Thế mạnh cần khai mở
Năm 2025, Việt Nam được Tổ chức Giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards) vinh danh với hai danh hiệu quan trọng: “Điểm đến hàng đầu châu Á năm 2025” và “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á năm 2025”. Thành tích này là minh chứng cho sức hấp dẫn và vị thế ngày càng vững chắc của du lịch Việt Nam trong khu vực cũng như trên trường quốc tế. Đồng thời, kết quả đó cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa, thúc đẩy công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu phát triển du lịch bền vững, phù hợp với Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030.
Thực tế đã cho thấy sự gắn kết giữa công nghiệp văn hoá và du lịch mở ra hướng đi bền vững và đem lại nhiều tín hiệu tích cực. Có thể kể đến như năm 2024 và đầu 2025, concert “Anh trai vượt ngàn chông gai” tại Hưng Yên và TPHCM thu hút hàng vạn khán giả, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, kích cầu du lịch và dịch vụ. Khách sạn, nhà hàng, vận chuyển đều kín chỗ, doanh thu tăng mạnh.
Hồi tháng 7/2024, màn trình diễn của Charlie Puth trong chương trình “8Wonder” tại Nha Trang giúp công suất phòng đạt hơn 85%, doanh thu du lịch tăng 40%. Trước đó, 2 đêm diễn của BlackPink tại Hà Nội (7/2023) cũng tạo cú hích lớn với 170 nghìn lượt khách, doanh thu ước đạt 630 tỷ đồng. Các đại nhạc hội đang cho thấy sức mạnh của âm nhạc trong việc thúc đẩy du lịch Việt Nam.
Còn đối với điện ảnh, đây không chỉ là ngành nghệ thuật mà còn là cầu nối quảng bá hình ảnh đất nước đến bạn bè quốc tế. Đã có nhiều bộ phim Việt và nước ngoài quay tại Việt Nam đã trở thành chất xúc tác mạnh mẽ, giúp khán giả khắp nơi biết đến cảnh quan, văn hóa, con người Việt Nam. Những bối cảnh của nhiều bộ phim đã thu hút đông đảo du khách tìm đến, trải nghiệm thực tế những khung cảnh từng xuất hiện trên màn ảnh. Khi công nghiệp điện ảnh phát triển, kết hợp với chiến lược du lịch bài bản, chính là sự kết hợp vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Theo các chuyên gia, khi công nghiệp văn hóa được khai thác đúng hướng, nó sẽ tạo ra chuỗi giá trị kép, rất lớn. Đó là giá trị về kinh tế, đồng thời cũng là một cách hữu hiệu, góp phần bảo tồn và lan tỏa văn hoá.
Chỉ ra mối quan hệ đặc biệt giữa công nghiệp văn hóa và du lịch, GS.TS Đào Mạnh Hùng - Chủ tịch Liên Chi hội Đào tạo du lịch Việt Nam cho biết, du lịch là kênh quảng bá hiệu quả nhất cho công nghiệp văn hóa, đồng thời chính công nghiệp văn hóa lại cung cấp cho du lịch những sản phẩm độc đáo, mang đậm bản sắc dân tộc, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến. Việt Nam đặt mục tiêu để các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030, trong đó du lịch văn hóa được xác định là trụ cột quan trọng.
Phát triển đồng bộ, bền vững
Ông Nguyễn Hồng Hải - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho rằng, cần tập trung xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa gắn với chuỗi giá trị du lịch từng địa phương dựa trên bản sắc văn hóa độc đáo, tính sáng tạo và ứng dụng công nghệ số; khai thác hiệu quả các di sản vật thể và phi vật thể của Việt Nam, kết hợp nghệ thuật, điện ảnh, ẩm thực, thời trang, âm nhạc; thúc đẩy chuyển đổi số trong quảng bá các sản phẩm du lịch và văn hóa đặc sắc ra thế giới, tạo nền tảng tương tác giữa du khách-nghệ sỹ-doanh nghiệp; tăng cường hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các nước có ngành công nghiệp văn hóa phát triển nổi trội.
Còn theo GS.TS Đào Mạnh Hùng, để công nghiệp văn hóa Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, cần đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng văn hóa hiện đại. Các trung tâm văn hóa đa năng, nhà hát, rạp chiếu phim và không gian sáng tạo đạt chuẩn quốc tế cần được xây dựng ở cả đô thị lớn và địa phương. Bên cạnh đó, Việt Nam cần đầu tư hạ tầng kỹ thuật số và phát triển kinh tế trải nghiệm. Các hoạt động du lịch văn hóa cần hướng tới bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.
Từ góc độ địa phương, Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình Bùi Văn Mạnh cho biết, với nguồn tài nguyên dồi dào, thời gian qua tỉnh Ninh Bình đã triển khai nhiều cách thức để phát triển du lịch văn hóa, từ đó đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa. Du lịch văn hóa có phát triển được hay không là bắt nguồn từ địa phương, từ đó tạo sức mạnh cộng hưởng để phát triển công nghiệp văn hóa của cả nước. Ninh Bình đang xây dựng chính sách hỗ trợ tổ chức các sự kiện văn hóa, âm nhạc với quy mô lớn, quà tặng lưu niệm…
