Nữ nông dân Sa Pa ''biến'' rau gia vị quen thuộc thành ''vàng'' xuất khẩu

Chị Trần Anh Xuân (SN 1990, ở thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai) đã biến cây tía tô từ một loại gia vị quen thuộc hàng ngày thành các sản phẩm tinh dầu, trà... được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng.

Chọn cây tía tô để khởi nghiệp

Đến xã Tả Phìn một vùng quê nổi tiếng về du lịch cộng đồng ở thị xã Sa Pa, hỏi đến chị "Xuân tía tô" mọi người trong xã ai cũng biết, bởi chị đã gắn bó với đồng bào các dân tộc nơi đây được gần 10 năm nay.

Chúng tôi gặp chị Trần Anh Xuân trên nương tía tô đỏ, xanh bạt ngàn, đang cùng chị em phụ nữ dân tộc Dao thu hoạch lá, thân tía tô đỏ. Dừng tay, chị Xuân kể: Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê lúa Thái Bình, năm 2014, tôi tốt nghiệp chuyên ngành khoa học cây trồng - Học viện Nông nghiệp Việt Nam và được nhà trường cử lên vùng đất Sa Pa để nghiên cứu cây trồng. Sau khi làm công tác nghiên cứu một thời gian thì tôi tách ra để làm riêng về mảng nông nghiệp, cũng từ đây tôi bắt đầu lập nghiệp trên vùng đất này.

Sản phẩm trà tía tô bản địa Sa Pa của HTX Sa Pa Secrets.

Theo Sở NNPTNT Lào Cai, tính đến hết năm 2022, tổng diện tích cây dược liệu toàn tỉnh gần 3.550ha, sản lượng đạt hơn 18.100 tấn, giá trị bình quân cả năm 390 tỷ đồng. Trong đó, diện tích cây dược liệu hàng năm 573ha, cây dược liệu lâu năm gần 3.000ha. Các cây dược liệu chủ yếu là tía tô, cát cánh, atiso, cát cánh, nghệ, sa nhân tím, chè dây, giảo cổ lam, hà thủ ô….

Theo chị Xuân, trước khi lên ý tưởng phát triển cây dược liệu tía tô, chị Xuân phát triển các tour du lịch bản địa nhưng do dịch Covid-19 bùng phát nên khách du lịch rất ít dẫn tới thu nhập thấp, chị phải quay lại công việc nhà nông, với bao suy nghĩ như "Đi trồng cây gì, nuôi con gì?". Đợt dịch Covid-19 cũng là thời điểm nhu cầu của người tiêu dùng tìm đến sản phẩm tía tô cao nên chị Xuân nghiên cứu phát triển trồng cây tía tô chiết xuất ra các loại sản phẩm từ lá, thân tía tô. Bởi theo nhiều người dân, vị tía tô có mùi hắc, khi pha thành nước uống sẽ giảm được các nồng độ, virus Covid -19 đi, giảm các triệu chứng khác...

Để có giống tía tô đỏ trồng và nhân rộng, trước năm 2020, chị Xuân đã nghiên cứu vài năm về cây tía tô bản địa của bà con Sa Pa, sau đó mới lấy hạt gieo trong bầu lên cây giống, với diện tích hơn 1.000m2. Rồi chị mang cây giống ra nương trồng và hỗ trợ cho bà con trong xã trồng để làm nguyên liệu.

Đến nay, chị Xuân có 30ha tía tô đỏ làm nguyên liệu ép tinh dầu, trong đó khoảng 10ha do người dân trồng và chị Xuân thu mua với giá 15.000 đồng/kg lá ngọn tía tô. Sản lượng thu hái mỗi năm ước đạt trên 200 tấn nguyên liệu (lá, thân cây tía tô).

Khi đã có vùng nguyên liệu tại chỗ ổn định, năm 2022, chị Xuân đã đầu tư gần 2 tỷ đồng để mua máy móc thiết bị chiết xuất tinh dầu. "Tía tô có rất nhiều loại giống nhưng mỗi loại lại sử dụng vào mục đích khác nhau, nếu như chọn loại để làm trà uống thì phải chọn loại lá 2 mặt đều màu tím đỏ bản địa Sa Pa, còn cây chỉ để lấy tinh dầu thì mặt lá phía trên xanh, dưới lá màu tím đỏ mùi dịu, không hắc..." - chị Xuân cho hay.

Chị Trần Anh Xuân thu hoạch tía tô đỏ để chở về chiết xuất tinh dầu.

Chị Xuân cũng đang nghiên cứu thêm loại tía tô trắng (giống bản địa Sa Pa) để ép dầu từ hạt, hiện một số khách hàng đang đặt thu mua lá nhưng chị Xuân dự kiến sẽ đập lấy hạt để ép tinh dầu, vì lượng dầu giàu omega 3 tốt cho trí não, tim mạch.

Lập HTX liên kết phụ nữ bản địa trồng tía tô

Từ cây tía tô bản địa Sa Pa, chị Xuân đã tạo ra 20 dòng sản phẩm như trà cao bột, tinh dầu, kem dưỡng da, dầu gội từ tía tô… Những sản phẩm này có tác dụng giảm triệu chứng gút, làm đẹp da, trị cảm cúm…

Để tạo ra những sản phẩm chất lượng, chị Xuân đã chủ động tìm hiểu về công thức tạo ra sản phẩm từ các loại dược liệu, trong đó có tía tô, rồi test thử nhiều lần. Sản phẩm được chị quảng bá trên các kênh mạng xã hội, các hội chợ nông sản…

Tháng 12/2018, chị Xuân đã liên kết với chị em phụ nữ xã Tả Phìn để thành lập HTX Sapa Secrets hoạt động theo mô hình HTX cộng đồng. Các thành viên trong HTX sẽ là người trực tiếp cung cấp nguyên liệu đầu vào.

Sau 5 năm thành lập, hiện tại HTX có gần 100 thành viên. HTX tập trung sản xuất và phát triển dòng sản phẩm mỹ phẩm hữu cơ từ giống tía tô bản địa. Đó là các bài thuốc quý dược liệu của người Dao Đỏ, mỹ phẩm chăm sóc da và dầu gội dưỡng tóc…

HTX của chị Xuân còn tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động, cùng 20 lao động thời vụ; tạo công ăn việc làm ổn định và tăng thu nhập cho 48 hộ dân ở thôn Sả Séng và thôn Lủ Khấu thông qua việc trồng cây tía tô. HTX cung cấp giống cây dược liệu, hướng dẫn trồng, chăm sóc và thu mua sản phẩm của các hộ dân, nhờ vậy đã giúp 12 hộ vươn lên thoát nghèo.

Báo Kiến Thức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Động lực mới cho vùng chè Shan tuyết hữu cơ

Động lực mới cho vùng chè Shan tuyết hữu cơ

Việc đầu tư nâng cấp Tỉnh lộ 153, đoạn nối xã Bắc Hà với xã Bản Liền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển hàng hóa của Nhân dân, đặc biệt là sản phẩm chè Shan tuyết hữu cơ nổi tiếng của địa phương.

Bảo Thắng đưa bưởi Múc OCOP lên không gian số

Bảo Thắng đưa bưởi Múc OCOP lên không gian số

Bén rễ ven sông Hồng hơn 40 năm qua, bưởi Múc (xã Bảo Thắng) ngày càng khẳng định giá trị của nông sản OCOP 3 sao, với doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi vụ. Từ những vườn trĩu quả, chuyển đổi số nông nghiệp đang góp phần đưa sản phẩm đặc sản này đến với khách hàng khắp mọi miền Tổ quốc.

Mường Khương sản xuất vụ đông gắn với nhu cầu thị trường

Mường Khương sản xuất vụ đông gắn với nhu cầu thị trường

Vụ đông năm nay, xã Mường Khương tập trung khai thác diện tích đất sau thu hoạch vụ mùa, khuyến khích người dân mở rộng sản xuất các loại cây trồng phù hợp. Cùng với sự chủ động của nông dân, chính quyền địa phương tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, định hướng sản xuất gắn với nhu cầu thị trường, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

Tuyến đường hy vọng ở Si Ma Cai

Tuyến đường hy vọng ở Si Ma Cai

Trong các địa phương trên địa bàn tỉnh, Si Ma Cai là xã vùng cao, biên giới xa xôi, còn nhiều khó khăn, nhất là về hạ tầng giao thông. Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, những tuyến đường mới được mở kết nối các thôn, bản, giúp người dân đi lại, giao thương được thuận lợi.

Báo cáo nghiệm thu sáng kiến “Hệ sinh thái tri thức số tích hợp thương mại điện tử hỗ trợ phát triển và tiêu thụ sản phẩm OCOP bền vững”

Báo cáo nghiệm thu sáng kiến “Hệ sinh thái tri thức số tích hợp thương mại điện tử hỗ trợ phát triển và tiêu thụ sản phẩm OCOP bền vững”

Sáng 30/10, tại Phân hiệu Đại học Thái Nguyên, tỉnh Lào Cai, Ban đại diện KCS Gateway tổ chức chương trình báo cáo nghiệm thu sáng kiến “Hệ sinh thái tri thức số tích hợp thương mại điện tử hỗ trợ phát triển và tiêu thụ sản phẩm OCOP bền vững” (KCS Gateway). Sáng kiến hướng tới nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số cho phụ nữ vùng cao, góp phần quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ các sản phẩm địa phương.

Tạo đà cho chăn nuôi hàng hóa

Tạo đà cho chăn nuôi hàng hóa

Từ mô hình nuôi gà đen quy mô trang trại đến chăn nuôi trâu, bò với hàng chục con mỗi hộ, người dân xã Quy Mông đang từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất, hướng tới chăn nuôi hàng hóa. Cùng với sự chủ động đầu tư của các hộ, chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lào Cai đang tiếp thêm nguồn lực, tạo động lực để người dân mở rộng quy mô, nâng cao thu nhập và chú trọng chăn nuôi an toàn, bền vững.

Thôn Bản Lùng ngày càng khởi sắc.

Nông thôn mới “Thắp sáng” bản vùng cao

Bản Lùng có tổng 246 hộ với 1225 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc chiếm 98%. Cách đây khoảng chục năm, Bản Lùng vẫn là một trong những bản khó khăn nhất của xã Phong Dụ Thượng. Đường đi lầy lội, nhiều hộ dân còn ở nhà tạm, sản xuất chủ yếu dựa vào làm nương, thu nhập bấp bênh. Từ khi phong trào “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới” triển khai sâu rộng, với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”, diện mạo của bản đã thay đổi từng ngày.

Nguồn lực Nhà nước khơi nội lực Nhân dân

Nguồn lực Nhà nước khơi nội lực Nhân dân

Với hơn 46% hộ nghèo và cận nghèo cùng phương thức sản xuất nhỏ lẻ, công tác giảm nghèo ở xã Nậm Có từng đối mặt với rào cản lớn bởi tư tưởng trông chờ, ỷ lại của một bộ phận người dân. Phá vỡ những trì trệ này, xã đã thay đổi cách làm: triển khai các dự án sinh kế và mô hình sản xuất xuất phát từ chính đề xuất, nhu cầu thực tế của cộng đồng, lấy người dân làm chủ thể và là trung tâm để thúc đẩy và nhân rộng.

Chủ động bảo vệ đàn vật nuôi trước mùa rét

Chủ động bảo vệ đàn vật nuôi trước mùa rét

Nhằm hạn chế thiệt hại do rét đậm, rét hại, xã Mường Khương tích cực triển khai các biện pháp phòng, chống đói, rét cho đàn vật nuôi. Công tác này được chủ động thực hiện từ sớm, với sự vào cuộc của chính quyền, cán bộ chuyên môn và các hộ chăn nuôi, góp phần bảo vệ đàn gia súc, ổn định sản xuất và sinh kế của người dân.

Khánh Hòa quyết liệt phòng, chống dịch tả lợn châu Phi

Khánh Hòa quyết liệt phòng, chống dịch tả lợn châu Phi

Trước tình hình bệnh dịch tả lợn châu Phi xảy ra tại thôn Làng Nộc và có chiều hướng lây lan ra một số thôn lân cận, xã Khánh Hòa tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp nhằm khoanh vùng, kiểm soát dịch bệnh, hạn chế nguy cơ lây lan ra diện rộng, gây thiệt hại kinh tế và bảo vệ đàn vật nuôi cho người dân.

Liên kết để nâng giá trị vụ đông

Liên kết để nâng giá trị vụ đông

Vụ đông đang trở thành mùa vụ có khả năng tạo giá trị cao nếu được tổ chức đúng hướng. Với những mô hình ớt xuất khẩu, bí đỏ lấy hạt, lạc hoa liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã, người nông dân bắt đầu sản xuất theo đơn hàng, quy trình và đầu ra thay vì chỉ chờ đến mùa thu hoạch mới tìm người mua. Từ những mô hình còn khiêm tốn về diện tích, yêu cầu đặt ra là mở rộng liên kết để biến lợi thế vụ đông thành giá trị bền vững.

Chuyện đổi công trên đồi quế Tập Lăng

Chuyện đổi công trên đồi quế Tập Lăng

Quế là cây trồng chủ lực ở thôn Tập Lăng, xã Văn Chấn. Từ nhu cầu hỗ trợ nhau trong sản xuất, người dân nơi đây thành lập tổ liên kết trồng quế, cùng đổi công chăm sóc, thu hoạch. Cách làm này góp phần rút ngắn thời gian thu hoạch, phát huy sức mạnh cộng đồng và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Si Ma Cai tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả ôn đới

Si Ma Cai tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả ôn đới

Trong hai ngày (24 - 25/10), Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Si Ma Cai tổ chức 4 lớp tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả ôn đới cho Tổ cộng đồng Chu Liền Chải, thuộc Tiểu dự án 1, Dự án 3, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện năm 2026. 

fb yt zl tw