Hai ngày qua, mưa dông mạnh kèm mưa đá liên tiếp trút xuống Hà Nội và loạt tỉnh thành miền Bắc khiến nhiều người bất ngờ.
Lý giải hiện tượng này, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, cho biết đây là hiện tượng đúng quy luật khi đang trong giai đoạn chuyển mùa, từ mùa xuân sang hè.
Theo ông Khiêm, trong khoảng thời gian từ sáng 29/3 đến sáng sớm 30/3, các tỉnh miền Bắc xuất hiện 2 đợt mưa rào và dông trên diện rộng. Đợt 1 xảy ra trong khoảng thời gian từ sáng đến trưa 29/3; đợt 2 mưa dông mạnh xuất hiện trong khoảng từ 1h ngày 30/3 và kéo dài đến khoảng 7-8h cùng ngày.
Mưa dông xuất hiện nhiều nơi, một số nơi có mưa to, lượng mưa từ 19h ngày 29/3 đến 10h ngày 30/3 của một số trạm trên 50mm: Bến Tạm (Hải Phòng) 72,4mm; Cổ Pháp (Bắc Ninh) 70,4mm; Bưởi (Hà Nội) 54,3mm... Ngoài mưa dông mạnh, một số nơi như Hà Nội, Lào Cai… cũng xảy ra hiện tượng mưa đá.
“Vùng hội tụ gió di chuyển từ Thượng Lào sang khu vực Bắc Bộ, khi di chuyển sang tới Bắc Bộ gặp điều kiện nhiệt độ miền Bắc đang cao (do chịu ảnh hưởng của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây), khiến cho mây đối lưu phát triển mạnh làm cho dông mạnh phát triển, kèm theo đó là hiện tượng mưa đá”, ông Khiêm lý giải.
Mưa đá xuất hiện nhiều nơi ở miền Bắc.
Dự báo từ đêm 31/3 đến ngày 1/4, miền Bắc chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh yếu. Trong thời gian này, khu vực vùng núi có thể xuất hiện dông lốc mạnh, kèm nguy cơ mưa đá và gió giật.
Cơ quan khí tượng lưu ý, miền Bắc đang trong giai đoạn chuyển mùa, trong giai đoạn này thường xuyên có sự tranh chấp của khối không khí lạnh yếu và khối không khí nóng (do vùng áp thấp phía Tây tạo ra). Sự chênh lệch nhiệt giữa các khối khí đối lập khiến khí quyển trở nên bất ổn, tạo điều kiện hình thành mây dông phát triển mạnh, dễ gây mưa dông và lốc.
Các hiện tượng thời tiết cực đoan này xảy ra trong thời gian ngắn, gió giật có thể tăng cấp, kèm theo mưa đá và lốc xoáy, gây tốc mái nhà, gãy đổ cây cối, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và sản xuất. Người dân cần theo dõi sát diễn biến thời tiết, hạn chế ra ngoài khi có dông, chủ động gia cố nhà cửa và phương tiện để giảm thiểu rủi ro.
Nhận định về hiện tượng thời tiết cực đoan trên phạm vi cả nước từ nay đến tháng 6, Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia cho hay, cả nước khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, đặc biệt trong thời kỳ chuyển mùa, tập trung trong tháng 4-5.
Từ tháng 6-9, hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng gia tăng trên cả nước.
Các hiện tượng thời tiết này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất, sức khỏe cộng đồng, cây trồng và vật nuôi.
Ở nước ta, mưa đá có thể xuất hiện ở hầu hết các địa phương, song phổ biến hơn tại vùng núi và khu vực giáp biển, giáp núi (bán sơn địa), trong khi đồng bằng ít gặp hơn. Tại Nam Bộ, hiện tượng này cũng ghi nhận vào giai đoạn chuyển từ mùa khô sang mùa mưa nhưng chủ yếu với kích thước nhỏ.
Theo Cục Khí tượng thuỷ văn, không phải trong cơn dông nào cũng có mưa đá xảy ra, tần suất số cơn dông có mưa đá chỉ chiếm trên dưới 10%.
Người dân có thể nhận biết được mưa đá chuẩn bị xảy ra dựa vào vài đặc điểm như: ban ngày có dông mạnh, mây đen kịt trên bầu trời; ban đêm có sấm sét, gió đang thổi đều bỗng lặng đi, trời lạnh đột ngột...
