Buổi sáng ở các bản vùng cao Lào Cai, hình ảnh cán bộ xã, trưởng thôn, người có uy tín cùng người dân tham gia vệ sinh đường làng, chỉnh trang nhà cửa, vận động bà con thay đổi phương thức sản xuất đã trở nên quen thuộc. Những việc tưởng như giản dị ấy lại chính là nền tảng tạo nên sự chuyển biến trong công tác dân vận.
Tại nhiều địa phương trong tỉnh, trước đây, một số hộ dân còn giữ tập quán sản xuất nhỏ lẻ, việc huy động người dân tham gia xây dựng hạ tầng, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế gặp không ít khó khăn. Nhưng bằng phương pháp vận động phù hợp, cán bộ cơ sở đã từng bước giúp người dân hiểu rằng phát triển quê hương không phải là nhiệm vụ riêng của chính quyền mà cần sự chung tay của mỗi gia đình, mỗi cộng đồng.
Ở các xã vùng cao như Y Tý, Tả Van, Lao Chải, Bắc Hà, Mường Khương..., công tác dân vận ngày càng gắn với những nhiệm vụ cụ thể, như: bảo tồn văn hóa dân tộc, phát triển du lịch cộng đồng, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân. Chính từ những việc làm cụ thể ấy, phong trào “Dân vận khéo” không còn là khái niệm chung chung mà trở thành những câu chuyện gần gũi trong đời sống hằng ngày.
Những năm qua, tỉnh Lào Cai xác định công tác dân vận là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó cấp ủy lãnh đạo, chính quyền tổ chức thực hiện, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội làm nòng cốt trong tuyên truyền, vận động, tập hợp Nhân dân.
Phong trào thi đua “Dân vận khéo” được triển khai gắn với các nhiệm vụ chính trị trọng tâm của địa phương. Tỉnh đã chú trọng xây dựng, nhân rộng các mô hình trên nhiều lĩnh vực như phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng hệ thống chính trị.
Theo định hướng của tỉnh, mô hình “Dân vận khéo” phải xuất phát từ thực tiễn, giải quyết được vấn đề cụ thể ở cơ sở, tạo ra kết quả nhìn thấy được và có khả năng nhân rộng. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong đổi mới công tác tuyên giáo, dân vận hiện nay: không chỉ tuyên truyền để người dân hiểu chủ trương mà phải đồng hành, hỗ trợ người dân thực hiện và thụ hưởng thành quả phát triển.
Một trong những lĩnh vực thể hiện rõ hiệu quả của công tác dân vận ở Lào Cai là xây dựng nông thôn mới. Thực tế cho thấy, xây dựng nông thôn mới không chỉ là câu chuyện đầu tư cơ sở hạ tầng mà quan trọng hơn là thay đổi nhận thức, khơi dậy tinh thần tự chủ của người dân. Tại nhiều địa phương, thông qua công tác tuyên truyền, vận động, người dân đã tích cực tham gia hiến đất, đóng góp ngày công, chỉnh trang đường làng, ngõ xóm, xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng.
Ở Bảo Yên, công tác vận động Nhân dân trong xây dựng nông thôn mới từng bước tạo chuyển biến tích cực. Nhiều phong trào thi đua, mô hình tự quản ở khu dân cư được triển khai, góp phần huy động nguồn lực xã hội, phát huy vai trò chủ thể của người dân. Điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở những con số về công trình hoàn thành mà ở sự thay đổi trong tư duy của người dân. Từ chỗ còn tâm lý trông chờ, nhiều người đã chủ động tham gia bàn bạc, đóng góp ý kiến và trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ của địa phương.
Tại các khu vực như Sa Pa, Bắc Hà, Bát Xát, đồng bào các dân tộc đã từng bước tham gia vào chuỗi hoạt động du lịch thông qua phát triển homestay, sáng tạo các sản phẩm thủ công, sản xuất các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, dịch vụ trải nghiệm văn hóa. Để có sự chuyển biến đó, công tác vận động giữ vai trò quan trọng, giúp người hiểu rằng bảo tồn văn hóa không chỉ là giữ gìn truyền thống mà còn có thể tạo ra sinh kế, nâng cao thu nhập.
Cùng với đó, mô hình xây dựng “Làng văn hóa tiêu biểu” được tỉnh Lào Cai quan tâm triển khai theo hướng gắn văn hóa với phát triển kinh tế, xây dựng môi trường sống văn minh, phát huy vai trò cộng đồng. Trong quá trình đó, cán bộ cơ sở, người có uy tín trong cộng đồng chính là những người trực tiếp vận động Nhân dân giữ gìn phong tục tốt đẹp, loại bỏ những tập quán không còn phù hợp, xây dựng nếp sống văn minh.
Cùng với phát triển kinh tế - xã hội, Lào Cai đang đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, xây dựng chính quyền phục vụ Nhân dân. Đây cũng là lĩnh vực mới đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức dân vận.
Nếu trước đây cán bộ chủ yếu tuyên truyền trực tiếp qua các cuộc họp, sinh hoạt cộng đồng, thì nay, công tác vận động còn được mở rộng thông qua nền tảng số, các nhóm thông tin cộng đồng, tổ công nghệ số. Các tổ công nghệ số cộng đồng tại cơ sở đang hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, sử dụng các nền tảng số, khai thác thông tin chính thống trên môi trường mạng.
Đối với địa bàn miền núi, việc giúp người dân tiếp cận công nghệ không đơn thuần là hướng dẫn kỹ thuật mà còn là cách thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền và người dân. Khi người dân có thể tiếp cận thông tin nhanh hơn, thực hiện thủ tục thuận lợi hơn, mức độ hài lòng đối với chính quyền cũng được nâng lên.
Thực tiễn phong trào “Dân vận khéo” ở Lào Cai cho thấy, yếu tố quyết định vẫn là con người. Một chủ trương đúng nếu thiếu cách làm phù hợp sẽ khó tạo chuyển biến. Ngược lại, một vấn đề khó nếu có cán bộ trách nhiệm, biết lắng nghe và biết vận động sẽ tạo được sự đồng thuận.
Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vai trò của bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng bản, người có uy tín càng quan trọng. Họ là những người hiểu phong tục, tiếng nói cộng đồng và có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức của người dân. Nhiều cán bộ cơ sở đã lựa chọn cách làm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, gặp từng người”, kiên trì giải thích, vận động để người dân hiểu và tự nguyện tham gia. Đó chính là điểm khác biệt của “Dân vận khéo”: không áp đặt mà thuyết phục; không chỉ vận động bằng lời nói mà bằng chính sự gương mẫu, trách nhiệm trong hành động.
Có thể khẳng định, trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với công tác dân vận ngày càng cao. Không chỉ vận động Nhân dân thực hiện nhiệm vụ chính trị, công tác dân vận còn phải góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Từ những bản làng vùng cao đến khu vực đô thị, phong trào “Dân vận khéo” ở Lào Cai đang chứng minh rằng sức mạnh lớn nhất của phát triển chính là sự đồng thuận xã hội. Khi người dân được lắng nghe, được tham gia và được hưởng lợi từ những chủ trương đúng đắn, lòng tin sẽ được củng cố. Khi ý Đảng hòa cùng lòng dân, những mục tiêu phát triển không còn là nhiệm vụ của riêng một cấp, một ngành mà trở thành khát vọng chung của cả cộng đồng. Đó cũng chính là giá trị bền vững nhất mà phong trào “Dân vận khéo” hướng tới.
