắm, cá ngạnh. Bình quân mỗi năm, hợp tác xã cung ứng ra thị trường khoảng 400 - 500 tấn cá thương phẩm.
Theo ông Minh, giải pháp đột phá tạo nên năng suất vượt trội là ở khâu kiểm soát môi trường sinh thái.
Ông Minh chia sẻ: Những yếu tố thuận tiện nhất đối với con cá, thứ nhất là môi trường, thứ hai là thức ăn đầy đủ. Môi trường nước đảm bảo, hệ thống lồng bè được vệ sinh thường xuyên, chăm sóc tốt sẽ đạt kết quả.
Việc chủ động bảo vệ, giữ sạch nguồn nước được các cấp chính quyền đặc biệt quan tâm, chỉ đạo sát sao. Thực hiện Kế hoạch số 382/KH-UBND của UBND tỉnh về phát triển kinh tế thủy sản, xã Thác Bà đã khẩn trương quy hoạch, sắp xếp lại các vùng nuôi, đưa gần 800 lồng cá vào hoạt động với sự đồng hành, dẫn dắt của các doanh nghiệp như Công ty T&T, Hợp tác xã Hoàng Kim và sự tham gia của 41 hộ dân. Qua đó, địa phương từng bước xây dựng thành công 10 sản phẩm thủy sản đạt chuẩn OCOP.
Để bảo vệ không gian sinh thái cho khối tài sản lớn này, vai trò giám sát của cơ quan quản lý được tăng cường.
Địa phương thường xuyên thành lập các tổ công tác liên ngành đi kiểm tra trên hồ. Việc tuần tra được lên kế hoạch hằng tháng nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng đánh bắt bằng mắt lưới nhỏ hay sử dụng các biện pháp hủy diệt, qua đó, vừa giáo dục ý thức người dân, vừa bảo vệ nguồn lợi thủy sản bền vững lâu dài.
Tại xã Yên Bình, kinh tế thủy sản đang được định hình rõ nét hơn bao giờ hết với hệ thống khoảng 400 lồng cá trên mặt hồ. Nhận diện rõ rủi ro của tình trạng “được mùa mất giá”, địa phương đã và đang đẩy mạnh mô hình liên kết “4 nhà”: Nhà nước định hướng cơ chế, doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm, nhà khoa học chuyển giao kỹ thuật và nông dân trực tiếp sản xuất. Sự gắn kết hữu cơ này đã giải quyết hoàn toàn “nút thắt” về đầu ra cho nông dân.
Bà Nguyễn Thị Hà ở thôn 13 chia sẻ: “Khi sản phẩm được bao tiêu, gia đình tôi hoàn toàn yên tâm đầu tư cám chuẩn, nói không với thuốc kháng sinh để đảm bảo an toàn thực phẩm”.
Cùng chung niềm vui, bà Vũ Thị Thu Phương ở thôn 13 khẳng định: “Ưu điểm lớn nhất của mô hình liên kết là giúp người dân chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào và đảm bảo đầu ra mà không bị phụ thuộc vào sự bấp bênh của giá cả thị trường”.
Sự chuyển đổi mạnh từ nhận thức đến hành động tại Thác Bà, Yên Bình đang góp phần hiện thực hóa mục tiêu chung của toàn tỉnh: Đạt sản lượng hơn 7.500 tấn với giá trị khoảng 280 tỷ đồng mỗi năm từ kinh tế thủy sản.
Hiện nay, với gần 5.000 ha ao, hồ và hơn 2.800 lồng cá, Lào Cai đang đứng trước cơ hội hướng tới mốc 40.000 tấn thủy sản vào năm 2050.
Tuy nhiên, để sự phát triển thực sự bền vững, ngành nông nghiệp địa phương xác định không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.
Theo ông Đỗ Thành Giang - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh, thời gian tới, cơ quan chuyên môn tiếp tục tăng cường hướng dẫn kỹ thuật phòng, chống dịch bệnh, nhân rộng các mô hình nuôi hiệu quả.
Đồng thời, siết chặt công tác quan trắc môi trường vùng nuôi để đảm bảo khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước, đưa thủy sản trở thành động lực mũi nhọn trong phát triển kinh tế nông thôn.
