Hai văn kiện vừa được ban hành bao gồm: Nghị quyết số 48-NQ/TU về phát triển dược liệu chiến lược tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050 và Nghị quyết số 46-NQ/TU về phát triển giao thông nông thôn giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040.
Tại Tà Xi Láng, xã vùng cao có tỷ lệ hộ nghèo thuộc nhóm cao nhất tỉnh, nguyên nhân bao đời nay được xác định là do địa hình hiểm trở, giao thông trắc trở và sinh kế chưa bền vững.
Ông Thào Hoàng Long - Chủ tịch UBND xã Tà Xi Láng khẳng định: Mở đường và phát huy tiềm năng dưới tán rừng là quyết tâm chính trị của địa phương trong nhiệm kỳ 2025 - 2030. Xã sẽ tận dụng nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và các nghị quyết của tỉnh về phát triển dược liệu, giao thông nông thôn để tạo sức bật.
Theo đó, trong năm 2026, xã Tà Xi Láng đã đề xuất mở mới, nâng cấp và bê tông hóa 32,25 km đường liên thôn, nội thôn với tổng vốn dự kiến 20,3 tỷ đồng; đồng thời đẩy mạnh trồng các loại dược liệu dưới tán rừng như thảo quả, lan kim tuyến…
Anh Thào A Dia (thôn Xá Nhù) chia sẻ, người dân mong muốn chính quyền hỗ trợ xác định giống cây phù hợp, hướng dẫn kỹ thuật và đặc biệt là kết nối doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm để bà con yên tâm đầu tư lâu dài.
Thực tế cho thấy, trong 1.033 thôn đặc biệt khó khăn của tỉnh, phần lớn nằm cheo leo bên sườn núi, địa hình chia cắt mạnh, tỷ lệ hộ nghèo cao. Việc học sinh đến trường, người bệnh đi viện, nông sản ra chợ vẫn phụ thuộc vào những tuyến đường nhỏ hẹp, nhiều đoạn là đường đất.
Hiện toàn tỉnh còn tới 13.297 km đường ở cấp trung bình và thấp (loại B, C, D chiếm tới 89% tổng chiều dài đường giao thông nông thôn). Đây chủ yếu là những tuyến đường có quy mô nhỏ, nền hẹp, kết cấu đơn giản, chưa đáp ứng yêu cầu vận tải ngày càng tăng. Nhiều cầu tạm, cầu treo đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là vào mùa mưa lũ.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 46 đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng mới và nâng cấp tối thiểu 350 km đường liên xã cấp V; nâng tỷ lệ đường giao thông nông thôn được nhựa hóa, bê tông hóa lên trên 80%; đầu tư ít nhất 100 cầu bê tông xi măng, cầu thép; hỗ trợ mở mới, mở rộng nền đường và kiên cố hóa mặt đường cho tối thiểu 2.500 km đường cấp A, B, C…Những con số này được kỳ vọng sẽ thay đổi căn bản diện mạo vùng cao, mở ra cơ hội giao thương và phát triển du lịch cộng đồng.
Anh Thào A Su - chủ cơ sở lưu trú A Su homestay ở xã Púng Luông cho rằng: Đường sá thuận tiện, khách du lịch sẽ lên nhiều hơn, bà con có thể bán thêm nông sản và làm dịch vụ để tăng thu nhập.
Song song với giao thông, Nghị quyết số 46 về phát triển dược liệu cũng mở ra hướng đi mới cho người dân vùng cao: trồng dược liệu theo hướng tạo giá trị, lấy chế biến và thị trường là khâu then chốt.
Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh Lào Cai thu hút đầu tư xây dựng mới ít nhất 6 cơ sở chế biến dược liệu; phấn đấu 70% sản lượng dược liệu được tiêu thụ thông qua các chuỗi liên kết ổn định, kênh phân phối chính ngạch, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng.
Tại thôn Làng Ca (xã Cát Thịnh), việc trồng sa nhân dưới tán quế 5 năm qua đã mang lại hiệu quả bước đầu. Anh Hờ A Phềnh - Bí thư Chi bộ thôn Làng Ca cho biết, nhờ 30 ha sa nhân, nhiều hộ đã có thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi năm, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của thôn từ 99% (năm 2020) xuống còn 70% (năm 2025).
Tuy nhiên, việc trồng và tiêu thụ sa nhân hiện nay vẫn phụ thuộc vào thương lái, giá cả bấp bênh. Người dân trong thôn sẵn sàng phát triển, mở rộng diện tích cây dược liệu khi được Nhà nước quan tâm hỗ trợ giống, kỹ thuật và liên kết bao tiêu sản phẩm.
Điều người dân vùng cao mong mỏi không chỉ là những con đường mới hay những mô hình trồng dược liệu mà còn là sự đồng hành bền bỉ, được tiếp cận vốn ưu đãi, tập huấn kỹ thuật và kết nối với doanh nghiệp và thị trường.
“Chúng tôi không muốn nghèo mãi. Chỉ cần có cơ hội, người vùng cao sẽ nỗ lực vươn lên” - Bí thư Chi bộ Hờ A Phềnh khẳng định.
Hai nghị quyết chuyên đề không đơn thuần là văn bản định hướng, mà là cam kết chính trị cho chiến lược phát triển hài hòa. Khi giao thông mở lối, “vàng xanh” dưới tán rừng được đánh thức, một sinh kế bền vững sẽ hình thành ngay tại những vùng “lõi nghèo”.
Dù chặng đường phía trước còn gian nan, nhưng với sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và khát vọng của người dân, khoảng cách phát triển chắc chắn sớm được thu hẹp.
