Nữ nông dân Sa Pa ''biến'' rau gia vị quen thuộc thành ''vàng'' xuất khẩu

Chị Trần Anh Xuân (SN 1990, ở thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) đã biến cây tía tô từ một loại gia vị quen thuộc hàng ngày thành các sản phẩm tinh dầu, trà... được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng.

Chọn cây tía tô để khởi nghiệp

Đến xã Tả Phìn một vùng quê nổi tiếng về du lịch cộng đồng ở thị xã Sa Pa, hỏi đến chị "Xuân tía tô" mọi người trong xã ai cũng biết, bởi chị đã gắn bó với đồng bào các dân tộc nơi đây được gần 10 năm nay.

Chúng tôi gặp chị Trần Anh Xuân trên nương tía tô đỏ, xanh bạt ngàn, đang cùng chị em phụ nữ dân tộc Dao thu hoạch lá, thân tía tô đỏ. Dừng tay, chị Xuân kể: Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê lúa Thái Bình, năm 2014, tôi tốt nghiệp chuyên ngành khoa học cây trồng - Học viện Nông nghiệp Việt Nam và được nhà trường cử lên vùng đất Sa Pa để nghiên cứu cây trồng. Sau khi làm công tác nghiên cứu một thời gian thì tôi tách ra để làm riêng về mảng nông nghiệp, cũng từ đây tôi bắt đầu lập nghiệp trên vùng đất này.

Sản phẩm trà tía tô bản địa Sa Pa của HTX Sa Pa Secrets.

Theo Sở NNPTNT Lào Cai, tính đến hết năm 2022, tổng diện tích cây dược liệu toàn tỉnh gần 3.550ha, sản lượng đạt hơn 18.100 tấn, giá trị bình quân cả năm 390 tỷ đồng. Trong đó, diện tích cây dược liệu hàng năm 573ha, cây dược liệu lâu năm gần 3.000ha. Các cây dược liệu chủ yếu là tía tô, cát cánh, atiso, cát cánh, nghệ, sa nhân tím, chè dây, giảo cổ lam, hà thủ ô….

Theo chị Xuân, trước khi lên ý tưởng phát triển cây dược liệu tía tô, chị Xuân phát triển các tour du lịch bản địa nhưng do dịch Covid-19 bùng phát nên khách du lịch rất ít dẫn tới thu nhập thấp, chị phải quay lại công việc nhà nông, với bao suy nghĩ như "Đi trồng cây gì, nuôi con gì?". Đợt dịch Covid-19 cũng là thời điểm nhu cầu của người tiêu dùng tìm đến sản phẩm tía tô cao nên chị Xuân nghiên cứu phát triển trồng cây tía tô chiết xuất ra các loại sản phẩm từ lá, thân tía tô. Bởi theo nhiều người dân, vị tía tô có mùi hắc, khi pha thành nước uống sẽ giảm được các nồng độ, virus Covid -19 đi, giảm các triệu chứng khác...

Để có giống tía tô đỏ trồng và nhân rộng, trước năm 2020, chị Xuân đã nghiên cứu vài năm về cây tía tô bản địa của bà con Sa Pa, sau đó mới lấy hạt gieo trong bầu lên cây giống, với diện tích hơn 1.000m2. Rồi chị mang cây giống ra nương trồng và hỗ trợ cho bà con trong xã trồng để làm nguyên liệu.

Đến nay, chị Xuân có 30ha tía tô đỏ làm nguyên liệu ép tinh dầu, trong đó khoảng 10ha do người dân trồng và chị Xuân thu mua với giá 15.000 đồng/kg lá ngọn tía tô. Sản lượng thu hái mỗi năm ước đạt trên 200 tấn nguyên liệu (lá, thân cây tía tô).

Khi đã có vùng nguyên liệu tại chỗ ổn định, năm 2022, chị Xuân đã đầu tư gần 2 tỷ đồng để mua máy móc thiết bị chiết xuất tinh dầu. "Tía tô có rất nhiều loại giống nhưng mỗi loại lại sử dụng vào mục đích khác nhau, nếu như chọn loại để làm trà uống thì phải chọn loại lá 2 mặt đều màu tím đỏ bản địa Sa Pa, còn cây chỉ để lấy tinh dầu thì mặt lá phía trên xanh, dưới lá màu tím đỏ mùi dịu, không hắc..." - chị Xuân cho hay.

Chị Trần Anh Xuân thu hoạch tía tô đỏ để chở về chiết xuất tinh dầu.

Chị Xuân cũng đang nghiên cứu thêm loại tía tô trắng (giống bản địa Sa Pa) để ép dầu từ hạt, hiện một số khách hàng đang đặt thu mua lá nhưng chị Xuân dự kiến sẽ đập lấy hạt để ép tinh dầu, vì lượng dầu giàu omega 3 tốt cho trí não, tim mạch.

Lập HTX liên kết phụ nữ bản địa trồng tía tô

Từ cây tía tô bản địa Sa Pa, chị Xuân đã tạo ra 20 dòng sản phẩm như trà cao bột, tinh dầu, kem dưỡng da, dầu gội từ tía tô… Những sản phẩm này có tác dụng giảm triệu chứng gút, làm đẹp da, trị cảm cúm…

Để tạo ra những sản phẩm chất lượng, chị Xuân đã chủ động tìm hiểu về công thức tạo ra sản phẩm từ các loại dược liệu, trong đó có tía tô, rồi test thử nhiều lần. Sản phẩm được chị quảng bá trên các kênh mạng xã hội, các hội chợ nông sản…

Tháng 12/2018, chị Xuân đã liên kết với chị em phụ nữ xã Tả Phìn để thành lập HTX Sapa Secrets hoạt động theo mô hình HTX cộng đồng. Các thành viên trong HTX sẽ là người trực tiếp cung cấp nguyên liệu đầu vào.

Sau 5 năm thành lập, hiện tại HTX có gần 100 thành viên. HTX tập trung sản xuất và phát triển dòng sản phẩm mỹ phẩm hữu cơ từ giống tía tô bản địa. Đó là các bài thuốc quý dược liệu của người Dao Đỏ, mỹ phẩm chăm sóc da và dầu gội dưỡng tóc…

HTX của chị Xuân còn tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động, cùng 20 lao động thời vụ; tạo công ăn việc làm ổn định và tăng thu nhập cho 48 hộ dân ở thôn Sả Séng và thôn Lủ Khấu thông qua việc trồng cây tía tô. HTX cung cấp giống cây dược liệu, hướng dẫn trồng, chăm sóc và thu mua sản phẩm của các hộ dân, nhờ vậy đã giúp 12 hộ vươn lên thoát nghèo.

Báo Kiến Thức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thay đổi cách nghĩ để giữ rừng, giữ nước

Thay đổi cách nghĩ để giữ rừng, giữ nước

Nhiều năm nay, tình trạng thiếu nước sinh hoạt thường xuyên tái diễn tại các xã vùng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân cũng như hoạt động của trường học, cơ sở y tế. Khi các khe suối dần cạn dòng, nguồn nước tự nhiên ngày càng suy giảm do biến đổi khí hậu và hiện tượng sa mạc hóa, bảo vệ rừng không còn chỉ là nhiệm vụ giữ gìn tài nguyên mà đã trở thành giải pháp bền vững để bảo đảm nguồn nước.

Vì một Lào Cai xanh

Vì một Lào Cai xanh

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi sâu sắc điều kiện tự nhiên, môi trường sống và quỹ đạo phát triển của nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Lào Cai. Trước hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, bảo vệ môi trường không còn là nhiệm vụ riêng của ngành chức năng mà trở thành yêu cầu cấp thiết đối với toàn xã hội.

Những “bông hoa” nơi lưng trời

Những “bông hoa” nơi lưng trời

Dẫu điều kiện công tác ở vùng cao Chế Tạo, Mù Cang Chải, Lao Chải còn nhiều gian khó, nhưng những cán bộ hội phụ nữ cơ sở vẫn bền bỉ bám bản, vận động hội viên, người dân mạnh dạn phát triển kinh tế. Bằng sự tận tâm, các chị đã trở thành cầu nối tin cậy giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, góp sức dựng xây quê hương ngày càng phát triển.

Mường Bo: "Thay áo mới" sau một năm tinh gọn bộ máy

Mường Bo: "Thay áo mới" sau một năm tinh gọn bộ máy

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau gần một năm vận hành đã mang lại "chiếc áo mới" đầy khởi sắc cho xã Mường Bo. Bước ngoặt này đến từ tư duy quản trị hiện đại, quyết liệt trong tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả cải cách. 

Từ người đi tìm đất sống đến những tỷ phú quế ở Mỏ Vàng

Từ người đi tìm đất sống đến những tỷ phú quế ở Mỏ Vàng

Dưới những đồi quế xanh ngút ngàn ở thôn Trung Tâm, xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai, cụm dân cư người Mông với chỉ 40 hộ dân khiến nhiều người bất ngờ bởi diện mạo sung túc hiếm thấy. Từ hai bàn tay trắng, người Mông nơi đây đã tạo dựng cơ nghiệp trên vùng đất từng đầy gian khó, biến những đồi núi hoang sơ thành những cơ ngơi bạc tỷ giữa đại ngàn.

Niềm vui mùa gặt

Niềm vui mùa gặt

Mùa gặt ở các vùng quê luôn đến bằng những thanh âm rất riêng. Đó là tiếng máy gặt rộn vang từ tinh mơ, tiếng gọi nhau í ới giữa đồng, tiếng cười giòn tan của bà con sau một vụ mùa bội thu.

Thanh long ruột đỏ ở xã Quy Mông

Thanh long ruột đỏ ở xã Quy Mông

Trên những triền đồi thoai thoải của xã Quy Mông, những vườn thanh long ruột đỏ xanh tốt đang từng ngày khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. 

Sạt lở bờ sông đe dọa cuộc sống người dân Bản Cuông 2, xã Xuân Hòa

Sạt lở bờ sông đe dọa cuộc sống người dân Bản Cuông 2, xã Xuân Hòa

Mỗi mùa mưa đến, nhiều hộ dân ở bản Cuông 2, xã Xuân Hòa lại sống trong cảnh phập phồng. Dòng sông Chảy đổi dòng, khoét sâu vào bờ, kéo theo đất đai, ruộng vườn, đường dân sinh trôi xuống lòng sông. Những vết nứt ngày một dài thêm, taluy dựng đứng như chỉ chực đổ ập xuống khu dân cư bất cứ lúc nào.

Đồng hành cùng hợp tác xã do thanh niên làm chủ

Đồng hành cùng hợp tác xã do thanh niên làm chủ

Nuôi khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê hương, nhiều đoàn viên, thanh niên đã chủ động phát huy thế mạnh địa phương để lập nghiệp. Sự đồng hành kịp thời của chính quyền và Đoàn Thanh niên các cấp đã tiếp sức cho người trẻ mạnh dạn thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác. Bằng việc tập trung sản xuất bài bản và hiện đại, mô hình này đang mở ra hướng đi kinh tế bền vững cho thanh niên nông thôn.

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Những năm gần đây, cùng với định hướng phát triển thủy sản theo hướng hàng hóa, chất lượng cao, ngành nông nghiệp tỉnh đã chú trọng nghiên cứu, chọn tạo các giống thủy sản phù hợp nhu cầu thị trường. Từ những nỗ lực đó, giống cá chép lai Lào Cai đã từng bước khẳng định chất lượng, tạo dựng thương hiệu riêng và vươn ra nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước.

Thu nhập cao từ trồng dưa lê an toàn ở phường Âu Lâu

Thu nhập cao từ trồng dưa lê an toàn ở phường Âu Lâu

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã hình thành các vùng canh tác tập trung mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tại phường Âu Lâu, cây dưa lê đang từng bước trở thành cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

fb yt zl tw