Tạp chí Phố Wall (WSJ), dẫn lời các quan chức am hiểu vấn đề cho biết lượng dầu dự kiến được giải phóng sẽ vượt mức 182 triệu thùng mà các nước thành viên IEA đã tung ra thị trường trong hai đợt năm 2022 khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Đề xuất này được đưa ra tại cuộc họp khẩn của các quan chức năng lượng từ 32 quốc gia thành viên IEA ngày 10/3.
Các quốc gia dự kiến đưa ra quyết định về đề xuất trên vào ngày 11/3. Các quan chức cho biết kế hoạch sẽ được thông qua nếu không có quốc gia nào phản đối, song chỉ cần một ý kiến phản đối cũng có thể khiến việc triển khai bị trì hoãn.
Đề xuất của IEA nhằm ứng phó với sự gián đoạn lớn đối với nguồn cung dầu do Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải hẹp nối Vịnh Ba Tư với thị trường toàn cầu - gần như bị đóng cửa. Khoảng 1/5 nguồn cung dầu thế giới được vận chuyển qua tuyến đường này mỗi ngày và nguy cơ Iran tấn công tàu chở dầu đã khiến hoạt động vận chuyển gần như đình trệ.
Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz cũng là kịch bản từng dẫn đến việc các quốc gia phương Tây và đồng minh thành lập IEA năm 1974 sau lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Arab. Cơ quan này gồm các nước phương Tây và đối tác, đặt ra quy định về lượng dầu dự trữ bắt buộc của các nước thành viên và điều phối việc xả dầu nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động thị trường năng lượng.
Kể từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công nhằm vào Iran, giá dầu đã tăng tới 40%, vượt mốc 100 USD/thùng trước khi hạ nhiệt trong tuần này khi giới giao dịch theo dõi sát các tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về thời gian kéo dài của cuộc xung đột. Phiên giao dịch ngày 10/3 khép lại với giá dầu dưới 84 USD/thùng, song giá các loại nhiên liệu như dầu diesel vẫn ở mức cao.
Các nhà kinh tế cảnh báo việc giá dầu tăng kéo dài có thể làm gia tăng lạm phát, gây điều chỉnh trên thị trường chứng khoán, đồng thời tạo thêm áp lực chi phí đối với người tiêu dùng khi mua nhiên liệu.
Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết ngày 9/3 các thành viên của tổ chức hiện nắm giữ khoảng 1,2 tỷ thùng dầu trong kho dự trữ công cộng, cùng với 600 triệu thùng trong kho dự trữ thương mại bắt buộc. Theo ước tính sơ bộ, lượng dự trữ này tương đương khoảng 124 ngày nguồn cung bị gián đoạn từ khu vực vùng Vịnh.
Trong lịch sử, các đợt xả dầu từ kho dự trữ chiến lược mang lại kết quả khác nhau. Sau khi xung đột tại Ukraine bùng phát đầu năm 2022, các nước thành viên IEA đã hai lần liên tiếp giải phóng dầu từ kho dự trữ. Ban đầu, động thái này khiến giá dầu tăng khoảng 20% do giới giao dịch coi đây là dấu hiệu cho thấy khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng hơn dự báo, song về dài hạn các nhà phân tích cho rằng việc xả dầu đã góp phần hạ nhiệt giá.
Một đợt xả dầu được đánh giá thành công diễn ra năm 1991 khi Tổng thống Mỹ George H.W. Bush ra lệnh rút dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) ngay trong đêm liên minh do Mỹ dẫn đầu phát động Chiến dịch Bão táp Sa mạc nhằm vào Iraq. Các nước thành viên IEA sau đó cũng phối hợp giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ theo kế hoạch đã được chuẩn bị trước chiến dịch quân sự.
Vào thời điểm đó, giá dầu đã giảm hơn 20% ngay trong ngày đầu tiên của cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu. Khi lực lượng liên quân tiến vào Iraq và Kuwait vào tháng 2 cùng năm, lượng dầu từ SPR đã được đưa ra thị trường.
