Lào Cai mở rộng diện tích dâu tằm

Ba năm trước, gia đình bà Nguyễn Thị Lụy, ở thôn Đồng Mận, xã Chấn Thịnh, mạnh dạn chuyển gần 6.000m² đất trồng lúa sang trồng dâu nuôi tằm. Những ngày đầu, mọi việc đều mới mẻ. Từ việc cắt lá dâu đúng giờ, duy trì nhiệt độ ổn định trong nhà tằm cho đến vệ sinh nong tằm đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn thận. Sau nhiều lần học hỏi kinh nghiệm và được cán bộ xã hướng dẫn, bà đã dần làm chủ kỹ thuật.

Đến nay, trung bình mỗi lứa gia đình bà nuôi 6 nong tằm, thu được khoảng 80 kg kén, mang lại thu nhập gần 18 triệu đồng. Một tháng nuôi được hai lứa, gia đình có thể thu gần 40 triệu đồng.

“So với trồng lúa hay ngô trước đây, hiệu quả kinh tế từ trồng dâu nuôi tằm cao hơn rõ rệt. Gia đình dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng diện tích trồng dâu tằm trong thời gian tới” - bà Lụy cho biết.

Không chỉ gia đình bà Lụy, nhiều hộ dân ở Chấn Thịnh cũng đang từng bước cải thiện cuộc sống nhờ phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm. Những diện tích đất soi bãi trước kia bỏ hoang hoặc canh tác kém hiệu quả nay được tận dụng để trồng dâu. Từ một nghề còn khá mới mẻ, trồng dâu nuôi tằm đang dần trở thành hướng phát triển kinh tế được nhiều hộ lựa chọn.

Ông Nguyễn Đăng Hải - cán bộ Phòng Kinh tế xã Chấn Thịnh cho biết, hiện toàn xã có khoảng 47 hộ trồng dâu nuôi tằm với gần 80 ha dâu tằm. Trong đó, hơn 50 ha trồng tập trung đã cho thu hoạch ổn định, còn lại là diện tích trồng phân tán và diện tích mới mở rộng.

Năng suất kén tằm bình quân đạt khoảng 42 - 48 kg/lứa/1.000m², tương đương 84 - 96 kg mỗi tháng. Với giá bán dao động từ 175.000 - 185.000 đồng/kg, nhiều hộ có thu nhập bình quân từ 16 - 28 triệu đồng/tháng.

Tuy nhiên, để có được kết quả như hiện nay, xã Chấn Thịnh đã trải qua không ít khó khăn trong giai đoạn đầu phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm.

Công tác vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng gặp nhiều trở ngại. Nhiều hộ vẫn còn tâm lý e ngại, chưa mạnh dạn chuyển diện tích lúa sang trồng dâu do lo ảnh hưởng đến nguồn lương thực hoặc chưa nắm vững kỹ thuật sản xuất.

Ông Nguyễn Đăng Hải cho biết, khác với những địa phương có truyền thống phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm như Trấn Yên hay Quy Mông, người dân Chấn Thịnh gần như bắt đầu từ con số 0. Vì vậy, cán bộ địa phương thường xuyên xuống cơ sở hướng dẫn kỹ thuật, đồng hành cùng người dân trong quá trình sản xuất. Cùng với đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức cho người dân tham quan các mô hình hiệu quả để học hỏi kinh nghiệm và từng bước thay đổi nhận thức về hướng sản xuất mới.

Nhờ những giải pháp đồng bộ, diện tích dâu tằm trên địa bàn xã liên tục được mở rộng trong những năm gần đây.

Từ hiệu quả thực tế của mô hình, nhiều hộ dân tiếp tục đăng ký mở rộng diện tích trồng dâu. Theo định hướng lâu dài, cây dâu tằm sẽ trở thành một trong những cây trồng chủ lực của địa phương, từng bước thay thế những diện tích lúa, ngô cho hiệu quả kinh tế thấp.

Xã Chấn Thịnh phấn đấu đến hết năm 2026 nâng diện tích dâu tằm lên khoảng 100 ha. Hiện địa phương đang tiếp tục quy hoạch thêm các vùng trồng tập trung tại một số thôn để hình thành vùng chuyên canh quy mô lớn. Giai đoạn 2026 - 2030, xã đặt mục tiêu nâng diện tích dâu lên khoảng 250 ha và hướng tới đạt 400 - 500 ha vào năm 2050.

Không chỉ tại Chấn Thịnh, phát triển dâu tằm đang trở thành một trong những định hướng lớn của tỉnh Lào Cai. Theo Kế hoạch 186 được UBND tỉnh ban hành ngày 24/4/2026, giai đoạn 2026 - 2030, ngành dâu tằm tơ tiếp tục được xác định là ngành chủ lực của tỉnh. Việc phát triển sẽ tập trung ở các vùng đất bãi ven sông, suối, đất đồi thấp, gắn với cơ sở chế biến.

Theo Kế hoạch 186, đến năm 2030, toàn tỉnh phấn đấu đạt trên 2.000 ha dâu tằm với sản lượng lá dâu khoảng 46.000 tấn. Riêng năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu duy trì và mở rộng diện tích trồng dâu đạt 1.700 ha, trong đó giữ ổn định 1.457 ha hiện có và trồng mới thêm 243 ha. Sản lượng kén tằm toàn tỉnh dự kiến đạt khoảng 2.300 tấn, với giá trị sản xuất trên 460 tỷ đồng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều giải pháp đang được triển khai đồng bộ. Các địa phương tiến hành rà soát, quy hoạch vùng trồng tập trung, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi diện tích cây trồng hiệu quả thấp sang trồng dâu. Song song với đó là xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, khuyến khích thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác nhằm kết nối người dân với doanh nghiệp, bảo đảm đầu ra ổn định cho kén tằm.

Ngoài các vùng sản xuất truyền thống như Trấn Yên, Quy Mông, Xuân Ái và Mậu A, tỉnh cũng định hướng mở rộng diện tích dâu tằm sang nhiều địa phương khác như Văn Chấn, Thượng Bằng La, Nam Cường, Võ Lao, Khánh Yên và Chiềng Keng.

Trong lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, nhiều giống dâu năng suất cao đã được đưa vào sản xuất. Các giống tằm chất lượng cao cũng được khuyến khích sử dụng nhằm nâng cao năng suất kén. Một số tiến bộ kỹ thuật mới được áp dụng như nuôi tằm trên khay trượt, nuôi bằng dâu cắt cành hoặc xây dựng nhà tằm có hệ thống điều hòa, giám sát môi trường nhằm giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

Bên cạnh các giải pháp về kỹ thuật và tổ chức sản xuất, nhiều chính sách hỗ trợ của tỉnh đang tạo thêm động lực cho người dân phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm. Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh ngày 09/12/2025 về chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản đã dành nhiều cơ chế hỗ trợ cho lĩnh vực này.

Theo đó, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân được hỗ trợ 50% chi phí mua cây giống hoặc hom giống đối với diện tích trồng mới, trồng thay thế vùng nguyên liệu dâu tằm; hỗ trợ 50 triệu đồng/nhà nuôi tằm con tập trung xây mới từ 150 m² trở lên; hỗ trợ chi phí mua mới bộ né ô vuông nuôi tằm và bộ khay trượt nuôi tằm bằng thép hộp mạ kẽm… Những chính sách này tạo điều kiện để người dân và các địa phương đầu tư, mở rộng sản xuất.

Việc mở rộng diện tích dâu tằm tại Lào Cai không chỉ góp phần hình thành vùng sản xuất tập trung, còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho người dân. Từ những nong kén trắng ngần, những cánh đồng dâu xanh tốt, nhiều hộ dân đang kỳ vọng về một cuộc sống ổn định hơn và những cơ hội phát triển kinh tế ngay trên chính quê hương mình.