Lương hưu lúc tuổi xế chiều
Đầu tháng 8 này, tại BHXH cơ sở Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, đã diễn ra chương trình trao quyết định hưởng lương hưu cho bà Nguyễn Thị Minh Thúy. Bà Thúy sinh tháng 5/1968, nguyên là cán bộ bán chuyên trách tại xã Bình Mỹ, huyện Bình Sơn (cũ) thuộc tỉnh Quảng Ngãi; tham gia BHXH từ tháng 1/2012 đến tháng 11/2024.
Sau khi nghỉ việc vào cuối năm 2024, bà Thúy đã chủ động tham gia BHXH tự nguyện. Khi Luật BHXH số 41/2024/QH15 chính thức có hiệu lực vào 1/7/2025, bà Thúy đã thực hiện đóng một lần cho 18 tháng còn thiếu, với tổng số tiền 8,37 triệu đồng, để đủ điều kiện 15 năm tham gia BHXH. Qua đó, được hưởng chế độ hưu trí từ tháng 8/2025 và được cấp thẻ BHYT hưu trí.
Tại buổi trao quyết định hưởng lương hưu, BHXH cơ sở Bình Sơn cũng đã hướng dẫn bà Thúy làm thủ tục hoàn trả phần tiền đã đóng BHYT hộ gia đình từ tháng 8/2025 đến tháng 2/2026, bởi bà đã thuộc đối tượng được cấp thẻ BHYT hưu trí miễn phí.
Chị Phan Thị Hồng Duyên, Phó Giám đốc BHXH cơ sở Bình Sơn, chia sẻ: Nếu nhận BHXH một lần, bà Thúy chỉ được nhận trên 40 triệu đồng. Chị Duyên đã tư vấn cho bà Thúy mức đóng BHXH tự nguyện phù hợp cho khoảng thời gian 18 tháng còn thiếu để đủ 15 năm tham gia BHXH.
“Làm công tác ở xã nên biết rằng mức đóng BHXH của mình không cao và thời gian công tác không dài, song tôi vẫn luôn mong muốn trở thành người được thụ hưởng chính sách an sinh xã hội nên chọn phương án đóng cho thời gian còn thiếu. Dù mức lương hưu hàng tháng là 774.000 đồng, tôi vẫn rất vui và hài lòng, vì hiểu rằng mức đóng thấp, thời gian ngắn, thì mức hưởng cũng tương ứng. Với tôi, điều quan trọng nhất là được công nhận là người thụ hưởng chính sách an sinh xã hội, có lương hưu ổn định hàng tháng và được cấp thẻ BHYT hưu trí để chăm sóc sức khỏe tuổi già. Ở vùng nông thôn, mỗi ngày có được vài chục ngàn là cũng có thể lo phần nào bữa ăn, gạo mắm”, bà Thúy tâm sự.
Phó Giám đốc BHXH cơ sở Bình Sơn Phan Thị Hồng Duyên cho biết thêm, trong thời gian đầu triển khai chính sách mới, BHXH cơ sở Bình Sơn đã ghi nhận 6 trường hợp người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu, gồm đủ tuổi nghỉ hưu và có thời gian đóng BHXH tối thiểu 15 năm (1 người hưởng lương hưu từ 1/7/2025 và 5 người còn lại nhận từ 1/8/2025). Các trường hợp này trước đó đã tham gia BHXH từ 10 năm trở lên, nhưng do chưa đủ 15 năm nên không đủ điều kiện để nhận lương hưu theo Luật cũ. Nhờ quy định cho phép đóng một lần tối đa 5 năm còn thiếu, họ đã hoàn tất điều kiện, được giải quyết chế độ hưu trí, bắt đầu nhận lương hưu hàng tháng và được cấp thẻ BHYT miễn phí với mức quyền lợi cao. BHXH cơ sở đã chủ động liên hệ với người lao động để thực hiện thủ tục hưu trí.
Trong 6 trường hợp đầu tiên được hưởng lương hưu tại BHXH cơ sở Bình Sơn, trường hợp hưởng lương hưu thấp nhất là 774.000 đồng/tháng, các trường hợp khác hưởng cao hơn. Trong đó, bà Phạm Thị Lệ, từng là công nhân sơn hưởng lương hưu 2,337 triệu đồng/tháng.
Đại diện BHXH cơ sở Bình Sơn nhận định, với những thay đổi theo hướng tích cực, đem lại nhiều lợi ích cho người tham gia, đặc biệt là quy định tối thiểu về thời gian tham gia BHXH để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm, sẽ giúp người tham gia BHXH dễ dàng có được lương hưu.
An sinh lúc tuổi già
Mới đây, ông Bùi Thanh Phong, sinh tháng 1/1963 (ngụ xã Tân Phước 1, tỉnh Đồng Tháp) rất phấn khởi khi được BHXH cơ sở Tân Phước 1- BHXH Đồng Tháp trao quyết định hưu trí vào tháng 7/2025.
Ông Phong, 62 tuổi 6 tháng, tâm sự rằng: "Tôi từng nghĩ mình sẽ không có lương hưu vì chỉ mới đóng BHXH được hơn 10 năm. Sau khi được tư vấn về chính sách mới, tôi biết chỉ cần đóng đủ 15 năm là được hưởng lương hưu, tôi đã quyết định đóng một lần cho những năm còn thiếu. Giờ đây, tôi có khoản lương hưu ổn định hàng tháng".
Ông Phong sống bằng nghề trồng dứa, nay có thêm tiền lương hưu là 2,17 triệu đồng/tháng, đã giúp cuộc sống của ông thêm nhẹ nhàng.
Tương tự, BHXH cơ sở Tân Phước 1 trong tháng 7/2025 cũng đã trao quyết định hưu trí cho bà Lê Thị Hải Luyến. Bà Luyến có quá trình tham gia BHXH bắt buộc từ tháng 4/2008 đến tháng 3/2023, tổng cộng 14 năm 8 tháng. Sau đó, bà tham gia BHXH tự nguyện và tổng thời gian tham gia BHXH là 15 năm 8 tháng. Bà Luyến đã được hưởng lương hưu với mức lương hưu hàng tháng gần 2,9 triệu đồng.
Gia đình bà Luyến hiện có hai người con gái, thu nhập gia đình bằng nghề trồng khóm, măng tre và dừa. “Cộng thu nhập cây trái thêm với tiền lương hưu 2,9 triệu đồng/tháng, là đủ cho tôi sống khỏe. Trước đó, tôi được nhân viên BHXH tư vấn 2 phương án: Hưởng BHXH một lần hoặc hưởng lương hưu. Sau khi nghe phân tích, tôi suy nghĩ và bàn bạc với gia đình, quyết định giải pháp lương hưu. Với khoản lương hưu này giúp tôi có thêm khoản thu nhập để lo cuộc sống hàng ngày. Ngoài ra, tôi còn được cấp thẻ BHYT chăm sóc sức khỏe trọn đời", bà Luyến chia sẻ.
Chị Thúy Diễm, viên chức của BHXH Tân Phước 1 nhận định, chính sách BHXH mới đã tạo điều kiện cho nhiều người tham gia BHXH có cơ hội được hưởng lương hưu, nhất là với những người tham gia BHXH muộn. Qua đó, đã tạo động lực mạnh mẽ, khuyến khích nhiều người dân tiếp tục tham gia. Chính sách này không chỉ giúp người lao động sớm có lương hưu ổn định, mà còn giải quyết được bài toán khó, giúp người tham gia cân nhắc không rút BHXH một lần, đảm bảo quyền lợi lâu dài và bền vững.
Việc giảm thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu đã mở ra một lựa chọn mới đầy ý nghĩa. Thay vì nhận BHXH một lần và mất đi cơ hội được chăm sóc sức khỏe, người lao động nay có thể lựa chọn đóng đủ 15 năm để khi về già có khoản lương hưu ổn định và tấm thẻ BHYT đến trọn đời. Đây là minh chứng rõ nét cho chính sách an sinh xã hội trong việc mở rộng quyền lợi hưởng cho người tham gia BHXH tự nguyện. Cụ thể, tại BHXH cơ sở Tân Phước 1, trong tháng 7/2025, đã có 2 người tham gia BHXH tự nguyện được nhận quyết định hưởng chế độ hưu trí, việc có lương hưu không chỉ mang lại sự ổn định về tài chính, mà người dân còn được cấp BHYT để chăm sóc sức khỏe với mức hưởng BHYT lên đến 95%.
Theo đại diện BHXH tỉnh Đồng Tháp, do giảm điều kiện thời gian đóng BHXH xuống còn 15 năm, nên tỷ lệ hưởng lương hưu tối thiểu 45% theo Luật BHXH năm 2014 cũng thay đổi để phù hợp. Theo đó, đối với lao động nữ, mức lương hưu hằng tháng bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
Đối với lao động nam, mức lương hưu hằng tháng bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 20 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%. Trường hợp lao động nam có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu hằng tháng bằng 40% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng thì tính thêm 1%.
