Theo Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, hoàn lưu bão số 10 (Bualoi) đã gây mưa lớn, lũ quét và sạt lở trên diện rộng, khiến 10 nhà máy và dự án thủy điện trong tỉnh bị hư hỏng nhiều hạng mục công trình, tổng thiệt hại ước tính khoảng 120 tỷ đồng; trong đó, chịu thiệt hại nặng nề nhất là Nhà máy Thủy điện Làng Bằng (công suất 3,6 MW) của Công ty Cổ phần Điện lực Xuân Tầm, xã Phong Dụ Hạ. Toàn bộ khu nhà máy và trạm biến áp phân phối điện bị vùi lấp; hệ thống đường ống áp lực bị sạt lở, thủng nhiều vị trí; đường giao thông nội bộ hư hỏng nghiêm trọng. Tổng thiệt hại về thiết bị và doanh thu khoảng 80 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Nam Trung - Giám đốc Công ty Cổ phần Điện lực Xuân Tầm, cho biết: Nhà máy Thủy điện Làng Bằng có tổng mức đầu tư khoảng 125 tỷ đồng, hằng năm cung cấp hơn chục triệu kWh điện cho lưới điện quốc gia. Ngay sau khi sự cố xảy ra, công ty đã huy động lực lượng tại chỗ để dọn dẹp, kiểm tra an toàn hồ đập và thiết bị, đồng thời xây dựng phương án đầu tư khôi phục toàn bộ nhà máy. Chúng tôi dự kiến cuối năm 2026 có thể hoàn thành việc tái thiết và đưa nhà máy vào hoạt động trở lại.
Cùng chịu ảnh hưởng nặng nề, Nhà máy Thủy điện Nậm Xây Luông thuộc Công ty Cổ phần Phát triển Năng lượng Hà Thành bị sạt lở khoảng 200m đường vận hành đập đầu mối, với khối lượng đất đá trượt lở ước tính khoảng 2.000m³; đất từ Quốc lộ 279 tràn xuống đường vào khuôn viên nhà máy thêm 2.500m³, chia cắt hoàn toàn đường ra, vào. Mặc dù tổ máy phát điện và hệ thống điều khiển vẫn an toàn, tuy nhiên, nhiều hạng mục phụ trợ bị hư hỏng, thiệt hại ước tính khoảng 2,5 tỷ đồng. Nhà máy phải ngừng phát điện 4 ngày, mất sản lượng khoảng 1,44 triệu kWh, tương đương doanh thu giảm hơn 1 tỷ đồng.
Ông Trần Văn Hài - Giám đốc Nhà máy Thủy điện Nậm Xây Luông, cho biết: Ngay sau khi thời tiết ổn định, nhà máy đã huy động phương tiện cơ giới và nhân lực làm việc liên tục để dọn dẹp đất đá, tạm thông tuyến đường vận hành, kiểm tra toàn bộ các hạng mục đập, trạm biến áp, đường dây và hệ thống điều khiển. Chúng tôi đang nỗ lực khôi phục các hạng mục phụ trợ để nhà máy phát điện trở lại được an toàn, ổn định. Đồng thời, đơn vị cũng đã xây dựng phương án phòng, chống thiên tai và kịch bản vận hành an toàn trước khi bão số 11 có khả năng ảnh hưởng đến khu vực trong những ngày tới.
Tương tự, Nhà máy Thủy điện Minh Lương Thượng vẫn chưa thể phát điện trở lại do đập bị sạt lở lớn, tuyến đường vận hành dài khoảng 800m bị hư hỏng; bùn, rác cuốn vào đường hầm dẫn nước khiến việc khắc phục gặp nhiều khó khăn. Đơn vị quản lý đang huy động phương tiện cơ giới để xử lý, song do địa hình hiểm trở và khối lượng sạt lở lớn, dự kiến cần ít nhất 10 ngày nữa mới có thể khôi phục vận hành.
Các nhà máy khác trên địa bàn như Bắc Hà, Bảo Nhai bậc 1, Bảo Nhai bậc 2, Phúc Long… cũng chịu thiệt hại nhưng đã cơ bản khắc phục. Đường giao thông nội bộ, bãi tiếp địa, hệ thống phao chắn rác và hệ thống nước làm mát nhà máy được gia cố, khôi phục. Hiện, các nhà máy này đang duy trì phát điện ổn định, đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du. Các đơn vị đang tranh thủ thời tiết nắng ráo để xử lý sạt lở, gia cố taluy, kiểm tra thiết bị điện nhằm đảm bảo vận hành ổn định, an toàn trước đợt mưa bão mới.
Ông Hoàng Chí Hiền - Giám đốc Sở Công Thương cho biết, ngay sau khi lũ xảy ra, sở đã cử cán bộ xuống hiện trường kiểm tra, phối hợp cùng các chủ đầu tư khắc phục sự cố, hỗ trợ kỹ thuật và hướng dẫn công tác vận hành an toàn hồ chứa.
Chúng tôi yêu cầu các nhà máy rà soát lại quy trình vận hành, củng cố taluy, kè bảo vệ, hệ thống thoát nước, lắp đặt thiết bị quan trắc mưa và cảnh báo sớm sạt lở để đảm bảo an toàn lâu dài - ông Hiền nhấn mạnh.
Trước dự báo bão số 11 có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực Tây Bắc, các doanh nghiệp thủy điện trên địa bàn tỉnh đã chủ động xây dựng kịch bản ứng phó cụ thể, bố trí lực lượng trực 24/24 giờ, chuẩn bị vật tư, nhiên liệu, máy phát dự phòng và hệ thống thông tin liên lạc để đảm bảo vận hành an toàn khi thời tiết cực đoan xảy ra.
Ngày 4/10, Sở Công Thương tỉnh Lào Cai đã ban hành Công văn số 1808/SCT-NL, yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị quản lý công trình thủy điện, công nghiệp và khai thác khoáng sản trên địa bàn khẩn trương triển khai biện pháp đảm bảo an toàn hồ, đập và hạ du, hạn chế tối đa thiệt hại do mưa lũ.
Theo đó, các đơn vị tổ chức trực ban 24/24 giờ, duy trì liên lạc thông suốt, báo cáo kịp thời khi có sự cố; thực hiện nghiêm quy trình vận hành liên hồ chứa, tăng cường kiểm tra, bảo vệ đập, hồ chứa, bố trí lực lượng, vật tư, thiết bị ứng phó tình huống khẩn cấp. Các nhà máy thủy điện lớn được yêu cầu hạ mực nước hồ, tăng dung tích đón lũ, góp phần giảm áp lực cho vùng hạ du. Đối với các công trình đang thi công, sở yêu cầu tạm dừng hoạt động tại khu vực nguy cơ cao, di dời người và máy móc đến nơi an toàn, đảm bảo thông tin thông suốt phục vụ công tác ứng phó, cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.
Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của ngành chức năng và nỗ lực của các doanh nghiệp, hệ thống thủy điện trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang từng bước vượt qua khó khăn, khẩn trương khắc phục sự cố để sớm vận hành trở lại, đảm bảo nguồn cung điện ổn định và an toàn cho vùng hạ du.
