Nữ nông dân Sa Pa ''biến'' rau gia vị quen thuộc thành ''vàng'' xuất khẩu

Chị Trần Anh Xuân (SN 1990, ở thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) đã biến cây tía tô từ một loại gia vị quen thuộc hàng ngày thành các sản phẩm tinh dầu, trà... được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng.

Chọn cây tía tô để khởi nghiệp

Đến xã Tả Phìn một vùng quê nổi tiếng về du lịch cộng đồng ở thị xã Sa Pa, hỏi đến chị "Xuân tía tô" mọi người trong xã ai cũng biết, bởi chị đã gắn bó với đồng bào các dân tộc nơi đây được gần 10 năm nay.

Chúng tôi gặp chị Trần Anh Xuân trên nương tía tô đỏ, xanh bạt ngàn, đang cùng chị em phụ nữ dân tộc Dao thu hoạch lá, thân tía tô đỏ. Dừng tay, chị Xuân kể: Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê lúa Thái Bình, năm 2014, tôi tốt nghiệp chuyên ngành khoa học cây trồng - Học viện Nông nghiệp Việt Nam và được nhà trường cử lên vùng đất Sa Pa để nghiên cứu cây trồng. Sau khi làm công tác nghiên cứu một thời gian thì tôi tách ra để làm riêng về mảng nông nghiệp, cũng từ đây tôi bắt đầu lập nghiệp trên vùng đất này.

Sản phẩm trà tía tô bản địa Sa Pa của HTX Sa Pa Secrets.

Theo Sở NNPTNT Lào Cai, tính đến hết năm 2022, tổng diện tích cây dược liệu toàn tỉnh gần 3.550ha, sản lượng đạt hơn 18.100 tấn, giá trị bình quân cả năm 390 tỷ đồng. Trong đó, diện tích cây dược liệu hàng năm 573ha, cây dược liệu lâu năm gần 3.000ha. Các cây dược liệu chủ yếu là tía tô, cát cánh, atiso, cát cánh, nghệ, sa nhân tím, chè dây, giảo cổ lam, hà thủ ô….

Theo chị Xuân, trước khi lên ý tưởng phát triển cây dược liệu tía tô, chị Xuân phát triển các tour du lịch bản địa nhưng do dịch Covid-19 bùng phát nên khách du lịch rất ít dẫn tới thu nhập thấp, chị phải quay lại công việc nhà nông, với bao suy nghĩ như "Đi trồng cây gì, nuôi con gì?". Đợt dịch Covid-19 cũng là thời điểm nhu cầu của người tiêu dùng tìm đến sản phẩm tía tô cao nên chị Xuân nghiên cứu phát triển trồng cây tía tô chiết xuất ra các loại sản phẩm từ lá, thân tía tô. Bởi theo nhiều người dân, vị tía tô có mùi hắc, khi pha thành nước uống sẽ giảm được các nồng độ, virus Covid -19 đi, giảm các triệu chứng khác...

Để có giống tía tô đỏ trồng và nhân rộng, trước năm 2020, chị Xuân đã nghiên cứu vài năm về cây tía tô bản địa của bà con Sa Pa, sau đó mới lấy hạt gieo trong bầu lên cây giống, với diện tích hơn 1.000m2. Rồi chị mang cây giống ra nương trồng và hỗ trợ cho bà con trong xã trồng để làm nguyên liệu.

Đến nay, chị Xuân có 30ha tía tô đỏ làm nguyên liệu ép tinh dầu, trong đó khoảng 10ha do người dân trồng và chị Xuân thu mua với giá 15.000 đồng/kg lá ngọn tía tô. Sản lượng thu hái mỗi năm ước đạt trên 200 tấn nguyên liệu (lá, thân cây tía tô).

Khi đã có vùng nguyên liệu tại chỗ ổn định, năm 2022, chị Xuân đã đầu tư gần 2 tỷ đồng để mua máy móc thiết bị chiết xuất tinh dầu. "Tía tô có rất nhiều loại giống nhưng mỗi loại lại sử dụng vào mục đích khác nhau, nếu như chọn loại để làm trà uống thì phải chọn loại lá 2 mặt đều màu tím đỏ bản địa Sa Pa, còn cây chỉ để lấy tinh dầu thì mặt lá phía trên xanh, dưới lá màu tím đỏ mùi dịu, không hắc..." - chị Xuân cho hay.

Chị Trần Anh Xuân thu hoạch tía tô đỏ để chở về chiết xuất tinh dầu.

Chị Xuân cũng đang nghiên cứu thêm loại tía tô trắng (giống bản địa Sa Pa) để ép dầu từ hạt, hiện một số khách hàng đang đặt thu mua lá nhưng chị Xuân dự kiến sẽ đập lấy hạt để ép tinh dầu, vì lượng dầu giàu omega 3 tốt cho trí não, tim mạch.

Lập HTX liên kết phụ nữ bản địa trồng tía tô

Từ cây tía tô bản địa Sa Pa, chị Xuân đã tạo ra 20 dòng sản phẩm như trà cao bột, tinh dầu, kem dưỡng da, dầu gội từ tía tô… Những sản phẩm này có tác dụng giảm triệu chứng gút, làm đẹp da, trị cảm cúm…

Để tạo ra những sản phẩm chất lượng, chị Xuân đã chủ động tìm hiểu về công thức tạo ra sản phẩm từ các loại dược liệu, trong đó có tía tô, rồi test thử nhiều lần. Sản phẩm được chị quảng bá trên các kênh mạng xã hội, các hội chợ nông sản…

Tháng 12/2018, chị Xuân đã liên kết với chị em phụ nữ xã Tả Phìn để thành lập HTX Sapa Secrets hoạt động theo mô hình HTX cộng đồng. Các thành viên trong HTX sẽ là người trực tiếp cung cấp nguyên liệu đầu vào.

Sau 5 năm thành lập, hiện tại HTX có gần 100 thành viên. HTX tập trung sản xuất và phát triển dòng sản phẩm mỹ phẩm hữu cơ từ giống tía tô bản địa. Đó là các bài thuốc quý dược liệu của người Dao Đỏ, mỹ phẩm chăm sóc da và dầu gội dưỡng tóc…

HTX của chị Xuân còn tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động, cùng 20 lao động thời vụ; tạo công ăn việc làm ổn định và tăng thu nhập cho 48 hộ dân ở thôn Sả Séng và thôn Lủ Khấu thông qua việc trồng cây tía tô. HTX cung cấp giống cây dược liệu, hướng dẫn trồng, chăm sóc và thu mua sản phẩm của các hộ dân, nhờ vậy đã giúp 12 hộ vươn lên thoát nghèo.

Báo Kiến Thức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giữ nhịp xây dựng nông thôn mới

Giữ nhịp xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân trong duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí. Góp phần quan trọng vào thành công ấy là đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn - những người luôn sâu sát cơ sở, phát huy vai trò hạt nhân, vận động Nhân dân chung sức xây dựng quê hương ngày càng đổi mới.

Lào Cai tăng cường điều tra phát hiện và phòng trừ sinh vật hại trên lúa mùa 2026

Lào Cai tăng cường điều tra phát hiện và phòng trừ sinh vật hại trên lúa mùa 2026

Vụ mùa năm 2026, toàn tỉnh Lào Cai gieo cấy 45.221 ha lúa. Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi Thú y, Thủy sản tỉnh Lào Cai vừa có văn bản đề nghị UBND các xã, phường và Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cấp xã chủ động triển khai các biện pháp phòng trừ sinh vật gây hại nhằm bảo vệ sản xuất.

Cảnh sát cơ động hỗ trợ người dân phường Lào Cai khắc phục hậu quả mưa lũ

Cảnh sát cơ động hỗ trợ người dân phường Lào Cai khắc phục hậu quả mưa lũ

Mưa lớn sáng 03/8 khiến nhiều khu vực tại phường Lào Cai ngập sâu, giao thông bị chia cắt, nhiều hộ dân phải di dời tài sản. Ngay khi tiếp nhận được thông tin, lực lượng Cảnh sát cơ động nhanh chóng có mặt tại hiện trường, phối hợp hỗ trợ người dân ứng phó với mưa lũ và hạn chế thiệt hại.

Nậm Có - Khi tiềm năng được đánh thức

Nậm Có - Khi tiềm năng được đánh thức

Có những vùng đất chỉ cần mở thêm một con đường là mở ra một hướng phát triển mới. Có những địa phương chỉ cần tìm đúng lợi thế để khơi dậy nội lực sẽ tạo nên bước chuyển mình mạnh mẽ. Xã Nậm Có, tỉnh Lào Cai là như vậy. Từ một xã vùng cao nhiều khó khăn, địa phương đang khai thác lợi thế rừng, nông nghiệp và du lịch để tạo động lực phát triển kinh tế.

Tái sinh đất dốc, mở hướng sinh kế bền vững ở Bắc Hà

Tái sinh đất dốc, mở hướng sinh kế bền vững ở Bắc Hà

Địa hình đồi núi dốc, chia cắt mạnh khiến sản xuất nông nghiệp ở Bắc Hà từ lâu đối mặt với tình trạng đất bạc màu, xói mòn và năng suất thấp. Nhiều diện tích nương rẫy của người dân chỉ canh tác ngô với hiệu quả kinh tế không cao, trong khi độ phì của đất ngày càng suy giảm. Tuy nhiên, từ các mô hình nông - lâm kết hợp và thực hành nông nghiệp sinh thái đang được triển khai, nhiều vùng đất dốc đã dần được phục hồi, mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Kiểm tra tiến độ các dự án chế biến nông sản, định hướng phát triển chuỗi giá trị

Kiểm tra tiến độ các dự án chế biến nông sản, định hướng phát triển chuỗi giá trị

Chiều 31/7, Đoàn công tác do ông Trần Minh Sáng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm trưởng đoàn, đã kiểm tra thực tế một số mô hình sản xuất nông, lâm nghiệp và các dự án chế biến nông sản trên địa bàn tỉnh, nhằm đánh giá hiệu quả đầu tư, nắm bắt tình hình sản xuất, kịp thời tháo gỡ khó khăn và định hướng phát triển ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Theo mùa trái ngọt về “Nông trại bốn mùa” phường Trung Tâm

Theo mùa trái ngọt về “Nông trại bốn mùa” phường Trung Tâm

Những ngày này, tại tổ dân phố 7, phường Trung Tâm, nhiều nhà vườn đang bước vào mùa thu hoạch nhãn, thanh long và vú sữa Hoàng Kim. Những khu vườn trĩu quả không chỉ báo hiệu một vụ mùa bội thu mà còn phản ánh hiệu quả từ mô hình “Nông trại bốn mùa” - hướng phát triển nông nghiệp xanh đang từng bước gắn với du lịch trải nghiệm, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Mường Lò.

Bảo Ái: Mở lối sinh kế bền vững cho nông dân

Bảo Ái: Mở lối sinh kế bền vững cho nông dân

Từ những buổi sinh hoạt trên đồng ruộng đến các lớp tập huấn kỹ thuật, Hội Nông dân xã Bảo Ái đang đưa thông tin, tri thức sản xuất đến gần hơn với hội viên. Sự thay đổi trong cách nghĩ, cách làm của người nông dân đã tạo nên nhiều mô hình kinh tế hiệu quả, góp phần mở lối sinh kế bền vững trên chính mảnh đất quê hương.

Lá chắn bảo vệ đàn gia súc trước dịch bệnh

Lá chắn bảo vệ đàn gia súc trước dịch bệnh

Ngay sau khi có kết quả giám sát chủ động với 9/72 mẫu dương tính với virus lở mồm long móng tuýp A và tuýp O tại Chợ gia súc Bắc Hà, UBND xã cùng ngành chức năng đã khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp. Trong đó, chính quyền quyết định tạm dừng hoạt động chợ gia súc từ ngày 11/7 nhằm ngăn chặn chuỗi lây nhiễm, nhanh chóng kiểm soát, khoanh vùng và dập dịch.

Kiểm tra, thống nhất phương án khẩn cấp khắc phục sạt lở tại thôn Nước Nóng

Kiểm tra, thống nhất phương án khẩn cấp khắc phục sạt lở tại thôn Nước Nóng

Sáng 30/7, đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai phối hợp với Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai và UBND xã Tú Lệ tiến hành kiểm tra thực địa, đánh giá hiện trạng và thống nhất phương án khắc phục khẩn cấp nguy cơ sạt lở đất tại thôn Nước Nóng.

Nâng tầm giá trị thủy sản hồ Thác Bà

Nâng tầm giá trị thủy sản hồ Thác Bà

Từ chỗ chỉ bán cá tươi phụ thuộc vào thương lái, anh Phạm Ngọc An, trưởng thôn Đoàn Kết, xã Bảo Ái, đã mạnh dạn chuyển sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu chả cá An Thường đạt OCOP 3 sao, góp phần nâng cao giá trị thủy sản hồ Thác Bà và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Có một thời, cứ sau 5 - 6 năm, những cánh rừng keo ở Bảo Ái lại đồng loạt đến kỳ khai thác. Với kích thước vừa đủ làm nguyên liệu, gỗ được thương lái vào tận đồi thu mua. Người dân cầm trong tay vài chục triệu đồng rồi lại phát dọn, trồng lứa mới. Vòng quay ấy lặp đi lặp lại suốt nhiều năm khiến rừng tuy vẫn xanh nhưng cuộc sống của không ít hộ trồng rừng vẫn chưa khá lên bao nhiêu.

Mở lối sinh kế mới ở Bảo Ái

Mở lối sinh kế mới ở Bảo Ái

Từ những đồi quế quen thuộc, nhiều hộ dân xã Bảo Ái đã mạnh dạn phát triển các mô hình sinh kế mới như nuôi hươu sao, trồng cây ăn quả và đa dạng hóa sản xuất. Đằng sau sự chuyển đổi ấy là quá trình người dân chủ động tiếp cận thông tin, học hỏi khoa học - kỹ thuật và thay đổi tư duy sản xuất để nâng cao thu nhập, hướng tới phát triển bền vững.

Báo động thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược bán tràn lan ở chợ phiên

Báo động thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược bán tràn lan ở chợ phiên

Giữa các phiên chợ vùng cao tấp nập người mua bán, bên cạnh nông sản và nhu yếu phẩm, những lọ thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược không rõ nguồn gốc vẫn ngang nhiên được bày bán công khai. Đáng lo ngại hơn, cả người bán lẫn người mua đều không biết những sản phẩm này đến từ đâu, thành phần là gì, nhưng vẫn sử dụng mỗi ngày. Đằng sau sự dễ dãi ấy là những nguy cơ khó lường đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường.

fb yt zl tw