Đây được kỳ vọng là chính sách góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh đối với người cao tuổi, nhất là nhóm mắc bệnh mạn tính, phải điều trị và tái khám trong thời gian dài.
Tuổi càng cao, nhu cầu chăm sóc sức khỏe càng lớn
Ở tuổi 78, ông Nguyễn Văn Hùng (phường Hà Đông, Hà Nội) đã nhiều năm mắc tiểu đường và tăng huyết áp. Mỗi tháng, ông thường đi khám một lần để lấy thuốc. Lần gần nhất, chi phí khám, xét nghiệm và thuốc trong phạm vi bảo hiểm y tế khoảng hơn 2 triệu đồng, gia đình vẫn phải trả thêm vài trăm nghìn đồng, chưa kể những khoản ngoài phạm vi bảo hiểm.
“Một lần thì có thể chỉ giảm vài chục, vài trăm nghìn đồng, nhưng với người già phải đi khám nhiều lần thì cộng cả năm cũng thành một khoản”, ông Nguyễn Văn Hùng chia sẻ.
Với người cao tuổi, đây là vấn đề đáng quan tâm, bởi nhu cầu khám, chữa bệnh thường xuyên hơn khi tuổi cao và bệnh mạn tính xuất hiện đồng thời.
Bác sĩ nội trú Dương Văn Nghĩa (Bệnh viện Lão khoa trung ương) cho biết, người từ 75 tuổi trở lên thường có thể mắc nhiều bệnh như: Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa lipid máu, thoái hóa khớp, loãng xương, suy giảm nhận thức... Vì vậy, nhu cầu chăm sóc sức khỏe không chỉ là điều trị khi bệnh nặng, mà còn phải khám định kỳ, dùng thuốc và theo dõi lâu dài.
Theo dự thảo Nghị định quy định về tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế theo lộ trình, ưu tiên từng nhóm đối tượng phù hợp với mức đóng và khả năng cân đối của Quỹ Bảo hiểm y tế, đề xuất nâng mức hưởng đối với người từ 75 tuổi trở lên đang được hưởng 80%.
Theo đó, từ ngày 1-7-2027, mức hưởng dự kiến tăng lên 85% và từ ngày 1-7-2029 tăng lên 90%. Từ ngày 1-7-2030, mức hưởng chi phí khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản được đề xuất nâng lên 95%.
Cách tính khá rõ, với 20 triệu đồng chi phí nằm trong phạm vi và đủ điều kiện thanh toán của bảo hiểm y tế, người hưởng 80% cùng chi trả 4 triệu đồng; nếu tăng lên 85%, số tiền cùng chi trả còn 3 triệu đồng. Với 100 triệu đồng thuộc phạm vi hưởng, số tiền cùng chi trả giảm từ 20 triệu đồng xuống 15 triệu đồng.
Các chuyên gia cho rằng, đề xuất tăng mức hưởng có ý nghĩa đối với người cao tuổi, bởi tuổi càng cao, nhu cầu chăm sóc sức khỏe càng lớn, trong khi khả năng tạo thu nhập của phần lớn người cao tuổi giảm.
Chăm sóc từ sớm, giảm chi phí về sau
Bên cạnh việc tăng mức hưởng, hướng mở rộng phạm vi quyền lợi trong dự thảo nghị định cũng có ý nghĩa quan trọng. Dự thảo đề xuất lộ trình thanh toán bảo hiểm y tế đối với khám sàng lọc, chẩn đoán sớm một số bệnh; từ năm 2028, thanh toán chi phí quản lý bệnh mạn tính và một số dịch vụ phòng bệnh; từ năm 2030, tiếp tục mở rộng thanh toán đối với một số bệnh như: Ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, tăng huyết áp và đái tháo đường.
Đây là chính sách được triển khai theo từng nhóm đối tượng và lộ trình quy định, không phải toàn bộ quyền lợi dành riêng cho người cao tuổi.
Với người cao tuổi, ý nghĩa của hướng đi này là chuyển từ tư duy chủ yếu điều trị khi bệnh đã xuất hiện sang chủ động phát hiện và quản lý bệnh ngay từ sớm. Theo bác sĩ Dương Văn Nghĩa, nhiều bệnh ở người cao tuổi diễn biến âm thầm, vì vậy, khám định kỳ và sàng lọc có thể giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, từ đó có biện pháp theo dõi và điều chỉnh phương án điều trị phù hợp.
Bác sĩ chuyên khoa II Trần Quốc Khánh, Trưởng khoa Lão (Bệnh viện Châm cứu trung ương) cho biết, đặc điểm thường gặp ở người cao tuổi là “đa bệnh, đa thuốc”. Khi các bệnh nền không được kiểm soát tốt, người bệnh có thể xuất hiện những đợt cấp như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy tim, kéo theo nhu cầu điều trị và phục hồi chức năng lớn hơn. Vì vậy, quản lý bệnh mạn tính liên tục ngay từ tuyến cơ sở có thể góp phần hạn chế biến chứng và những đợt cấp không mong muốn.
Để các quyền lợi này thực sự đi vào cuộc sống, theo các chuyên gia, cần đồng thời nâng cao chất lượng y tế cơ sở; bảo đảm thuốc, vật tư và các dịch vụ thiết yếu phù hợp với nhu cầu điều trị của người cao tuổi; tăng năng lực theo dõi, quản lý bệnh mạn tính và đơn giản hóa thủ tục để người bệnh được hưởng đầy đủ, đúng quy định quyền lợi bảo hiểm y tế.
Cùng với tăng mức hưởng, cần chú trọng sàng lọc, phát hiện bệnh sớm và quản lý bệnh mạn tính; đồng thời nghiên cứu các mô hình chăm sóc y tế tại nhà và phục hồi chức năng phù hợp với người cao tuổi, nhất là những người hạn chế khả năng đi lại. Việc tiếp tục rà soát danh mục thuốc, vật tư y tế, kỹ thuật phục hồi chức năng và các dịch vụ thiết yếu mà người cao tuổi thường sử dụng cũng cần được quan tâm.
Xét trên một lần khám, mức hưởng tăng từ 80% lên 85% có thể chỉ giúp người bệnh giảm từ vài chục nghìn đến vài triệu đồng, tùy thuộc chi phí thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế. Nhưng với những người phải khám, điều trị thường xuyên, khoản chi phí được giảm qua từng lần sẽ cộng dồn và mang lại ý nghĩa đáng kể theo thời gian.
Quan trọng hơn, nếu việc tăng mức hưởng được triển khai đồng bộ với mở rộng phạm vi thanh toán, phát hiện bệnh sớm và quản lý bệnh mạn tính, người cao tuổi sẽ có thêm điều kiện kiểm soát bệnh ngay từ đầu, qua đó góp phần hạn chế những đợt điều trị nặng và các chi phí phát sinh về sau.
