Nữ nông dân Sa Pa ''biến'' rau gia vị quen thuộc thành ''vàng'' xuất khẩu

Chị Trần Anh Xuân (SN 1990, ở thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) đã biến cây tía tô từ một loại gia vị quen thuộc hàng ngày thành các sản phẩm tinh dầu, trà... được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng.

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam

Chọn cây tía tô để khởi nghiệp

Đến xã Tả Phìn một vùng quê nổi tiếng về du lịch cộng đồng ở thị xã Sa Pa, hỏi đến chị "Xuân tía tô" mọi người trong xã ai cũng biết, bởi chị đã gắn bó với đồng bào các dân tộc nơi đây được gần 10 năm nay.

Chúng tôi gặp chị Trần Anh Xuân trên nương tía tô đỏ, xanh bạt ngàn, đang cùng chị em phụ nữ dân tộc Dao thu hoạch lá, thân tía tô đỏ. Dừng tay, chị Xuân kể: Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê lúa Thái Bình, năm 2014, tôi tốt nghiệp chuyên ngành khoa học cây trồng - Học viện Nông nghiệp Việt Nam và được nhà trường cử lên vùng đất Sa Pa để nghiên cứu cây trồng. Sau khi làm công tác nghiên cứu một thời gian thì tôi tách ra để làm riêng về mảng nông nghiệp, cũng từ đây tôi bắt đầu lập nghiệp trên vùng đất này.

Sản phẩm trà tía tô bản địa Sa Pa của HTX Sa Pa Secrets.

Theo Sở NNPTNT Lào Cai, tính đến hết năm 2022, tổng diện tích cây dược liệu toàn tỉnh gần 3.550ha, sản lượng đạt hơn 18.100 tấn, giá trị bình quân cả năm 390 tỷ đồng. Trong đó, diện tích cây dược liệu hàng năm 573ha, cây dược liệu lâu năm gần 3.000ha. Các cây dược liệu chủ yếu là tía tô, cát cánh, atiso, cát cánh, nghệ, sa nhân tím, chè dây, giảo cổ lam, hà thủ ô….

Theo chị Xuân, trước khi lên ý tưởng phát triển cây dược liệu tía tô, chị Xuân phát triển các tour du lịch bản địa nhưng do dịch Covid-19 bùng phát nên khách du lịch rất ít dẫn tới thu nhập thấp, chị phải quay lại công việc nhà nông, với bao suy nghĩ như "Đi trồng cây gì, nuôi con gì?". Đợt dịch Covid-19 cũng là thời điểm nhu cầu của người tiêu dùng tìm đến sản phẩm tía tô cao nên chị Xuân nghiên cứu phát triển trồng cây tía tô chiết xuất ra các loại sản phẩm từ lá, thân tía tô. Bởi theo nhiều người dân, vị tía tô có mùi hắc, khi pha thành nước uống sẽ giảm được các nồng độ, virus Covid -19 đi, giảm các triệu chứng khác...

Để có giống tía tô đỏ trồng và nhân rộng, trước năm 2020, chị Xuân đã nghiên cứu vài năm về cây tía tô bản địa của bà con Sa Pa, sau đó mới lấy hạt gieo trong bầu lên cây giống, với diện tích hơn 1.000m2. Rồi chị mang cây giống ra nương trồng và hỗ trợ cho bà con trong xã trồng để làm nguyên liệu.

Đến nay, chị Xuân có 30ha tía tô đỏ làm nguyên liệu ép tinh dầu, trong đó khoảng 10ha do người dân trồng và chị Xuân thu mua với giá 15.000 đồng/kg lá ngọn tía tô. Sản lượng thu hái mỗi năm ước đạt trên 200 tấn nguyên liệu (lá, thân cây tía tô).

Khi đã có vùng nguyên liệu tại chỗ ổn định, năm 2022, chị Xuân đã đầu tư gần 2 tỷ đồng để mua máy móc thiết bị chiết xuất tinh dầu. "Tía tô có rất nhiều loại giống nhưng mỗi loại lại sử dụng vào mục đích khác nhau, nếu như chọn loại để làm trà uống thì phải chọn loại lá 2 mặt đều màu tím đỏ bản địa Sa Pa, còn cây chỉ để lấy tinh dầu thì mặt lá phía trên xanh, dưới lá màu tím đỏ mùi dịu, không hắc..." - chị Xuân cho hay.

Chị Trần Anh Xuân thu hoạch tía tô đỏ để chở về chiết xuất tinh dầu.

Chị Xuân cũng đang nghiên cứu thêm loại tía tô trắng (giống bản địa Sa Pa) để ép dầu từ hạt, hiện một số khách hàng đang đặt thu mua lá nhưng chị Xuân dự kiến sẽ đập lấy hạt để ép tinh dầu, vì lượng dầu giàu omega 3 tốt cho trí não, tim mạch.

Lập HTX liên kết phụ nữ bản địa trồng tía tô

Từ cây tía tô bản địa Sa Pa, chị Xuân đã tạo ra 20 dòng sản phẩm như trà cao bột, tinh dầu, kem dưỡng da, dầu gội từ tía tô… Những sản phẩm này có tác dụng giảm triệu chứng gút, làm đẹp da, trị cảm cúm…

Để tạo ra những sản phẩm chất lượng, chị Xuân đã chủ động tìm hiểu về công thức tạo ra sản phẩm từ các loại dược liệu, trong đó có tía tô, rồi test thử nhiều lần. Sản phẩm được chị quảng bá trên các kênh mạng xã hội, các hội chợ nông sản…

Tháng 12/2018, chị Xuân đã liên kết với chị em phụ nữ xã Tả Phìn để thành lập HTX Sapa Secrets hoạt động theo mô hình HTX cộng đồng. Các thành viên trong HTX sẽ là người trực tiếp cung cấp nguyên liệu đầu vào.

Sau 5 năm thành lập, hiện tại HTX có gần 100 thành viên. HTX tập trung sản xuất và phát triển dòng sản phẩm mỹ phẩm hữu cơ từ giống tía tô bản địa. Đó là các bài thuốc quý dược liệu của người Dao Đỏ, mỹ phẩm chăm sóc da và dầu gội dưỡng tóc…

HTX của chị Xuân còn tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động, cùng 20 lao động thời vụ; tạo công ăn việc làm ổn định và tăng thu nhập cho 48 hộ dân ở thôn Sả Séng và thôn Lủ Khấu thông qua việc trồng cây tía tô. HTX cung cấp giống cây dược liệu, hướng dẫn trồng, chăm sóc và thu mua sản phẩm của các hộ dân, nhờ vậy đã giúp 12 hộ vươn lên thoát nghèo.

Báo Kiến Thức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“4 tại chỗ”, “3 kịp thời” góp phần chữa cháy rừng hiệu quả

“4 tại chỗ”, “3 kịp thời” góp phần chữa cháy rừng hiệu quả

Đâu là yếu tố quyết định để kiểm soát, khống chế nhanh đám cháy, hạn chế thiệt hại, bảo vệ rừng đặc dụng Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Phóng viên Báo Lào Cai đã có buổi trò chuyện với đồng chí Nguyễn Quang Vĩnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lào Cai – người trực tiếp chỉ huy chữa cháy rừng tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên để có câu trả lời.

“Báu vật xanh” trong phố thị

“Báu vật xanh” trong phố thị

Giữa trung tâm thị xã Sa Pa có một quần thể hàng trăm cây pơ mu xanh tốt, mạnh mẽ vươn mình trong sương lạnh. Đó là món tài sản quý được gia đình ông Lương Văn Thời chăm sóc, gìn giữ như báu vật, là của để dành.

Chế biến sâu gia tăng giá trị xuất khẩu nông sản

Chế biến sâu gia tăng giá trị xuất khẩu nông sản

Theo khuyến nghị của các chuyên gia nông nghiệp và giới nghiên cứu, để xuất khẩu nông sản trong năm 2024 đạt giá trị cao hơn và thiết lập nhiều kỷ lục mới về kim ngạch xuất khẩu ở một số mặt hàng chủ lực, ngành hàng nông sản Việt cần tập trung đầu tư nhiều hơn về chế biến sâu nhằm nâng cao sức cạnh tranh, xây dựng được chuỗi ngành hàng chuyên nghiệp và tạo ra những sản phẩm nổi trội, đem lại giá trị cao hơn.

Bắc Hà phát động Phong trào thi đua "Chung sức xây dựng nông thôn mới" năm 2024

Bắc Hà phát động Phong trào thi đua "Chung sức xây dựng nông thôn mới" năm 2024

Sáng 23/2, tại thôn Túng Súng, xã Lùng Phình, Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia và Ban Chỉ đạo phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa huyện Bắc Hà tổ chức Lễ phát động Phong trào thi đua "Chung sức xây dựng nông thôn mới" và Phong trào thi đua "Thực hiện Nghị quyết 10 về Chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa" năm 2024. 

Đặc sản Lào Cai tại Lễ hội đền Thượng năm 2024

Đặc sản Lào Cai tại Lễ hội đền Thượng năm 2024

Lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu, địa lý đã giúp Lào Cai sở hữu nhiều sản phẩm nông sản chất lượng, hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước. Đến với Lễ hội đền Thượng năm 2024, du khách có cơ hội được thưởng thức những đặc sản nổi tiếng do chính tay đồng bào các dân tộc Lào Cai tạo ra.

Mùa trồng sâm đất dưới núi Tơ Phồ Xa

Mùa trồng sâm đất dưới núi Tơ Phồ Xa

Vào tháng Giêng hằng năm, thời tiết ấm áp, cây cối đâm chồi, nảy lộc, đồng bào Mông, Hà Nhì sinh sống tại thôn Lao Chải, Tả Cồ Thàng, xã Trịnh Tường (Bát Xát) dưới núi Tơ Phồ Xa (núi Lảo Thẩn) lại rộn ràng bước vào vụ trồng cây sâm đất với mong muốn một vụ sâm đất bội thu.

Tập trung cao độ công tác phòng, chống cháy rừng

Tập trung cao độ công tác phòng, chống cháy rừng

Sau tết Nguyên đán Giáp Thìn, thời tiết trên địa bàn tỉnh Lào Cai khô hanh, nắng nóng, độ ẩm không khí thấp kéo dài. Nguy cơ cháy rừng toàn tỉnh đang ở cấp IV (cấp nguy hiểm), riêng khu vực thị xã Sa Pa, các huyện Văn Bàn, Bát Xát còn chịu ảnh hưởng của gió Tây khô nóng thổi mạnh, nên nguy cơ xảy ra cháy rừng đang ở cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm). Hiện các địa phương đang tập trung toàn bộ nhân lực, khẩn trương triển khai các biện pháp cấp bách phòng, chống cháy rừng.

Chương trình OCOP và hành trình kiến tạo kinh tế nông thôn

Chương trình OCOP và hành trình kiến tạo kinh tế nông thôn

Sau 5 năm triển khai, chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã mang lại nguồn lợi về kinh tế, thu nhập bền vững cho người dân nông thôn; đồng thời góp phần chuyển dịch nền sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, trở thành nguồn nội lực quan trọng trong phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM).

Bên dòng thác Đỏ

Bên dòng thác Đỏ

Con suối trong mát bắt nguồn từ dãy Hoàng Liên ngày đêm cuộn chảy, tạo nên dòng thác Đỏ kỳ vĩ. Nguồn “vàng trắng” vô tận ào ào chảy ra từ đại ngàn giúp người dân Dền Sáng (huyện Bát Xát) có điều kiện thuận lợi để sản xuất nông nghiệp, nuôi cá nước lạnh và mở ra cơ hội phát triển ngành “công nghiệp không khói”.

Trịnh Tường nỗ lực thực hiện tiêu chí thủy lợi

Trịnh Tường nỗ lực thực hiện tiêu chí thủy lợi

Trong 127 xã thực hiện chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Trịnh Tường (Bát Xát) là xã duy nhất chưa hoàn thành tiêu chí số 3 về Thủy lợi và phòng, chống thiên tai. Năm 2024, địa phương sẽ tập trung mọi nguồn lực, quyết tâm hoàn thành tiêu chí quan trọng này để phục vụ sản xuất của người dân.

Đổi thay nơi vùng biên

Đổi thay nơi vùng biên

Vượt qua quá khứ đau thương, mất mát 45 năm về trước, Nhân dân các dân tộc sinh sống nơi biên cương của Tổ quốc tại Lào Cai đã và đang ra sức thi đua sản xuất, nỗ lực phát triển kinh tế.

fb yt zl tw