Mùa vàng và bài toán nâng giá trị hạt lúa

Vụ mùa năm 2026 đang về đích với những tín hiệu tích cực: cây lúa sinh trưởng tốt, sâu bệnh được kiểm soát, năng suất dự kiến tăng so với cùng kỳ. Đằng sau những thửa ruộng trĩu hạt là sự chủ động của người dân trong chọn giống, chăm sóc, sử dụng phân bón hợp lý và bám sát khung thời vụ. Song, một vụ mùa thuận lợi cũng đặt ra yêu cầu lớn hơn: làm thế nào để hạt lúa không chỉ đạt năng suất mà còn tạo ra giá trị cao hơn cho người sản xuất?

0:00 / 0:00
0:00

Vụ mùa thuận lợi, năng suất tăng

baolaocai-br_sequence-3300-05-19-08still001.jpg
Cánh đồng lúa vụ mùa tại thôn Bản Hát, xã Hạnh Phúc đang bước vào thời điểm thu hoạch, hứa hẹn một vụ mùa năng suất.

Những ngày cuối tháng 9, nhiều địa phương trong tỉnh bước vào cao điểm thu hoạch lúa vụ mùa. Trên khắp các cánh đồng, sắc vàng dần phủ kín những chân ruộng, báo hiệu một vụ mùa thuận lợi với năng suất cao.

Tại xã Hạnh Phúc, kế hoạch vụ mùa năm 2026 là gieo cấy 560 ha. Đến ngày 24/9, người dân đã thu hoạch khoảng 10% diện tích, năng suất dự ước đạt trên 50 tạ/ha.

Theo ông Đặng Tiến Dũng, Phó phòng Nông nghiệp xã Hạnh Phúc, ngay từ đầu vụ, người dân chủ động giống, tổ chức gieo cấy đúng khung thời vụ, tạo nền tảng để cây lúa sinh trưởng ổn định.

Tại thôn Bản Hát, từ kinh nghiệm sản xuất trên những thửa ruộng của gia đình, bà Hoàng Thị Din cho rằng, để lúa đạt năng suất, người dân phải chủ động chăm sóc và sử dụng phân bón hợp lý. Trong đó, việc tăng cường sử dụng phân chuồng vừa giúp giảm chi phí đầu vào, vừa tạo điều kiện để cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt.

Câu chuyện của người nông dân cho thấy hiệu quả sản xuất không chỉ nằm ở giống hay thời tiết. Cách chăm sóc, sử dụng vật tư và tính toán chi phí đầu vào đang ngày càng quyết định rõ hơn hiệu quả cuối cùng của mỗi mùa vụ.

baolaocai-br_sequence-3300-03-16-09still002.jpg
Người dân thôn Bản Hát, xã Hạnh Phúc thu hoạch lúa vụ mùa trong niềm vui về một vụ mùa năng suất, hiệu quả.

Theo báo cáo sơ kết sản xuất trồng trọt năm 2026, toàn tỉnh ước gieo cấy khoảng 73.923 ha lúa, sản lượng đạt gần 404.900 tấn. Riêng vụ mùa, diện tích gieo cấy ước khoảng 45.256 ha, năng suất bình quân trên 51 tạ/ha, sản lượng đạt hơn 231.500 tấn.

baolaocai-br_sequence-3300-01-05-17still007.jpg
baolaocai-br_sequence-3300-00-51-15still006.jpg
Người dân xã Hạnh Phúc thu hoạch lúa vụ mùa 2026.

Bên cạnh những điều kiện thuận lợi về thời tiết, việc chủ động theo dõi, dự tính, dự báo và phòng trừ sinh vật gây hại cũng góp phần quan trọng bảo vệ năng suất lúa. Ngành nông nghiệp tăng cường quản lý dịch hại tổng hợp, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ sâu bệnh, hạn chế lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ đó, trong năm 2026 không xảy ra dịch hại lớn, sản xuất cơ bản được bảo đảm an toàn.

baolaocai-br_sequence-3300-05-46-09still004.jpg
baolaocai-br_sequence-3300-05-15-19still003.jpg
Người dân xã Văn Chấn khẩn trương thu hoạch lúa vụ mùa, bảo đảm tiến độ và hạn chế thiệt hại do thời tiết.

Cùng với mục tiêu giữ vững năng suất, phương thức canh tác của người dân cũng đang thay đổi theo hướng tiết kiệm và bền vững hơn. Việc sử dụng phân bón cân đối, tăng cường phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh và các loại thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học ngày càng được chú trọng. Đây không chỉ là câu chuyện giảm chi phí trước mắt, mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng nông sản, đất đai và môi trường sản xuất lâu dài.

Nút thắt nằm sau khâu thu hoạch

Dù năng suất lúa được duy trì khá ổn định, sản xuất vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Quy mô canh tác nhỏ lẻ, manh mún khiến việc áp dụng cơ giới hóa chưa đồng đều. Hiện tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất đạt khoảng 85%, trong khi gieo trồng mới khoảng 8%, chăm sóc đạt 50 - 55% và thu hoạch khoảng 100%. Ở nhiều địa bàn, địa hình chia cắt, thiếu lao động và máy móc phù hợp, cùng chi phí thu hoạch, vận chuyển cao vẫn là những trở ngại lớn đối với việc nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đáng suy nghĩ hơn, tỉnh hiện chưa có doanh nghiệp chế biến sản phẩm từ lúa gạo; phần lớn vẫn là các cơ sở xay xát nhỏ. Sản lượng thóc được thu mua ước khoảng 9.000 tấn, chủ yếu phục vụ thị trường trong và ngoài tỉnh. Trong khi đó, một số sản phẩm có lợi thế như gạo Séng Cù Mường Khương, gạo Séng Cù Bát Xát đã được bảo hộ nhãn hiệu tập thể, tạo nền tảng để tiếp tục nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu gạo đặc sản của địa phương.

Tại phường Cầu Thia, chị Hà Thị Giang, tổ dân phố An Sơn, lựa chọn giống lúa Séng Cù nhờ chất lượng và giá trị kinh tế cao. Theo chị, khi người dân liên kết sản xuất, tuân thủ quy trình và gắn với tiêu thụ, đầu ra ổn định hơn, từ đó yên tâm đầu tư chăm sóc và nâng hiệu quả trên cùng diện tích.

Như vậy, bài toán của cây lúa không dừng ở năng suất trên một đơn vị diện tích. Khi năng suất đã được duy trì, giá trị cần được tìm kiếm ở chất lượng giống, quy trình sản xuất, thương hiệu, chế biến và thị trường.

Nâng chất lượng để hạt lúa đi xa

Muốn nâng giá trị hạt lúa, sản xuất không thể chỉ dừng ở năng suất mà cần tiến tới tổ chức vùng nguyên liệu tập trung, áp dụng quy trình sản xuất an toàn và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc. Năm 2026, toàn tỉnh có khoảng 634 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, trong đó gần 253 ha là diện tích lúa; diện tích sản xuất hữu cơ đạt hơn 1.225 ha.

Điểm đáng ghi nhận trong sản xuất trồng trọt năm nay là tư duy chuyển đổi đang xuất hiện rõ hơn ở nhiều nơi. Trên những diện tích lúa kém hiệu quả, một số địa phương đã chuyển sang cây trồng có giá trị và phù hợp điều kiện đất đai, phù hợp nhu cầu thị trường. Một số mô hình cho thấy khi lựa chọn đúng cây trồng và gắn với tiêu thụ, hiệu quả trên cùng một đơn vị diện tích có thể thay đổi đáng kể.

baolaocai-br_gen-h-z686633949359036f27d058026fe0ef368310e1fd8bf32-17541235885091247345273.jpg
Cánh đồng dưa leo ở xã Nghĩa Đô.

Tại xã Nghĩa Đô, 25 ha đất lúa được chuyển sang trồng dưa chuột, có doanh nghiệp và hợp tác xã liên kết sản xuất, thu mua; giá trị sản xuất đạt khoảng 385 triệu đồng/ha/vụ.

Tại Bản Lầu, 31,5 ha đất lúa thường xuyên thiếu nước đã được chuyển sang trồng ngô ngọt. Toàn bộ sản phẩm được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu.

Những mô hình này cho thấy chuyển đổi cơ cấu cây trồng chỉ thực sự hiệu quả khi xuất phát từ điều kiện đất đai, nguồn nước và nhu cầu thị trường. Với những diện tích trồng lúa kém hiệu quả, việc lựa chọn cây trồng phù hợp có thể mở ra giá trị kinh tế cao hơn. Vấn đề là chuyển đổi phải có căn cứ, có quy hoạch, có thị trường và được tổ chức chặt chẽ, tránh chạy theo phong trào.

Bước sang năm 2027, tỉnh dự kiến gieo trồng khoảng 73.738 ha lúa, năng suất bình quân gần 55 tạ/ha, sản lượng khoảng 405.178 tấn. Cùng với mục tiêu duy trì sản lượng, định hướng sản xuất sẽ tập trung vào bố trí thời vụ phù hợp, giảm lượng giống gieo, mở rộng gieo thưa, cấy thưa, mạ khay, cấy máy và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến.

Một vụ mùa thuận lợi không chỉ được đo bằng năng suất, mà quan trọng hơn là hiệu quả người nông dân thu được sau mỗi vụ sản xuất. Khi chi phí được tiết giảm, chất lượng nông sản được nâng lên và đầu ra được tổ chức tốt hơn, giá trị hạt lúa mới thực sự được cải thiện.

Vụ mùa 2026 cho thấy sản xuất lúa của Lào Cai đang có những chuyển biến tích cực về năng suất, kiểm soát dịch hại và phương thức canh tác. Chặng đường phía trước không chỉ là làm ra nhiều hơn, mà phải làm ra tốt hơn, tiết kiệm hơn và bán được với giá trị cao hơn. Đó mới là nền tảng để một mùa vàng thực sự trở thành mùa được mùa của người nông dân.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Góp phần đưa hương quế bay xa

Góp phần đưa hương quế bay xa

Từ khát vọng vươn lên trong phát triển kinh tế, chị Lý Thị Khé, dân tộc Dao ở thôn Quyết Hùng, xã Xuân Ái đã đầu tư mở xưởng chế biến, kết nối những hộ trồng quế thành chuỗi sản xuất góp phần đưa hương quế quê nhà vươn xa.

Dồn sức hoàn thiện tuyến đường lên “thiên đường săn mây” Nhìu Cồ San

Dồn sức hoàn thiện tuyến đường lên “thiên đường săn mây” Nhìu Cồ San

Trước những khó khăn do mưa kéo dài và giá vật liệu xây dựng biến động, chủ đầu tư và các nhà thầu đang tập trung đẩy nhanh tiến độ sửa chữa Tỉnh lộ 158, đoạn lên thôn Nhìu Cồ San, xã Dền Sáng. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ giúp người dân đi lại, giao thương thuận lợi hơn, tạo điều kiện phát triển du lịch địa phương.

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Rời nơi ở cũ vì nguy cơ sạt lở, 13 hộ dân chuyển về khu tái định cư Tả Trang, thôn Phìn Ngan, xã Bát Xát với mong muốn có nơi ở an toàn, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều năm qua, các hộ vẫn phải sống trong cảnh thiếu điện lưới, sóng điện thoại chập chờn, thiếu nước sạch và đi lại khó khăn. Giữa núi rừng cách trở, ánh điện vẫn là niềm mong mỏi thường trực của người dân nơi đây.

Tạo động lực phát triển từ những tuyến đường mới ở Minh Lương

Tạo động lực phát triển từ những tuyến đường mới ở Minh Lương

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, sự đồng lòng chung sức của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, những con đường đất đá gập ghềnh xưa kia ở xã Minh Lương nay đã và đang được thay thế bằng những dải nhựa, dải bê tông phẳng lỳ, giúp việc đi lại, giao thương hàng hóa của người dân được an toàn, thuận lợi.

Lào Cai chủ động nguồn giống chất lượng, nâng hiệu quả chăn nuôi

Lào Cai chủ động nguồn giống chất lượng, nâng hiệu quả chăn nuôi

Để chuyển dịch ngành chăn nuôi từ nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, việc làm chủ và cung ứng các bộ giống mới, năng suất cao là yêu cầu then chốt. Thông qua hoạt động nghiên cứu, chuyển giao kỹ thuật trực tiếp, ngành nông nghiệp tỉnh Lào Cai từng bước cải thiện chất lượng đàn vật nuôi, cung ứng con giống phù hợp với nhu cầu sản xuất.

Lào Cai quảng bá sản phẩm quế tại Hội chợ Quốc tế Công nghiệp Thực phẩm Việt Nam

Lào Cai quảng bá sản phẩm quế tại Hội chợ Quốc tế Công nghiệp Thực phẩm Việt Nam

Từ ngày 11 đến 14/11, Hội Nông dân tỉnh phối hợp với Hội Quế hồi tỉnh đưa các hợp tác xã Cốc Lầu và Nậm Cọ tham gia trưng bày, quảng bá sản phẩm quế tại Hội chợ Quốc tế Công nghiệp Thực phẩm Việt Nam (Vietnam Foodexpo 2026), góp phần kết nối giao thương, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và quốc tế.

Tả Phìn chủ động phòng, chống rét cho gia súc

Tả Phìn chủ động phòng, chống rét cho gia súc

Mùa đông, xã vùng cao Tả Phìn thường xuyên chịu ảnh hưởng của sương muối, rét đậm, rét hại, ảnh hưởng đến hoạt động chăn nuôi. Để bảo vệ đàn gia súc, chính quyền địa phương và người dân đang chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống đói rét, hạn chế thiệt hại.

Ban Quản lý rừng phòng hộ Mù Cang Chải: Không xảy ra cháy rừng trong mùa khô hanh 2025 - 2026

Ban Quản lý rừng phòng hộ Mù Cang Chải: Không xảy ra cháy rừng trong mùa khô hanh 2025 - 2026

Trong mùa khô hanh năm 2025 - 2026, Ban Quản lý rừng phòng hộ Mù Cang Chải đã triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR). Nhờ chủ động phòng ngừa, tăng cường tuần tra, kiểm soát, toàn bộ diện tích rừng do đơn vị quản lý được bảo vệ an toàn, không để xảy ra cháy rừng.

Đông Cuông khơi sức dân, tạo đà xây dựng nông thôn mới nâng cao

Đông Cuông khơi sức dân, tạo đà xây dựng nông thôn mới nâng cao

Phát huy vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng nông thôn mới, Hội Nông dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, từ hỗ trợ phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập đến vận động hội viên hiến đất, góp công xây dựng hạ tầng và bảo vệ môi trường. Những việc làm cụ thể đã góp phần khơi dậy sức dân, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng, chung tay cùng địa phương phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao năm 2026.

Chấn Thịnh đưa nghị quyết vào thực tiễn sản xuất

Chấn Thịnh đưa nghị quyết vào thực tiễn sản xuất

Sau Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, xã Chấn Thịnh đã nhanh chóng cụ thể hóa các mục tiêu phát triển kinh tế bằng Đề án phát triển các mô hình kinh tế chủ lực, hướng tới hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, từng bước nâng cao thu nhập cho người dân.

Nâng tầm giá trị cây chè

Nâng tầm giá trị cây chè

Với hơn 15.000 ha, cây chè giữ vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp hàng hóa, tạo sinh kế cho người dân ở nhiều địa phương của tỉnh. Tuy nhiên, sản lượng lớn chưa đồng nghĩa với giá trị kinh tế cao khi chè xuất khẩu vẫn chủ yếu ở dạng thô, vùng nguyên liệu có nơi bị thu hẹp, thiếu chăm sóc. Chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu đang là yêu cầu cấp thiết để cây chè phát huy hết tiềm năng.

Cần có giải pháp đồng bộ

Xây dựng hạ tầng cấp nước sinh hoạt tại các đô thị nhỏ: Cần có giải pháp đồng bộ

Hiện nay, tại các đô thị lớn trên địa bàn tỉnh, hệ thống cấp nước sinh hoạt cơ bản đáp ứng nhu cầu của người dân. Tuy nhiên, ở nhiều đô thị nhỏ và khu vực trung tâm các xã được định hướng phát triển đô thị, hạ tầng cấp nước vẫn thiếu hoặc chưa theo kịp tốc độ phát triển, làm ảnh hưởng đến đời sống, đồng thời trở thành “điểm nghẽn” đối với phát triển kinh tế - xã hội, du lịch và thu hút đầu tư.

fb yt zl tw