Vượt qua những cung đường đèo hiểm trở, chúng tôi tìm về xã Dế XuPhình, một trong những địa phương sở hữu những cánh rừng thông rộng lớn của MùCang Chải. Khung cảnh hùng vĩ của những hàng thông cao vút, thẳng tắp vươn mìnhgiữa núi non Tây Bắc nhanh chóng bị thay thế bởi cảm giác xót xa.
Theo chân tổkiểm tra của Ban quản lý rừng phòng hộ huyện, chúng tôi tận mắt chứng kiến nhiềucây thông cổ thụ, đường kính cả người ôm, đang "rỉ máu" bởi những vếtcưa máy. Vô số cây khác bị băm chặt, khoét vỏ nham nhở để khai thác nhựa, lấy củi.
Nhiều cây thông bị băm chặt, khoét vỏ nham nhở để khai thác nhựa và lấy củi
Toàn huyện Mù Cang Chải hiện có khoảng 18.762,52 ha rừng thông, trải rộngtrên khắp 14 xã, thị trấn, trong đó có những xã như Mồ Dề, Nậm Có, Nậm Khắt,Púng Luông với diện tích từ 1.500 ha trở lên.
Ông Nguyễn Hùng Sơn - Phó Giám đốcBan quản lý rừng phòng hộ Mù Cang Chải khẳng định vai trò kinh tế và môi trườngcủa rừng thông: "Diện tích thông được trồng từ những năm 1974 đến nay, vềkinh tế hiện nay diện tích rừng thông được bảo vệ tốt, hiện đang được giaokhoán bảo vệ cho các cộng đồng dân cư các thôn bản để hưởng lợi từ nguồn DVMTR,Tán rừng thông còn có vai trò quan trọng trong việc giữ nước mưa, giảm thiểunguy cơ lũ quét và bổ sung nguồn nước ngầm quý giá cho sinh hoạt và sản xuất củangười dân. Hơn thế nữa, những cánh rừng này còn là không gian sống của nhiềuloài động thực vật, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và tạo nên những cảnhquan cuốn hút du khách”.
Trước thực trạng xâm hại rừng thông, lực lượng chức năng huyện Mù CangChải đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Ông Nguyễn Xuân Dưỡng - Hạttrưởng Hạt Kiểm lâm huyện Mù Cang Chải cho biết: "Hạt Kiểm lâm đã phối hợpvới các ngành chức năng và chính quyền địa phương thực hiện nhiều giải phápquan trọng".
Việc kiểm tra, phát hiện vi phạm của lực lượng chức năng huyện Mù Cang Chải gặp nhiều khó khăn
Các biện pháp chính bao gồm tăng cường tuần tra, kiểm soát rừng,đặc biệt là các đợt kiểm tra định kỳ và đột xuất để kịp thời phát hiện, ngăn chặncác hành vi xâm hại rừng. Công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ýthức bảo vệ rừng, hướng dẫn canh tác bền vững cũng được chú trọng. Huyện cũngđã triển khai các biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) như lắp đặt biểncảnh báo, xây dựng đường băng cản lửa, tổ chức tập huấn kỹ năng PCCCR cho ngườidân và lực lượng bảo vệ rừng. Các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng đềubị xử lý nghiêm minh nhằm răn đe, phòng ngừa. Song song đó, công tác trồng mới,khoanh nuôi tái sinh rừng cũng được triển khai để tăng diện tích che phủ.
Ông Chang A Sồng - Phó Chủ tịch UBND xã Dế Xu Phình chia sẻ về công tácphối hợp tại địa phương: "Chính quyền địa phương thường xuyên phối hợp vớilực lượng kiểm lâm cũng như là Ban quản lý rừng của huyện; đồng thời tăng cườngtuyên truyền, vận động người dân trong cái việc mà đốt nương làm rẫy cũng nhưlà bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng. Trong mùa khô hanh này, chúng tôi thườngxuyên đi trực 24 / 24 giờ tại xã về tác phòng cháy cháy rừng và tổ chức tuầntra phối hợp với các cơ quan chức năng đi kiểm tra, tuần tra tại các cái khu vựctrong điểm và các cái điểm xung yếu ở trong rừng".
Nhờ những nỗ lực này, công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn huyệnMù Cang Chải đã đạt được những kết quả tích cực; tình trạng chặt phá rừng tráiphép, xâm lấn đất rừng đã giảm đáng kể; ý thức bảo vệ rừng của người dân ngàycàng được nâng cao, nhiều hộ gia đình đã chủ động tham gia; đặc biệt, không đểxảy ra cháy rừng nghiêm trọng nhờ các biện pháp phòng cháy hiệu quả; diện tíchrừng thông được duy trì và phát triển, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái vàphát triển kinh tế bền vững.
Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, công tác bảo vệ rừng thông ở MùCang Chải vẫn còn đó những khó khăn, thách thức. Thời tiết khắc nghiệt, nắngnóng hanh khô kéo dài là một trong những khó khăn lớn nhất đối với công tácphòng cháy, chữa cháy rừng. Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia bảovệ rừng dù đã được tăng cường nhưng nội dung và hình thức tuyên truyền đôi khicòn hạn chế. Mặt khác, nhận thức của một bộ phận người dân, nhất là đồng bào sốngở vùng sâu, vùng xa còn chưa đầy đủ. Do đó, tình trạng phá rừng, xâm lấn, khaithác rừng, đốt nương làm rẫy, đốt bãi chăn thả chưa đúng quy trình để lửa cháylan vào rừng vẫn còn xảy ra.
Những cánh rừng thông huyện Mù Cang Chải
Hành trình giữ màu xanh cho những "lá phổi" đại ngàn ở MùCang Chải vẫn còn nhiều gian nan. Song, với sự chung sức, đồng lòng của cả hệthống chính trị và mỗi người dân, tin tưởng rằng những cánh rừng thông sẽ mãixanh tươi, góp phần xây dựng Mù Cang Chải ngày càng giàu đẹp và phát triển bềnvững.
Hùng Cường
