Mù Cang Chải: Phát triển du lịch cộng đồng để mở rộng sinh kế thoát nghèo

Nằm giữa những tầng ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới, Mù Cang Chải đang chuyển mình mạnh mẽ từ một xã nghèo thuần nông sang phát triển du lịch dựa vào cộng đồng. Các mô hình homestay, trải nghiệm văn hóa bản địa không chỉ thu hút du khách mà còn mở ra hướng sinh kế mới, góp phần giảm nghèo bền vững cho đồng bào vùng cao đây.

0:00 / 0:00
0:00

Thời gian qua, trên báo chí và các nền tảng mạng xã hội, địa danh Mù Cang Chải liên tục được nhắc đến như một điểm sáng của du lịch vùng cao Tây Bắc. Bên cạnh danh thắng quốc gia đặc biệt ruộng bậc thang, xã Mù Cang Chải đã chủ động tuyên truyền người dân địa phương khai thác lợi thế văn hóa, kiến trúc nhà ở, sinh hoạt truyền thống của đồng bào Mông, Thái để phát triển du lịch cộng đồng.

dji-0813-5752.jpg
Vùng đất Mù Cang Chải non nước hữu tình là điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài nước.

Ông Giàng A Tàng - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Ở nhiều thôn vùng cao của xã, câu chuyện giảm nghèo từng gắn với sản xuất nông nghiệp manh mún, phụ thuộc thời tiết, thu nhập thấp; thanh niên rời bản đi làm ăn xa, phụ nữ ở nhà xoay xở ruộng nương khiến họ vẫn mắc kẹt trong vòng xoáy “được mùa mất giá”, khó vươn lên thoát nghèo bền vững. Những năm gần đây, mô hình du lịch cộng đồng đã được triển khai một cách bài bản và mang lại kết quả tích cực, với cách tiếp cận lấy người dân địa phương làm chủ thể phát triển, khai thác giá trị bản sắc văn hóa như một tài nguyên đặc thù, đồng thời tạo dựng sinh kế ổn định và bền vững cho cộng đồng.

Đến nay, xã có 103 cơ sở nhà nghỉ, homestay đủ điều kiện phục vụ trên 1.000 khách/ngày, đêm. Dự kiến hết năm 2025, lượng du khách đến với Mù Cang Chải đạt trên 80.000 lượt, doanh thu từ du lịch và dịch vụ đạt 120 tỷ đồng. Du lịch từng bước trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng thu nhập và chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn.

img-0820.jpg
Lãnh đạo xã đến tuyên truyền, vận động người dân tích cực tham gia xây dựng bản làng "xanh - sạch - bản sắc" để thu hút khách du lịch.

Chị Sùng Thị Chinh, chủ một homestay tại thôn Dào Sa, chia sẻ: “Trước đây gia đình tôi chỉ trông vào mấy nương lúa, quanh năm thiếu trước hụt sau. Từ khi được các cán bộ xã tuyên truyền về lợi ích và hướng dẫn hỗ trợ vay vốn làm homestay, gia đình tôi đã đón vài chục khách đến nghỉ mỗi tuần, giúp gia đình tăng thu nhập, có thêm tiết kiệm trả lãi ngân hàng."

Chị De, một hộ làm du lịch cho biết: “Khi mới làm, vợ chồng tôi lo lắng lắm. Vì mình không có kinh nghiệm làm du lịch và không dám chắc có khách đến hay không, nhưng rồi cán bộ xã đến vận động và cho đi dự tập huấn kỹ năng đón khách, chế biến các món ăn… Trước tiên, gia đình tôi đã cải tạo lại ngôi nhà, giữ nguyên kiến trúc truyền thống để đón khách lưu trú, đồng thời mở rộng thêm diện tích sân ngắm ruộng bậc thang để đón khách. Khách đến nhà, tôi đón tiếp niềm nở và chân thành rồi kể cho họ nghe về lịch sử vùng đất này, câu chuyện về bản làng… vừa làm vừa rút kinh nghiệm, nên giờ quen rồi tôi thấy vui lắm. Trong thôn tôi giờ cũng có thêm gần 10 hộ làm homestay, mọi người cùng chia sẻ, hỗ trợ nhau nên phục vụ khách tốt hơn. Thu nhập từ dịch vụ, du lịch ổn định hơn, giúp nhà tôi và các hộ trong thôn Dào Sa có thêm thu nhập vươn lên thoát nghèo và có động lực giữ gìn nhà cửa, ruộng bậc thang và bản sắc văn hóa.”

z7329049549227-2811eb18ad342af0dfc90c769e121348.jpg
Một phụ nữ người dân tộc Mông ở thôn Háng Đăng Dê, xã Mù Cang Chải giới thiệu về lịch sử và tập quán sinh hoạt đặc sắc của quê hương minh cho du khách.

Nếu thôn Dào Sa là điểm sáng về thoát nghèo nhờ làm homestay thì bản Kim Nọi là minh chứng sinh động về làm du lịch cộng đồng giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu. Trước đây, kinh tế của cộng đồng người Thái ở Kim Nọi phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp, đất sản xuất hạn chế khiến đời sống nhiều hộ gia đình còn gặp khó khăn.

Trao đổi với chúng tôi, anh Lò Văn Toàn - Trưởng bản Kim Nọi cho biết: Trước đây, người dân trong bản chủ yếu sống bằng nghề làm ruộng, thu nhập bấp bênh, chỉ đủ trang trải cuộc sống, việc làm giàu gần như ngoài tầm nghĩ tới. Những năm gần đây, nhận thấy bản Kim Nọi còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Thái cùng cảnh quan thiên nhiên đẹp, chính quyền địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với homestay.

Đến nay, toàn bản có gần 20 hộ tham gia kinh doanh homestay, phục vụ du khách và được công nhận là Làng văn hóa du lịch cộng đồng đạt chuẩn OCOP 4 sao. Du lịch cộng đồng không chỉ tạo việc làm trực tiếp cho người dân mà còn mở ra nhiều sinh kế đi kèm như tiêu thụ nông sản, sản phẩm thổ cẩm, tổ chức trải nghiệm canh tác nông nghiệp và biểu diễn văn nghệ dân gian. Hầu hết hộ dân làm du lịch đều giàu lên và mong muốn đầu tư mở rộng cơ sở vật chất để đón khách nhiều hơn.

dji-0915-5608.jpg
Bản văn hóa Kim Nọi đã được công nhận là Làng văn hóa du lịch công đồng đạt chuẩn OCOP 4 sao.

Đồng chí Giàng A Câu - Bí thư Đảng ủy xã Mù Cang Chải cho biết: Mặc dù du lịch cộng đồng đã mang lại những kết quả rất quan trọng, góp phần đa dạng hóa sinh kế và giảm nghèo cho người dân, song quá trình phát triển vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Phần lớn các homestay do người dân tự đầu tư với quy mô nhỏ, năng lực quản lý, khai thác và quảng bá còn hạn chế; tính mùa vụ rõ rệt khiến nguồn thu thiếu ổn định. Để du lịch cộng đồng phát triển bền vững, bên cạnh sự quan tâm, đầu tư của tỉnh về hạ tầng nông thôn, người dân mong muốn Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tăng cường tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ du lịch; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của các dân tộc và cảnh quan thiên nhiên Mù Cang Chải trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số.

“Quan điểm của xã là không chạy theo số lượng mà chú trọng chất lượng, giữ gìn cảnh quan ruộng bậc thang và văn hóa bản địa. Du lịch phải mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân, nếu không sẽ thiếu bền vững.” - ông Giàng A Câu nói.

z7329056268350-07cee74b4d7dabb54cf15b56a3548742-5021.jpg
Một ngôi nhà truyền thống của người Mông ở thôn Dào Sa được cải tạo, trang trí đẹp mắt nhưng vẫn giữ được nét văn hóa bản địa.

Để du lịch cộng đồng thực sự trở thành hướng thoát nghèo bền vững, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc Mù Cang Chải đang tập trung vào 03 giải pháp then chốt: Nâng cao số lượng và chất lượng các homestay gắn với bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và liên kết chuỗi giá trị du lịch.

Mù Cang Chải đang từng bước khẳng định hướng đi đúng đắn khi lấy du lịch cộng đồng làm đòn bẩy phát triển. Khi người dân trở thành chủ thể, được trang bị kỹ năng và hưởng lợi công bằng, du lịch không chỉ là câu chuyện hút khách, mà còn là con đường mở rộng sinh kế, giảm nghèo bền vững cho vùng đất nơi đây.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mường Bo: Khát vọng phát triển du lịch bền vững từ ruộng bậc thang

Mường Bo: Khát vọng phát triển du lịch bền vững từ ruộng bậc thang

Những ngày cuối tháng 7, Mường Bo bước vào mùa đẹp nhất trong năm. Nhìn từ trên cao xuống, những thửa ruộng bậc thang uốn lượn như dải lụa, xanh mướt sắc lúa thì con gái, điểm xuyết những khoảng vàng óng của diện tích cấy sớm. Khung cảnh bình yên ấy không chỉ hứa hẹn một mùa vụ bội thu mà còn mở ra triển vọng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa bản địa.

Theo mùa trái ngọt về “Nông trại bốn mùa” phường Trung Tâm

Theo mùa trái ngọt về “Nông trại bốn mùa” phường Trung Tâm

Những ngày này, tại tổ dân phố 7, phường Trung Tâm, nhiều nhà vườn đang bước vào mùa thu hoạch nhãn, thanh long và vú sữa Hoàng Kim. Những khu vườn trĩu quả không chỉ báo hiệu một vụ mùa bội thu mà còn phản ánh hiệu quả từ mô hình “Nông trại bốn mùa” - hướng phát triển nông nghiệp xanh đang từng bước gắn với du lịch trải nghiệm, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Mường Lò.

Hương vị núi rừng gửi trong ống nứa

Hương vị núi rừng gửi trong ống nứa

Giữa không gian núi rừng, nơi những bản Mường vẫn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống, cơm lam ngũ sắc là món ăn khiến bất cứ ai từng thưởng thức cũng khó quên. Không cầu kỳ, chỉ từ hạt nếp, ống nứa và những loại lá rừng, người Mường đã tạo nên một món ăn mang hương vị của núi, sắc màu của cỏ cây và cả triết lý sống hài hòa với thiên nhiên.

Khu rừng cổ tích giữa mây trời Tây Bắc

Khu rừng cổ tích giữa mây trời Tây Bắc

Giữa những tầng mây của dãy Hoàng Liên Sơn, Vườn Quốc gia Hoàng Liên hiện lên như một khu rừng cổ tích với những thân cây phủ đầy rêu xanh, thảm dương xỉ nguyên sinh, những dòng suối trong vắt và hệ sinh thái đa dạng bậc nhất Việt Nam. Không chỉ là "lá phổi xanh" của vùng Tây Bắc, nơi đây còn đang trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch sinh thái, nơi du khách được hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ và khám phá những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc.

Điểm đến ấn tượng của du khách quốc tế

Điểm đến ấn tượng của du khách quốc tế

Sở hữu không gian rộng lớn, xã Tả Van là nơi giao thoa văn hoá đặc sắc của cộng đồng người Mông, Dao, Giáy. Mỗi dân tộc đều lưu giữ những nét văn hoá độc đáo riêng biệt từ phong tục, lễ hội, ẩm thực đến các nghề truyền thống. Đây chính là nguồn lực đặc biệt để địa phương phát triển các mô hình du lịch sinh thái, văn hóa cộng đồng theo hướng bền vững, thu hút đông đảo du khách quốc tế.

“Chạm đỉnh” vị giác

“Chạm đỉnh” vị giác

Từ những điểm đến nổi tiếng như Sa Pa mờ sương, đỉnh Fansipan hùng vĩ đến những bản làng giàu bản sắc văn hóa, Lào Cai từ lâu đã ghi dấu trong lòng du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên và con người vùng cao. Trong xu hướng du lịch ngày càng chú trọng trải nghiệm, tỉnh đang mở rộng cách tiếp cận, đưa ẩm thực trở thành sản phẩm đặc trưng, góp phần tạo dấu ấn riêng cho điểm đến với chủ đề “Lào Cai - Chạm đỉnh vị giác”.

Sẵn sàng cho giải đua xe đạp địa hình Mường Bo - Vút bay trên sóng lúa vàng

Sẵn sàng cho giải đua xe đạp địa hình Mường Bo - Vút bay trên sóng lúa vàng

Những ngày cuối tháng 7, không khí tại xã Mường Bo trở nên sôi động hơn. Trên những cung đường uốn lượn giữa ruộng bậc thang đang ngả màu vàng óng, lực lượng chức năng tất bật kiểm tra từng điểm đua, dựng biển chỉ dẫn, rà soát các vị trí bảo đảm an toàn. Tất cả đã sẵn sàng cho Giải đua xe đạp địa hình “Mường Bo X-Rice: Vút bay trên sóng lúa vàng - LCC10” - sự kiện thể thao lần đầu tiên được tổ chức tại địa phương.

Lào Cai đầu tư 2.500 tỷ đồng xây Hầm Hàm Rồng, mở hướng giải quyết ùn tắc giao thông Sa Pa

Lào Cai đầu tư 2.500 tỷ đồng xây Hầm Hàm Rồng, mở hướng giải quyết ùn tắc giao thông Sa Pa

UBND tỉnh Lào Cai vừa phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Hầm đường bộ kết nối Quốc lộ 4D với đường tỉnh 152 (Hầm Hàm Rồng) tại phường Sa Pa, với tổng mức đầu tư 2.500 tỷ đồng. Công trình được kỳ vọng giảm ùn tắc giao thông khu vực trung tâm, mở rộng không gian phát triển đô thị và tạo động lực thúc đẩy du lịch, dịch vụ, kinh tế địa phương trong giai đoạn tới.

Nhiều dư địa thu hút dự án du lịch chất lượng cao

Nhiều dư địa thu hút dự án du lịch chất lượng cao

Du lịch Lào Cai đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với những con số ấn tượng về lượng khách, doanh thu và sức hút đầu tư. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế nổi trội, Lào Cai vẫn còn “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để thu hút các dự án du lịch quy mô lớn, chất lượng cao và phát triển bền vững.

Tăng cường liên kết vùng, liên kết quốc tế đón dòng khách toàn cầu

Tăng cường liên kết vùng, liên kết quốc tế đón dòng khách toàn cầu

Lào Cai đang định vị lại không gian phát triển kinh tế du lịch thông qua chiến lược liên kết vùng và hội nhập quốc tế sâu rộng. Bằng hàng loạt giải pháp đồng bộ về quy hoạch hạ tầng, xây dựng chuỗi sản phẩm đặc thù và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, địa phương quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm du lịch chất lượng cao khu vực Tây Bắc.

Từng bước khẳng định vị thế trung tâm du lịch khu vực

Từng bước khẳng định vị thế trung tâm du lịch khu vực

Thời điểm này, khu vực trung tâm phường Sa Pa tấp nập du khách. Trên những tuyến phố, du khách quốc tế thong thả dạo bộ, thưởng thức nhịp sống vùng cao. Không chỉ khu vực trung tâm Khu Du lịch quốc gia Sa Pa, nhiều điểm đến như xã Tả Van, xã Mường Bo, Khu du lịch Suối Vàng - thác Tình Yêu hay Khu du lịch sinh thái núi Hàm Rồng cũng đón nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Món ngon cùng lá chè Shan tuyết Suối Giàng

Món ngon cùng lá chè Shan tuyết Suối Giàng

Ở độ cao 1.300 - 1.400 m so với mực nước biển, Suối Giàng có khí hậu ôn hòa và điều kiện tự nhiên phong phú. Cư trú nơi vùng đất ngang trời này chủ yếu là đồng bào Mông nên các yếu tố về văn hóa rất độc đáo và được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

fb yt zl tw