Dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các sở, ngành, địa phương liên quan cùng các doanh nghiệp, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản.
Hội nghị tập trung đánh giá thực trạng khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn, trong đó nổi lên điểm nghẽn về nguồn nguyên liệu phục vụ các nhà máy sản xuất công nghiệp. Đây là vấn đề có tác động trực tiếp đến khả năng duy trì sản xuất, nâng công suất và thực hiện mục tiêu tăng trưởng của ngành công nghiệp.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh có 10 nhà máy tuyển quặng sắt với tổng công suất thiết kế khoảng 4,96 triệu tấn quặng chế biến/năm. Tuy nhiên, hiện chỉ có 2 nhà máy hoạt động chưa ổn định, công suất khoảng 300.000 tấn/năm; 8 nhà máy còn lại đang tạm dừng để điều chỉnh công nghệ, thiết bị.
Đối với lĩnh vực chế biến sâu, toàn tỉnh có 18 nhà máy hóa chất và sản xuất khoáng sản, với các sản phẩm chủ lực như axit sunfuric, phospho vàng, DAP, phân lân, axit photphoric... Nhu cầu nguyên liệu của các cơ sở này lớn, trong khi khả năng cung cấp trong năm 2026 còn hạn chế. Một số nhà máy vì thiếu nguồn quặng ổn định phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất.
Từ thực tế trên, đồng chí Nguyễn Thành Sinh yêu cầu các sở, ngành rà soát tổng thể từng dự án khai thác khoáng sản, làm rõ dự án đang khai thác ở mức nào so với công suất được cấp phép; dự án nào chưa đạt sản lượng, dự án nào chưa đưa vào hoạt động và nguyên nhân cụ thể. Trên cơ sở đó, phân loại từng nhóm khó khăn để có giải pháp xử lý phù hợp.
Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ phải thực chất, vướng mắc ở đâu thì tập trung giải quyết ở đó, tránh tình trạng doanh nghiệp phải đi qua nhiều cơ quan nhưng vấn đề vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Các sở, ngành phải xác định rõ trách nhiệm, đầu mối giải quyết và hướng xử lý đối với từng kiến nghị của doanh nghiệp.
Một trong những điểm nghẽn được tập trung làm rõ là thủ tục đất đai. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện còn nhiều dự án chưa được giao đất hoặc mới được giao một phần, trong đó có các dự án khai thác apatit, đồng và sắt. Việc chưa hoàn thiện thủ tục về đất khiến một số dự án chưa thể triển khai theo kế hoạch.
Bên cạnh đó, các vấn đề về quy hoạch khoáng sản, thăm dò, khai thác, chuyển mục đích sử dụng rừng, công nghệ khai thác và chế biến cũng được xác định cần tiếp tục rà soát. Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp các cơ quan liên quan hoàn thiện thủ tục, tham mưu điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp trong các quy hoạch; đồng thời đẩy nhanh việc xử lý thủ tục đất đai, tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp triển khai dự án.
Đại diện Sở Công Thương cho rằng, để nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp, trước hết phải bảo đảm nguồn nguyên liệu. Cùng với tháo gỡ khó khăn trong khai thác, các doanh nghiệp cần quan tâm đổi mới công nghệ, nhất là công nghệ tuyển, chế biến đối với các loại quặng có chất lượng thấp, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Tại hội nghị, đại diện các doanh nghiệp trực tiếp nêu những khó khăn, kiến nghị. Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung đề nghị tỉnh tạo điều kiện về vận chuyển khoáng sản, hoàn thiện thủ tục mở cổng kết nối với đường 182 và tiếp tục thực hiện các thủ tục liên quan đến mỏ Quý Xa nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất phôi thép.
Đại diện Công ty Cổ phần Hóa chất Đức Giang phản ánh những khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí vận chuyển, giá năng lượng, thủ tục đất đai và một số vấn đề liên quan đến môi trường, bãi thải trong quá trình triển khai dự án
Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh ghi nhận tinh thần đồng hành, quyết tâm của cộng đồng doanh nghiệp trong đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng tốc từ nay đến cuối năm, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Đồng chí Nguyễn Thành Sinh yêu cầu các sở, ngành, địa phương chuyển mạnh từ “hướng dẫn” sang phối hợp giải quyết cụ thể từng vướng mắc, không để doanh nghiệp phải đi lại nhiều nơi, nhiều lần. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp Sở Tài chính, Sở Công Thương, Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan tổng hợp, phân loại toàn bộ khó khăn của các dự án, xác định rõ trách nhiệm, đầu mối và thời hạn xử lý.
Đối với những doanh nghiệp, dự án chưa báo cáo đầy đủ khó khăn, vướng mắc, đồng chí yêu cầu khẩn trương bổ sung để tỉnh có cơ sở phân loại, đánh giá và chỉ đạo tháo gỡ. Quá trình thực hiện phải được theo dõi đến kết quả cuối cùng, tránh tình trạng các ngành trả lời nhưng vướng mắc của doanh nghiệp vẫn chưa được giải quyết trên thực tế.
Việc rà soát, tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về nguyên liệu, đất đai, quy hoạch, công nghệ và hạ tầng được kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực khoáng sản, giúp các nhà máy duy trì sản xuất ổn định, nâng cao giá trị chế biến và tạo thêm động lực cho tăng trưởng công nghiệp của tỉnh.
