LCĐT – Báo Lào Cai đăng ý kiến góp ý vào Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) của Hội Luật gia tỉnh.
Về bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội phạm:
Bộ luật Hình sự hiện hành quy định hình phạt tử hình đối với 22 tội danh, đề nghị giữ nguyên như cũ.
Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) dự kiến bỏ hình phạt tử hình đối với 7 tội danh, cụ thể là các tội: Cướp tài sản; phá huỷ công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; chống mệnh lệnh; đầu hàng địch; phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; chống loài người, tội phạm chiến tranh (các Điều 164, 314, 404, 410, 433, 434 và Điều 435), đồng thời, dự kiến bỏ hình phạt tử hình đối với hành vi phạm tội vận chuyển, tàng trữ trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy quy định tại Điều 194 của BLHS hiện hành.
Tại thời điểm hiện nay và dự báo trong thời gian dài kế tiếp, khả năng các tội phạm trên vẫn xảy ra với những thủ đoạn tinh vi và mức độ nguy hiểm hơn rất nhiều. Chẳng hạn, nay mai các tuyến đường cao tốc hiện đại nếu bị xâm hại, hoặc tội phạm ma túy xuyên quốc gia, xuyên lục địa đang gia tăng... mức độ nguy hại của những loại tội phạm này rất nghiêm trọng. Vì vậy, vẫn cần tiếp tục duy trì hình phạt tử hình đối với các tội này là để bảo đảm sự răn đe, phòng ngừa chung.
Về quy định không thi hành án tử hình đối với người bị kết án tử hình về một số tội phạm, nhưng sau khi bị kết án đã khắc phục về cơ bản hậu quả do hành vi phạm tội gây ra, tích cực hợp tác với các cơ quan chức năng trong việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc lập công lớn (điểm c, khoản 3, Điều 39 dự thảo):
Đây là một nội dung mới mà Bộ luật Hình sự hiện hành không quy định vấn đề này.
Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) bổ sung quy định không thi hành án tử hình đối với người bị kết án tử hình về các tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh; tội tham ô tài sản mà sau khi bị kết án đã chủ động khắc phục cơ bản hậu quả của tội phạm do mình gây ra, hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn.
Đây thuộc nhóm tội buôn bán, tham ô nhằm trục lợi cho nhu cầu bản thân, hậu quả xảy ra đặc biệt nghiêm trọng, hậu quả xảy ra có thể gây thiệt hại đến kinh tế của nhiều người, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng cho con người - thuộc chủ thể đặc biệt được pháp luật tôn trọng và bảo vệ.
Việc khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra: Quy định chỉ cần một trong những điều kiện như chủ động khắc phục cơ bản hậu quả của tội phạm do mình gây ra là thoát án tử hình. Quy định như vậy là còn nương nhẹ với loại tội phạm này, vì việc khắc phục hậu quả ít nhất phải bồi thường toàn bộ thiệt hại do hành vi gây ra 100% và phải khắc phục ngay khi phát hiện tội phạm, hoặc đang trong quá trình điều tra, xử lý. Một khi bản án của tòa án đã tuyên mức án tử hình thì việc thi hành án phần dân sự của bản án không nên coi đó là tình tiết để xem xét giảm án đối với hình phạt tử hình. Mặt khác, ở khía cạnh nào đó sẽ dễ dẫn đến cách hiểu là dùng tiền để thoát án tử hình.
Về vấn đề giảm án đối với người bị kết án tử hình được ân giảm (khoản 3, Điều 63):
Tại khoản 3, Điều 63 của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) có đưa ra 2 phương án:
Chọn phương án 1: Không áp dụng quy định tại khoản 1 và khoản 2 điều này đối với trường hợp người bị kết án tử hình được ân giảm. Vì: Việc một tội phạm được xem xét ân giảm từ tử hình xuống chung thân đã được coi là một sự "giảm án đặc biệt". Nếu cho người được ân giảm tiếp tục được giảm án thì luật pháp quá nương nhẹ đối với hình phạt này. Việc ân giảm án tử hình đã tạo cho người đã bị kết án tử hình một cơ hội để tiếp tục được sống, được lao động, gặp gỡ người thân, đồng thời cũng tạo cơ hội để khắc phục sai lầm có thể xảy ra trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đối với người bị kết án tử hình. Những điều này sẽ không thực hiện được nếu án tử hình được thi hành. Quy định này cũng góp phần giảm hình phạt tử hình trên thực tế, đồng thời, đây là một bước quá độ để tiến tới việc loại bỏ hoàn toàn hình phạt tử hình.
Về quy định không áp dụng và không thi hành án tử hình đối với người bị kết án từ 75 tuổi trở lên (khoản 2, điểm b; khoản 3, Điều 39):
Đề nghị không nên bổ sung quy định này vì mức độ nguy hiểm của tội phạm do người từ 75 tuổi gây ra không đến mức đặc biệt nghiêm trọng; mặt khác còn thể hiện tính nhân đạo của pháp luật nước ta.
