Hiện nay, Bảo hiểm xã hội cơ sở Bát Xát thực hiện nhiệm vụ quản lý, tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trên địa bàn 07 xã gồm: Bát Xát, Bản Xèo, Mường Hum, Dền Sáng, A Mú Sung, Y Tý và Trịnh Tường. Trên địa bàn có 474 đơn vị thuộc diện quản lý, trong đó 317 đơn vị sử dụng lao động, hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp và cán bộ không chuyên trách ở thôn.
Sau khi Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, Bảo hiểm xã hội cơ sở Bát Xát đã chủ động phối hợp với UBND các xã rà soát đối tượng, lập danh sách hộ kinh doanh, gửi thông báo và triển khai các hoạt động tuyên truyền, vận động người dân tham gia theo quy định.
Tuy nhiên, quá trình triển khai tại địa bàn miền núi gặp không ít khó khăn. Các hộ kinh doanh phân bố rải rác, địa hình rộng, giao thông không thuận lợi. Bên cạnh đó, phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số nên việc tiếp cận thông tin và nắm bắt các quy định, chính sách còn hạn chế. Vì vậy, nếu chỉ tuyên truyền bằng văn bản hoặc thông qua các kênh thông tin thông thường thì hiệu quả chưa cao.
Xuất phát từ thực tế đó, Bảo hiểm xã hội cơ sở Bát Xát đã trực tiếp xuống cơ sở, phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức các hội nghị tuyên truyền tại xã, đồng thời hỗ trợ người dân kê khai, đăng ký tham gia ngay tại địa phương.
Qua kiểm tra thực tế, chúng tôi nhận thấy nhiều hộ chưa nhận được thông báo hoặc phải di chuyển quãng đường xa để đến cơ quan bảo hiểm xã hội làm thủ tục. Vì vậy, đơn vị đã phối hợp với UBND các xã tổ chức hội nghị tuyên truyền, giải đáp thắc mắc và trực tiếp hỗ trợ người dân kê khai tham gia bảo hiểm xã hội ngay tại xã. Quan điểm của chúng tôi là tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân tiếp cận chính sách.
Việc chủ động đưa chính sách đến tận cơ sở đã tạo chuyển biến trong nhận thức của các hộ kinh doanh. Nếu như trước đây nhiều người còn e ngại hoặc chưa thực sự quan tâm đến bảo hiểm xã hội thì nay đã chủ động tìm hiểu các quy định liên quan. Tại các hội nghị tuyên truyền, người dân tích cực trao đổi, đặt câu hỏi về mức đóng, phương thức tham gia cũng như các chế độ, quyền lợi được hưởng khi tham gia bảo hiểm xã hội.
Đồng hành cùng cơ quan bảo hiểm xã hội trong quá trình triển khai chính sách, chính quyền các địa phương cũng tích cực vào cuộc tuyên truyền, vận động các hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định.
Tại xã Bản Xèo, nơi hiện có 69 hộ kinh doanh, chính quyền địa phương đã phối hợp với Bảo hiểm xã hội cơ sở Bát Xát trong công tác rà soát, tuyên truyền và vận động các hộ thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Ông Nguyễn Văn Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Xèo cho biết: “Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức; lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các cuộc họp thôn, các buổi sinh hoạt cộng đồng; đồng thời kịp thời giải đáp những băn khoăn, vướng mắc để các hộ kinh doanh hiểu rõ hơn quyền lợi, trách nhiệm của mình khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc”.
Những chuyển biến trong nhận thức đang dần được cụ thể hóa bằng hành động. Sau các buổi tuyên truyền tại cơ sở, đã có thêm nhiều hộ kinh doanh đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; một số hộ chủ động liên hệ với cơ quan bảo hiểm xã hội để tìm hiểu thông tin và hoàn thiện thủ tục theo quy định.
Thực tế cho thấy, khi nội dung tuyên truyền được thực hiện phù hợp với điều kiện địa phương và sát với nhu cầu của người dân, việc tiếp cận và triển khai chính sách cũng thuận lợi hơn.
Một trong những hộ kinh doanh đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là chị Mai Thị Lan Anh, chủ cửa hàng phụ kiện điện thoại tại thôn Mường Hum, xã Mường Hum. Ngoài hoạt động kinh doanh trực tiếp, cửa hàng của chị còn bán hàng trên các nền tảng trực tuyến và đang tạo việc làm thường xuyên cho 03 lao động.
Chị Lan Anh chia sẻ, trước đây chị chưa thực sự quan tâm đến chính sách bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, sau khi được cán bộ bảo hiểm xã hội đến tận nơi tuyên truyền, tư vấn cụ thể về các quyền lợi được hưởng khi tham gia, chị đã thay đổi suy nghĩ.
“Sau khi tìm hiểu, tôi nhận thấy bảo hiểm xã hội mang lại nhiều quyền lợi thiết thực như được hưởng chế độ thai sản, bảo hiểm y tế và lương hưu khi hết tuổi lao động. Đây không chỉ là sự bảo đảm cho bản thân mà còn cho những lao động đang làm việc tại cửa hàng. Vì vậy, tôi đã quyết định tham gia bảo hiểm xã hội cho cả 04 người, gồm tôi và 03 nhân viên”, chị Lan Anh cho biết.
Theo Bảo hiểm xã hội cơ sở Bát Xát, từ việc trực tiếp xuống cơ sở tuyên truyền, hỗ trợ kê khai và đăng ký tham gia, đến nay đã có 120 hộ kinh doanh trên địa bàn các xã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Kết quả này góp phần quan trọng vào việc tăng số người tham gia bảo hiểm xã hội trên địa bàn, đồng thời tạo nền tảng để tiếp tục mở rộng diện bao phủ trong thời gian tới.
Ông Vũ Quang Khải - Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Bát Xát nhấn mạnh: “Thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan thuế rà soát các hộ kinh doanh chưa tham gia; phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động và tổ chức thêm các đợt hỗ trợ đăng ký trực tiếp tại xã khi cần thiết. Đồng thời đề nghị chính quyền cấp xã tiếp tục quan tâm, phối hợp trong việc tuyên truyền, nhắc nhở và hỗ trợ các hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc”.
Việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với hộ kinh doanh không chỉ góp phần hoàn thành mục tiêu bảo hiểm xã hội toàn dân mà còn tạo dựng mạng lưới an sinh xã hội bền vững. Từ những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế ở cơ sở, ngày càng có nhiều hộ kinh doanh chủ động tìm hiểu và tham gia bảo hiểm xã hội. Đây cũng là cơ sở để mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, từng bước bảo đảm quyền lợi cho người lao động và người dân trên địa bàn.
