"Thành tựu lịch sử"
Trong bài viết ngày 18.8, tờ The Guardian trích dẫn về hoàn cảnh gia đình bà Gloria Palacios, là ví dụ về những người được hưởng ưu đãi từ thay đổi chính sách an sinh xã hội tại Mexico. Bà Palacios, 84 tuổi, có thể xoay xở nhờ chính sách trợ cấp, khi thu nhập từ việc buôn bán tạp hóa nhỏ ở khu phố tại thủ đô Mexico City (Mexico) là không đủ.
Người con trai Gustavo của bà Palacios cho biết, nếu một ngày họ bán được 100 peso (khoảng 130.000 đồng) đã là một điều tốt. Với căn nhà xập xệ và hóa đơn chồng chất, khoản trợ cấp lương hưu 6.200 peso (khoảng 8,6 triệu đồng) mỗi 2 tháng đã giúp gia đình trang trải cuộc sống.
Bà Palacios là một trong hàng triệu người tại Mexico được hưởng lợi từ nhiều thay đổi lớn trong chính sách phúc lợi dưới thời cựu Tổng thống Mexico Andres Manuel Lopez Obrador. "Nếu không có ông ấy, chúng tôi biết phải làm sao? Tôi nghĩ chúng tôi sẽ thậm chí còn không đủ ăn", bà Palacios nói.
Ngày 14.8, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum dẫn số liệu từ Viện Thống kê và Địa lý quốc gia Mexico (INEGI) cho biết, dân số nghèo tại Mexico giai đoạn năm 2018 - 2024 đã giảm từ 51,9 triệu người xuống còn 38,5 triệu người. Tỷ lệ người nghèo trên quy mô dân số cũng theo đó giảm từ 41,9% xuống còn 29,6% trong cùng giai đoạn.
"Việc giảm nghèo là một thành tựu phi thường và mang tính lịch sử", bà Sheinbaum nói, đồng thời nhấn mạnh hơn 13 triệu người thoát nghèo trong 6 năm người tiền nhiệm Lopez Obrador nắm quyền.
Chính sách của Mexico
Ông Lopez Obrador đắc cử tổng thống năm 2018 với lời hứa xóa tham nhũng và giải quyết bất bình đẳng. Một trong những di sản đáng chú ý mà chính quyền ông để lại sau nhiệm kỳ là đã tăng gấp 3 lần lương tối thiểu mỗi ngày, từ khoảng 88 peso (khoảng 110.000 đồng) lên hơn 278 peso (khoảng 390.000 đồng). Chính sách này là động lực chính trong việc cải thiện sức mua của các gia đình có thu nhập thấp và giảm nghèo.
Theo bà Valeria Moy, một nhà kinh tế kiêm Tổng giám đốc của IMCO, một viện nghiên cứu và tư vấn chính sách công tại Mexico, việc tăng lương đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến các lĩnh vực khác của nền kinh tế. Cựu Tổng thống Lopez Obrador cũng đã cải cách hệ thống phúc lợi xã hội, tăng tiền hưu cho người trên 65 tuổi, mở rộng chương trình học bổng cho sinh viên, hỗ trợ chi phí khuyến khích nông dân trồng các loại cây ăn quả và cây lấy gỗ.
Tuy nhiên, theo bài viết trên tờ The Economist vào ngày 17.8, chính sách tăng lương tối thiểu nếu không tỷ lệ thuận với năng suất làm việc và hiệu quả doanh nghiệp, sẽ làm gia tăng mô hình tuyển dụng lao động phi chính thức, tức những lao động thiếu ổn định, lương thấp, thường không có hợp đồng lao động hay không được hưởng dịch vụ y tế.
Trái với thành tựu về an ninh lương thực và an sinh xã hội, số người không được tiếp cận dịch vụ y tế tại Mexico lại tăng gấp đôi trong giai đoạn năm 2018 - 2024, từ 20,1 triệu người lên hơn 44 triệu người. Một chính sách chăm sóc sức khỏe cho lao động phi chính thức mang tên Seguro Popular cũng đã bị hủy bỏ vào năm 2019. Một số chuyên gia quan ngại rằng chi tiêu cho y tế tại Mexico tính theo tổng sản phẩm quốc nội (GDP) còn ở mức thấp, thậm chí bằng với một số nước khó khăn ở châu Phi.
Tổng thống Mexico đương nhiệm Claudia Sheinbaum ngày 14.8 nêu rõ chính phủ cần phải nỗ lực hơn nữa để giải quyết nhiều vấn đề xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân, đặc biệt khi tỷ lệ người nghèo vẫn còn chiếm gần 30% dân số.
