Từ hàng chục năm qua, gia đình ông Triệu Tiến Kim, thôn Phường Coong, xã Chiềng Ken, tỉnh Lào Cai, là hộ có diện tích trồng quế hữu cơ lớn nhất xã với hơn 10 ha. Chỉ riêng tiền tỉa lá bán, mỗi năm cũng cho thu nhập hàng trăm triệu đồng. Chỉ vài năm nữa khi đến kỳ thu hoạch rừng quế, việc có tiền tỷ trong tay không phải là chuyện xa vời đối với gia đình ông Kim.
Ông Kim cho biết: “Khi được chính quyền địa phương tuyên truyền phổ biến mô hình trồng quế hữu cơ, tôi thấy hợp lý nên đã thực hiện trồng theo. Hiện toàn bộ rừng quế nhà tôi không dùng thuốc bảo vệ thực vật độc hại, không dùng thuốc diệt cỏ mà phát nương, làm cỏ theo cách làm truyền thống là chính”.
Cái thuận lợi của việc trồng quế nói chung và quế hữu cơ nói riêng, là hàng năm rừng quế vẫn cho thu hoạch từ việc bán lá, nên hộ gia đình trồng quế có thêm thu nhập để bù vào chăm sóc phát triển rừng quế của gia đình tốt hơn, ông Kim cho hay.
Gia đình bà Triệu Thị Tách, ở thôn Khe Mụ, xã Bảo Thắng, có 7ha quế đã được 5 năm tuổi, do áp dụng phương pháp trồng hữu cơ, nên gia đình bà Tách không phải tốn kém chi phí mua thuốc bảo vệ thực vật. Hàng năm gia đình bà đã có thu nhập từ bán lá quế, mỗi năm cũng thu được gần trăm triệu đồng. Số tiền này vừa để bù đắp chi phí sinh hoạt gia đình, vừa để tái đầu tư vào chăm sóc rừng quế của gia đình.
Hiện nay, ở thôn Khe Mụ, không chỉ riêng gia đình bà Tách phát triển mô hình trồng quế hữu cơ, mà có rất nhiều gia đình khác cũng triển khai trồng quế theo phương pháp này. Họ chia sẻ với nhau những kinh nghiệm trồng, chăm sóc quế, đến kỳ phát cỏ tỉa lá, tỉa cành, các gia đình lại chuyển qua làm đổi công cho nhau, làm xong nhà này lại tập trung sang nhà khác. Việc này cũng giúp tình đoàn kết của người dân trong thôn ngày càng gắn bó khăng khít.
Hàng năm, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Lào Cai cũng thường xuyên tổ chức tập huấn kỹ thuật trồng quế hữu cơ cho người dân. Đây là hoạt động nằm trong dự án khuyến nông Trung ương giai đoạn 2024 - 2026 về "Xây dựng mô hình trồng quế theo hướng hữu cơ tại một số tỉnh miền núi phía Bắc".
Người dân tham gia các lớp tập huấn được chia sẻ định hướng phát triển ngành quế; phân tích những cơ hội và thách thức của thị trường; hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và cách ghi chép nhật ký sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ (TCVN 11041-1:2017 và TCVN 11041-2:2017).
Chị Đặng Thị Trang, ở thôn An Trà, xã Bảo Thắng, cho biết: Các lớp tập huấn trồng quế hữu cơ rất hữu ích, cán bộ về tận địa phương tập huấn ngay tại nương trồng quế, nên người dân tham gia được thực hiện trồng, chăm sóc quế thực tiễn luôn. Ai có gì không hiểu sẽ được giải đáp chi tiết cho đến khi hiểu thì thôi. Chúng tôi đều rất vui khi được tham gia các lớp tập huấn này. Có lúc lớp tập huấn diễn ra ở bên xã khác, nhưng chị em biết tin thì vẫn sang đó xin tham gia học tập huấn cùng, để có kỹ năng, kinh nghiệm trồng, chăm sóc quế hữu cơ tốt hơn”.
Bên cạnh học lý thuyết, học viên còn được thực hành tại mô hình trồng quế hữu cơ để nắm vững quy trình sản xuất từ khâu chuẩn bị đất, trồng cây con, chăm bón đến thu hoạch quế.
Các chương trình tập huấn không chỉ giúp người dân làm chủ kỹ thuật sản xuất quế hữu cơ, tăng năng suất, chất lượng, giá trị các sản phẩm quế mà còn góp phần thúc đẩy xây dựng vùng quế phát triển, người dân có cơ hội vươn lên thoát nghèo bền vững.
Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có trên 143.000 ha quế, mang lại giá trị khoảng 2.500 tỷ đồng mỗi năm. Trong đó, hơn 23.700 ha đã được chứng nhận hữu cơ. Giá bán vỏ quế hữu cơ cao hơn vỏ quế thông thường 15 - 30%.
