Thực hiện Chiến dịch 90 ngày “làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai”, các địa phương của tỉnh Lào Cai đang dồn toàn lực để rà soát, chuẩn hóa, đồng bộ thông tin đất đai. Với hơn 5 triệu thửa đất cần xử lý, đây được coi là cuộc “tổng kiểm kê” quy mô lớn nhất từ trước tới nay, hướng tới mục tiêu quản lý đất đai minh bạch, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp trong thời kỳ chuyển đổi số.
Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh Lào Cai đã rà soát, phân loại hơn 5.090.000 thửa đất, trong đó 146.289 thửa đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” và đã được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; 2.310.594 thửa đất cần bổ sung và xác thực thông tin của người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và còn tới 359.821 thửa đất cần phải xây dựng lại cơ sở dữ liệu mới. Để cập nhật dữ liệu đất đai một cách chính xác, các địa phương đang khẩn trương thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng thửa đất”.
Cốc San là xã có điều kiện tương đối thuận lợi, việc triển khai cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn đang được triển khai đúng kế hoạch đề ra. Được biết, qua rà soát, trên địa bàn xã có 3.896 thửa đất phải cập nhật dữ liệu để chỉnh lý (trong đó có 2.052 thửa đất sai lệch dữ liệu căn cước công dân; 1.463 thửa chưa tìm thấy trong dữ liệu dân cư và 283 thửa sai thông tin chủ đất…).
Theo ông Đào Minh Khánh - Phó Chủ tịch UBND xã Cốc San, để rà soát và chuẩn hóa thông tin dữ liệu đất đai, UBND xã đã thành lập tổ giúp việc trực tiếp xuống khu dân cư phối hợp với trưởng thôn để triển khai thu thập, quét, chụp (scan) các loại giấy chứng nhận đất ở, nhà ở, căn cước công dân của chủ sử dụng đất ở, chủ sở hữu nhà ở chưa được xây dựng trong cơ sở dữ liệu đất đai, sau đó chuyển cho văn phòng đăng ký đất đai để cập nhật thông tin thửa đất, điều chỉnh các sai lệch về ranh giới, diện tích.
“Khối lượng hồ sơ đất đai của các hộ dân cần thu thập, chỉnh lý rất lớn, trong đó nhiều hồ sơ cũ được lập từ những năm 1990 nên sai lệch khá lớn về diện tích, vị trí, tên chủ hộ... thậm chí có nhiều thửa không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc khiến việc thực hiện khá phức tạp và mất nhiều thời gian, đòi hỏi phải có sự hợp tác của người dân. Chúng tôi coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, nên đã gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cán bộ phụ trách khu vực, thôn”- ông Khánh thông tin thêm.
Khác với xã Cốc San, xã Sín Chéng là địa bàn vùng cao có nhiều loại hình đất đai và số lượng hộ dân cần thu thập, rà soát dữ liệu đất đai lớn với hơn 20.000 thửa đất cần được kiểm tra, làm sạch thông tin, trong đó gần 5.000 hồ sơ cần được chỉnh lý, cập nhật lại.
Ông Viên Đình Hiệp - Chủ tịch UBND xã cho biết: "Sín Chéng có nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số, người dân ít quan tâm đến việc chuẩn hóa dữ liệu đất đai, trong khi đó, 20 thôn của xã có điều kiện giao thông khó khăn nên việc triển khai thu thập, rà soát và chuẩn hóa thông tin dữ liệu đất đai sẽ vất vả hơn".
“Để triển khai công tác rà soát dữ liệu đất đai đảm bảo đúng tiến độ, ngoài 2 công chức địa chính phụ trách, UBND xã đã trưng tập cán bộ, công chức ở các phòng chuyên môn tham gia; cùng với đó mở các lớp tập huấn chuyên môn cho 20 trưởng thôn để thực hiện nhiệm vụ tốt hơn. Quan điểm chỉ đạo của xã là sẽ cố gắng “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” để thu thập đầy đủ dữ liệu” - ông Hiệp chia sẻ.
Theo ông Lê Văn Bắc - Phó Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Lào Cai, việc triển khai công tác làm sạch dữ liệu đất đai ở địa phương đã phát sinh những khó khăn, vướng mắc gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ chiến dịch, như trước khi hợp nhất, cả hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái cũ đều quản lý, cập nhật, chỉnh lý và khai thác cơ sở dữ liệu địa chính trên phần mềm VBDLIS (do Công ty Cổ phần Tin học - Bản đồ Việt Nam hỗ trợ). Sau hợp nhất, hệ thống dữ liệu VBDLIS vẫn vận hành độc lập, chưa thể kết nối.
Cùng với đó, dữ liệu đất đai hình thành qua nhiều thời kỳ nên việc chỉnh lý, bổ sung thông tin thửa đất, chủ sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản vào cơ sở dữ liệu đòi hỏi cần rất nhiều thời gian và nhân lực. Đặc biệt, tại 27 xã thuộc 4 huyện, thị xã của tỉnh Yên Bái cũ (Văn Yên, Văn Chấn, Mù Cang Chải và Nghĩa Lộ), số lượng thửa đất đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chưa có cơ sở dữ liệu địa chính còn rất lớn do chưa được đo đạc, lập bản đồ địa chính. Ngoài ra, hiện nay, còn một khối lượng giấy chứng nhận cấp lần đầu (đất ở) trúng đấu giá tại các phiên đấu giá từ năm 2010 đến nay được người dân chuyển nhượng nhiều lần nên việc tìm chủ sở hữu mới khá khó khăn.
Cũng theo phản ánh của các địa phương, nhất là ở các xã vùng cao, biên giới quá trình thu thập các loại giấy chứng nhận đất ở, nhà ở, căn cước công dân của chủ sử dụng đất còn nhiều khó khăn, vướng mắc bởi số lượng thửa đất lớn, thời gian ngắn; một số xã vùng cao địa bàn rộng, người dân đi làm xa nhiều, trong khi thiếu nhân lực để thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Bên cạnh đó, tại một số địa phương, mưa lũ và ngập lụt đã làm hư hại hồ sơ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân gây khó khăn cho việc đối chiếu, xác thực thông tin làm ảnh hưởng đến tiến độ cập nhật, xác thực dữ liệu đất đai.
Ngoài ra, một số người dân chưa hiểu hết quy trình thu thập các loại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, căn cước công dân của chủ sử dụng đất để làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, nên khi được công chức địa chính và trưởng thôn yêu cầu cung cấp đã không hợp tác và còn đăng tải những nội dung chưa đúng lên mạng xã hội gây hiểu lầm cho cộng đồng.
Chủ tịch UBND xã Sín Chéng Viên Đình Hiệp cho biết thêm: "Hiện nay, có rất nhiều thửa đất đang bị sai lệch thông tin về diện tích, chủ sử dụng; chồng lấn ranh giới hoặc chưa được cập nhật thông tin lên hệ thống quản lý... Thậm chí có trường hợp chủ sử dụng đất không cư trú tại địa phương hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được mang thế chấp vay vốn ngân hàng. Do vậy, để tạo thuận lợi cho cả chính quyền địa phương và người dân, ngành nông nghiệp và môi trường, Công an tỉnh cần điều chỉnh phương pháp thu thập và kiểm tra, xác thực thông tin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, căn cước công dân bằng cách chỉ thu hồ sơ bản giấy, để người dân tự số hóa và nộp bằng bản điện tử qua các nền tảng mạng xã hội cho trưởng thôn, cán bộ thu thập".
Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Bình Minh - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: "Đến nay, toàn tỉnh đã hoàn thành nhiều nội dung quan trọng của chiến dịch như rà soát, phân loại dữ liệu đất đai theo 3 nhóm; đối soát, xác thực thông tin người sử dụng đất giữa cơ sở dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu dân cư; đồng bộ dữ liệu đất đai của 99 xã, phường. Thời gian tới, toàn tỉnh tiếp tục thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng thửa đất” để đảm bảo tính chính xác trong thu thập dữ liệu đất đai. Đồng thời, chính quyền các địa phương cũng cần bám sát hướng dẫn của cơ quan chức năng để tránh thực hiện những thủ tục không cần thiết gây ảnh hưởng đến người dân".
Với sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng tinh thần quyết liệt của ngành nông nghiệp và môi trường, Công an tỉnh, chính quyền các địa phương, Chiến dịch 90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai ở Lào Cai sẽ về đích đúng hẹn, góp phần hoàn thành việc đồng bộ dữ liệu đất đai để vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai dùng chung vào giữa năm 2026.
Trình bày: Hoàng Thu
