Lào Cai trong Đại thắng mùa Xuân 1975

Chiến dịch Hồ Chí Minh với đỉnh cao là chiến thắng ngày 30/4 giải phóng hoàn toàn miền Nam có phần đóng góp đáng kể của quân và Nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai. Đó là đóng góp to lớn về sức người, sức của với tinh thần "tất cả cho tiền tuyến, tất cả cho chiến thắng" để cùng dân tộc làm nên những trang sử mang tầm thời đại.

Thời tiết những ngày cuối tháng 4 này không có những cái nắng chang chang đổ lửa, hanh khô như lệ thường nhờ được tưới mát bằng những cơn mưa đan xen. Trong phòng khách của ngôi nhà đổ mái bằng rợp bóng xoài, cựu chiến binh Tô Văn Đảng, tổ 11, phường Pom Hán (thành phố Lào Cai) cùng đồng đội là cựu chiến binh Phạm Trọng Hiệp nâng niu, lần giở kỷ vật chiến trường được lưu giữ suốt 56 năm qua.

t5gf.jpg

Đó là tờ giấy đã cũ bạc, sờn mép, thêm vài vết rách ngang, trên đó là bản viết tay danh sách cán bộ, chiến sĩ Đoàn apatit II với 72 người được huy động từ các bộ phận của Mỏ apatít để bổ sung cho các đơn vị quân đội chi viện cho chiến trường miền Nam. Ở mặt chính của kỷ vật, bên phải là lời bài hát “Hành khúc ra thao trường” của nhạc sĩ Đông Tác, bên trái là hình lá cờ Quyết thắng. Suốt những năm tháng chiến đấu tại mặt trận các tỉnh phía Nam, ông Đảng luôn mang theo bên mình kỷ vật này. Giờ đây, đã thành thông lệ, cứ độ tháng 4 là ông Đảng lại cùng đồng đội lần giở kỷ vật và lẩm nhẩm lời ca trong Hành khúc ra thao trường, trong đó có đoạn: “Toàn quân ta vui cất bước ra nơi thao trường, dù gian nan, khó khăn nào xá chi... Miền Nam kia, tiền tuyến lớn kêu gọi ta. Vượt Trường Sơn vào giải phóng miền Nam, cho thống nhất nước nhà mau chóng. Quê hương đó đang sớm hôm trông chờ đợi ta...”.

IMG_9263.JPG
Kỷ vật chiến trường của cựu chiến binh vùng mỏ apatit tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh với đỉnh cao là Đại thắng mùa Xuân 1975.

Ông Đảng sinh năm 1940, quê ở tỉnh Thái Bình. Năm 20 tuổi, ông lên Lào Cai đăng ký làm công nhân Mỏ apatit. Đầu năm 1968, ông Tô Văn Đảng quyết định đăng ký nhập ngũ theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, đến năm 1971 bị thương sau một trận đánh nên ông được chuyển ra Bắc và trở về công tác tại Mỏ apatit đến năm 1991 thì nghỉ hưu.

Nhập ngũ cùng ngày với ông Đảng, cựu chiến binh Phạm Trọng Hiệp được biên chế vào đơn vị trinh sát, phạm vi hoạt động ở hầu hết các tỉnh miền Đông Nam Bộ, miền Trung nước Lào, đến năm 1977 thì ra quân và tiếp tục về công tác tại Mỏ apatit đến năm 1990 thì nghỉ hưu.

IMG_9312.JPG
Niềm vui của cựu chiến binh phường Bắc Lệnh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ là hằng ngày chăm sóc hoa, cây cảnh.

Đó còn là câu chuyện hết sức cảm động về cựu chiến binh Trần Văn Nhuận, sinh năm 1947, tổ 8, phường Xuân Tăng (thành phố Lào Cai), nguyên là chiến sĩ Tiểu đoàn Hoàng Liên Sơn I. Trong lúc kể chuyện, ông Nhuận đã cho tôi xem vết thương do bom đạn trên cơ thể ông, đó là những vết hằn, đường dài nâu thẫm chằng chịt trên bụng và trên ngực ông, thương tật đó khiến ông đến nay không thể đứng thẳng mà phải ngồi ở tư thế nghiêng. Cựu chiến binh Trần Văn Nhuận sau này được xác định là thương binh hạng 4/4, bệnh binh ảnh hưởng 75% sức khỏe.

Cựu chiến binh Trần Văn Nhuận kể, năm 1967, trong khí thế sục sôi cả nước tham gia đánh Mỹ xâm lược, ở tuổi 20, ông tình nguyện nhập ngũ bằng lá đơn ký bằng máu của mình. Ngày 30/7/1967, tỉnh Lào Cai quyết định thành lập đơn vị vũ trang mang tên Tiểu đoàn Hoàng Liên Sơn I với 150 người để chi viện cho chiến trường miền Nam, ông Nhuận được biên chế vào đơn vị này. Sau thời gian huấn luyện tại Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, đến tháng 2/1968, Tiểu đoàn Hoàng Liên Sơn I mang phiên hiệu PR27 bắt đầu “Nam tiến”.

IMG_9323.JPG
Các cựu chiến binh tham gia chống Mỹ chụp ảnh lưu niệm.

Năm 1969, ở chiến trường khốc liệt là tỉnh Quảng Trị, ông Nhuận bị thương tật với mức độ tổn hại 29% sức khỏe. Sau hơn 1 tháng điều trị, chàng trai 22 tuổi quyết định làm một việc chưa có tiền lệ là lên gặp chính ủy sư đoàn khẩn cầu được sửa hồ sơ thương tật xuống còn 21% để tiếp tục được ở lại đơn vị chiến đấu. Cảm tình trước tinh thần hy sinh của chiến sĩ, sư đoàn đã quyết định cho ông Nhuận tiếp tục ở lại đơn vị, tham gia chiến đấu ở mặt trận Đường 9 - Khe Sanh. Năm 1969, trong một trận chiến, ông Nhuận bị thương lần thứ 2 và lần này ông được đưa về tuyến sau điều trị rồi làm cán bộ khung của trung đoàn, sau đó chuyển công tác tới Học viện Kỹ thuật quân sự, đến năm 1980 về lại Sư đoàn 355 bảo vệ biên giới tại Lào Cai, đến năm 1984 xuất ngũ sau 17 năm chiến đấu, công tác trong quân đội.

Nhớ lại một thời hào hùng, ông Nhuận kể: Hôm tiễn Tiểu đoàn Hoàng Liên Sơn I lên đường, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Trường Minh tặng mỗi anh em 5 tờ giấy pu-luya, 5 con tem để viết thư. Đi Thái Nguyên vào Nam suốt mấy tháng ròng, ngày nghỉ, đêm thức trắng để hành quân. Vật chất thiếu thốn, gian lao, gian khổ nhưng được đi đánh giặc, tinh thần ai cũng hăng hái.

Cựu chiến binh Ma Công Thắng, sinh năm 1941, trú tại tổ 7, phường Pom Hán, Trưởng Ban liên lạc Tiểu đoàn Hoàng Liên Sơn I và Hoàng Liên Sơn II cho biết, danh sách những người đang sinh sống của 2 tiểu đoàn tại Lào Cai và các tỉnh miền xuôi hiện nay là 54 người.

IMG_9267.JPG
Các cựu chiến binh ôn lại kỷ niệm "một thời hoa lửa".

Ông Thắng nhập ngũ năm 1963, biên chế đơn vị pháo cao xạ bảo vệ các công trình quan trọng tại Nam Định, Sơn Tây (nay là Hà Nội) rồi sau đó là bảo vệ Mỏ apatit Lào Cai. Tháng 8/1968, tỉnh thành lập Tiểu đoàn Hoàng Liên Sơn II, ông Thắng được phân công là Chính trị viên Tiểu đoàn với nhiệm vụ chuyển quân vào tham gia chiến đấu tại tỉnh Thủ Dầu Một (nay là Bình Dương). Do đường ra Bắc lúc này bị giặc Mỹ bắn phá ác liệt nên ông Thắng được Bộ tư lệnh miền Nam giữ lại để trực tiếp chiến đấu, biên chế tại đơn vị có phiên hiệu Đoàn 2115, B2, S9. Ông từng trực tiếp tham gia nhiều trận đánh lớn ở miền Đông Nam Bộ như trận Phú Mỹ, Bến Cát, Thủ Dầu Một. Năm 1971, ông được phân công ra Bắc để đi đào tạo tại Học viện Chính trị, sau đó về công tác làm cán bộ khung Tiểu đoàn Trung Dũng, tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới năm 1979 tại huyện Si Ma Cai. Năm 1982, ông Thắng về công tác tại Ban Chỉ huy Quân sự thị xã Lào Cai, đến năm 1988 thì nghỉ hưu.

Điều khiến ông Thắng tự hào là gia đình ông có 3 thế hệ nối tiếp là Bộ đội Cụ Hồ. Bố của ông là cụ Ma Văn Thưởng, đội du kích Hiền Lương, năm 1945 vào bộ đội, năm 1972 nghỉ hưu. Nay con trai ông Thắng là thiếu tá Ma Công Dũng đang công tác tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và vợ anh Dũng là thiếu tá Lê Thị Nguyệt Thanh cũng đang công tác cùng đơn vị với chồng.

IMG_9366.JPG
Cựu chiến binh Trần Văn Nhuận, phường Xuân Tăng.

Đại thắng mùa Xuân năm 1975 mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh với chiến thắng ngày 30/4 giải phóng hoàn toàn miền Nam có một phần đóng góp không nhỏ của quân và Nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai.

Theo lịch sử lực lượng vũ trang tỉnh, tính riêng giai đoạn 1965 đến năm 1968, tỉnh Lào Cai có 3.402 người nhập ngũ, bổ sung cho các đơn vị bộ đội chủ lực, vượt Trường Sơn vào Nam chiến đấu. Trên các chiến trường, con em các dân tộc Lào Cai đã dũng cảm chiến đấu, lập nhiều chiến công, nhiều người được tặng danh hiệu “Dũng sĩ giữ nước”, “Dũng sĩ diệt Mỹ”, “Dũng sĩ diệt xe tăng, xe cơ giới địch”. Tiêu biểu như chiến sĩ Ma Văn Thặng được tặng 2 danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ” và “Dũng sĩ diệt xe tăng, xe cơ giới địch”; danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ” đã được trao cho những cái tên khác như Đại đội trưởng Hoàng Công Ngư, Tiểu đoàn trưởng Kiều Việt Đường, Trung đội trưởng Đặng Biên Phòng, chiến sĩ Giàng A Phừ, Ly Seo Giàng, Ly Seo Chẩn, Vàng Văn Ánh... Tính trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ, tỉnh Lào Cai đã huy động 22.779 đoàn viên, thanh niên nhập ngũ, trong đó có 15.402 cán bộ, chiến sĩ tham gia chiến trường miền Nam.

IMG_9340.JPG
Cựu chiến binh Ma Công Thắng (bên trái) và cựu chiến binh Trần Văn Nhuận (phường Xuân Tăng, thành phố Lào Cai) xem các thông tin trên cuốn Lịch sử lực lượng vũ trang tỉnh Lào Cai.

Lào Cai còn huy động 550 thanh niên xung phong, hàng nghìn dân công hỏa tuyến, hơn 18 nghìn dân quân, tự vệ tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Về vật lực, tỉnh đã huy động 350 ô tô, máy kéo, 28 phà thuyền, góp 8 vạn ngày công làm các đường tiếp tế, chi viện; huy động 10 nghìn công ngựa thồ, hơn 6 nghìn công xe quệt, xe kéo để vận chuyển 30.050 tấn hàng hóa phục vụ chiến đấu...

Đại thắng mùa Xuân 1975 là bản hùng ca tự hào của dân tộc Việt Nam bất khuất, kiên cường, trong đó có một phần âm hưởng của Lào Cai. Cho đến muôn đời sau, Nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai có quyền tự hào về điều đó.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kiến tạo động lực mới, đưa đất nước vươn lên nhanh, bền vững

Kiến tạo động lực mới, đưa đất nước vươn lên nhanh, bền vững

Sau 27 ngày làm việc nghiêm túc, dân chủ, trách nhiệm cao, chuẩn bị kỹ lưỡng, làm việc khoa học và tập trung cao độ, với tinh thần xuyên suốt “bối cảnh mới, tư duy mới, cách làm mới”, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI hôm qua hoàn thành tốt đẹp toàn bộ chương trình làm việc, khép lại với khối lượng công tác lập pháp lớn nhất kể từ đầu nhiệm kỳ.

"Hạt giống xanh - Vườn nhân ái"

"Hạt giống xanh - Vườn nhân ái"

Có việc làm, thu nhập ổn định và được cộng đồng đón nhận là những điểm tựa quan trọng giúp người sau cai nghiện ma túy, người chấp hành xong án phạt tù làm lại cuộc đời. Tại Lào Cai, mô hình “Hạt giống xanh – Vườn nhân ái” đang mở thêm những cánh cửa để những người từng lầm lỡ làm lại cuộc đời.

Phường Lào Cai xây dựng địa bàn không ma túy

Phường Lào Cai xây dựng địa bàn không ma túy

Là địa bàn biên giới, có cửa khẩu quốc tế, hoạt động giao thương, vận tải và dịch vụ sôi động, phường Lào Cai tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự, trong đó có nguy cơ phát sinh tội phạm và tệ nạn ma túy. Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng và cả hệ thống chính trị, địa phương đang từng bước làm sạch địa bàn, duy trì các tiêu chí phường không ma túy.

Bộ Công an gửi thư khen Công an tỉnh Lào Cai

Bộ Công an gửi thư khen Công an tỉnh Lào Cai

Ngày 20/11/2026, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an đã thay mặt Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an gửi thư khen Công an tỉnh Lào Cai về thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh, triệt phá đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy để thu lợi bất chính và hoạt động rửa tiền quy mô lớn.

Mậu A tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Mậu A tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong việc chủ động nhận diện, phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn thông tin xấu độc trên không gian mạng, xã Mậu A đã triển khai phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh từ cơ sở.

Lào Cai tăng tốc về đích: Thước đo năng lực chính quyền cơ sở

Lào Cai tăng tốc về đích: Thước đo năng lực chính quyền cơ sở

Năm 2026 bước vào giai đoạn nước rút, Lào Cai đứng trước yêu cầu hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, phấn đấu đạt mức tăng trưởng GRDP khoảng 10,1%. Trong đó, thu ngân sách và giải ngân vốn đầu tư công không chỉ tạo nguồn lực cho phát triển mà còn là thước đo năng lực điều hành, tổ chức thực hiện của chính quyền các cấp.

Quyết tâm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2

Quyết tâm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2

Khép lại giai đoạn 1 với những kết quả nổi bật, tỉnh Lào Cai tiếp tục bước vào giai đoạn 2 của “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương tiếp tục nối dài bằng quyết tâm, trách nhiệm và sự tri ân sâu sắc của cả hệ thống chính trị.

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Khẳng định tâm thế chủ nhà APEC 2027, mở rộng không gian hợp tác Việt - Trung

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Khẳng định tâm thế chủ nhà APEC 2027, mở rộng không gian hợp tác Việt - Trung

Chuyến công tác thành công của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục khẳng định hình ảnh một Việt Nam cởi mở, năng động, sẵn sàng đồng hành cùng APEC 2027 kiến tạo tương lai chung và đưa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đi vào chiều sâu thiết thực, hiệu quả.

Đưa chủ trương vào câu chuyện của bản

Đưa chủ trương vào câu chuyện của bản

Đổi mới phương thức tuyên truyền, tăng cường đối thoại, phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên ở cơ sở là những giải pháp quan trọng nhằm đưa chủ trương của Đảng đến gần hơn với đời sống Nhân dân, góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.

fb yt zl tw