Ông Vàng Nguyễn Văn Bay ở phường Lào Cai nhập ngũ tháng 01/1966, làm nhiệm vụ trong lực lượng quân tình nguyện Việt Nam giúp cách mạng Lào đến năm 1973.
Sau trận đánh tại Cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng, ông bị thương, được đưa ra Bắc điều dưỡng rồi xuất ngũ. Trở về đời thường, ông Bay mang thương tật và di chứng chất độc hóa học.
Nhiều năm là Ủy viên Thường trực Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố Lào Cai (trước đây), ông đi từng nhà nắm hoàn cảnh, kết nối chính quyền và nhà hảo tâm hỗ trợ hội viên khó khăn.
Được biết, phường Lào Cai hiện có 89 nạn nhân nhiễm chất độc hóa học và 34 người là con của nạn nhân đang hưởng chế độ.
“Tôi làm những việc đó là do tâm của mình, để động viên nạn nhân chất độc da cam vươn lên trong cuộc sống”, ông Bay chia sẻ.
Ở xã Bảo Thắng, ông Phan Tiến Chúc, sinh năm 1954, cũng chọn cách bước qua di chứng chất độc hóa học bằng lao động.
Nhập ngũ năm 1972, ông có nhiều năm làm nhiệm vụ trên các chiến trường. Khi nghỉ chế độ năm 1988, ông được xác định là bệnh binh và bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học.
Khoảng 25 năm gắn bó với công tác cơ sở, hiện ông là Chi hội phó Chi hội Cựu chiến binh thôn Quyết Tâm. Giai đoạn 2021 - 2026, ông cùng cán bộ thôn vận động Nhân dân hiến trên 75.000 m² đất mở đường; xã hội hóa 3,5 km đường điện chiếu sáng; làm 4,2 km đường cờ kiểu mẫu; huy động gần 1.000 ngày công chỉnh trang đường làng, ngõ xóm.
Gia đình ông Chúc chọn mô hình sản xuất tổng hợp, tận dụng phụ phẩm trồng trọt làm thức ăn chăn nuôi, dùng phân hữu cơ quay lại phục vụ sản xuất.
“Mình là nạn nhân, mình vươn lên được thì vận động người khác mới nghe. Tôi đem chính chuyện làm kinh tế của gia đình để chia sẻ, người dân thấy gần gũi, tin tưởng hơn và làm theo”, ông Chúc chia sẻ.
Từ người mang di chứng chiến tranh, ông trở thành một trong những hạt nhân vận động ở khu dân cư.
Được biết, xã Bảo Thắng hiện có 157 nạn nhân nhiễm chất độc hóa học. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc nắm tình hình ban đầu có khó khăn do địa bàn rộng, hội viên đông, nhưng hoạt động Hội đang từng bước ổn định, tạo thuận lợi hơn cho việc tập hợp và chăm lo hội viên.
Tại phường Cam Đường, ông Nguyễn Văn Tiếp, sinh năm 1952, nhập ngũ năm 1971, vào chiến trường miền Nam đầu năm 1972. Ông chia sẻ: “Nhớ những vùng cây cối chết trụi hai bên đường hành quân. Khi ấy, những người lính chỉ biết đó là hóa chất diệt cỏ. Mãi sau này mới hiểu mức độ nguy hại của thứ chất độc mình từng tiếp xúc”.
Sau đó, di chứng đeo bám ông nhiều năm, rõ nhất là những cơn đau thần kinh.
Nhưng sau khi xuất ngũ, ông Tiếp vẫn lao động, tham gia công tác ở khu dân cư và từng đảm nhiệm nhiều vị trí tại phường Bắc Lệnh (cũ).
Nay ở tuổi ngoài 70, ông Tiếp vẫn dành thời gian cho công việc cộng đồng. Nhiều năm qua, ông cùng Chi hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin vận động xã hội hóa, trao trên 100 suất quà cho hội viên và con hội viên vào các dịp Tết Nguyên đán, Ngày Vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam (10/8) với tổng trị giá trên 50 triệu đồng.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Cam Đường Ngô Đức Việt, phường Cam Đường hiện có 153 đối tượng là người nhiễm chất độc hóa học và con của họ đang hưởng chế độ, chính sách của Nhà nước. Cấp ủy, chính quyền, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường thường xuyên phối hợp thăm hỏi, tặng quà, động viên các gia đình.
Dịp kỷ niệm 65 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam, địa phương tổ chức các đoàn đến các hộ thăm hỏi, động viên, đồng thời phối hợp thực hiện hỗ trợ làm nhà ở đối với 2 trường hợp.
Nhân kỷ niệm 65 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam, Chủ tịch UBND tỉnh đã tặng Bằng khen cho ông Vàng Nguyễn Văn Bay, ông Nguyễn Văn Tiếp và ông Phan Tiến Chúc.
65 năm sau ngày thảm họa da cam ở Việt Nam, hậu quả chiến tranh vẫn chưa thể khép lại, nhưng từ những người như ông Bay, ông Chúc, ông Tiếp đã khẳng định giá trị: ý chí sống, nghĩa tình đồng đội và khát vọng vươn lên từ chính nỗi đau da cam.
