Lào Cai là tỉnh có đường biên giới dài tiếp giáp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), giữ vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng của khu vực phía Bắc và cả nước. Nhận thức được lợi thế địa chính trị này, những năm qua, ngành giáo dục tỉnh Lào Cai đã chủ động đẩy mạnh việc dạy và học tiếng Trung ngay từ cấp phổ thông, đặc biệt là tại các xã vùng biên giới như Mường Khương, Bản Lầu, phường Lào Cai...
Tại các trường học vùng biên, tiếng Trung không còn là môn học xa lạ. Việc đưa tiếng Trung vào giảng dạy không chỉ giúp học sinh hiểu thêm về văn hóa của nước láng giềng mà còn chuẩn bị hành trang cho các em trong bối cảnh giao lưu kinh tế biên mậu ngày càng sôi động. Nhiều học sinh dân tộc Mông, Dao, Dáy vốn có sự tương đồng về văn hóa, ngữ âm nên tiếp thu tiếng Trung rất nhanh. Đây chính là những “hạt mầm” đầu tiên cho nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh trong tương lai.
Trường THCS Lùng Vai, xã Bản Lầu là một trong những đơn vị sớm triển khai giảng dạy tiếng Trung Quốc như môn ngoại ngữ chính thức, bắt đầu từ năm học 2010 - 2011. Đến nay, nhà trường duy trì giảng dạy song song hai ngoại ngữ: tiếng Anh và tiếng Trung. Với mỗi khối sẽ có 1 lớp tiếng Trung và 1 lớp tiếng Anh. Học sinh được đăng ký chọn môn ngoại ngữ ngay từ khi vào lớp 6.
Cô giáo Phạm Thị Hòa - Hiệu trưởng Trường THCS Lùng Vai, xã Bản Lầu chia sẻ: Mấy năm gần đây, học sinh đầu cấp đăng ký học tiếng Trung nhiều hơn tiếng Anh, bởi phụ huynh và học sinh nhận thức rõ hơn về cơ hội việc làm, triển vọng nghề nghiệp khi thành thạo tiếng Trung. Nhiều thế hệ học sinh của nhà trường đã trưởng thành nhờ tiếng Trung như em: Phàn Thị Hương, Vương Thị Linh, Bùi Thị Xuân… Hiện tại, có những em có thu nhập 60 - 70 triệu đồng/tháng; nhiều em du học tại Trung Quốc, nhiều em làm ở các công ty lớn tại Sa Pa, Bắc Ninh, Hà Nội.
Với sự đầu tư về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực cùng sự ham học hỏi, yêu thích với tiếng Trung của học sinh, Trường THCS Lùng Vai luôn là đơn vị giành nhiều giải cao trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi môn tiếng Trung cấp tỉnh, năm học 2024 - 2025, nhà trường có 3 em đoạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, với 2 em đoạt giải ba (trong đó có 1 em học lớp 8 thi vượt cấp) và 1 em đoạt giải khuyến khích.
Tại Trường Cao đẳng nghề Lào Cai, tiếng Trung là một ngành đào tạo mũi nhọn, mang tính chiến lược. Nhà trường đã tập trung đầu tư xây dựng chương trình đào tạo tiếng Trung theo hướng ứng dụng, chú trọng kỹ năng giao tiếp và thuật ngữ chuyên ngành kinh tế, kỹ thuật. Đặc biệt, đối tượng ưu tiên của trường là sinh viên người địa phương, con em các dân tộc thiểu số.
Trong các tiết học tại trường, không khí luôn sôi nổi với các ý kiến thảo luận nhóm, đóng vai hướng dẫn viên du lịch hoặc nhân viên xuất nhập khẩu. Việc sử dụng giáo trình hiện đại kết hợp với đội ngũ giảng viên tâm huyết, có kinh nghiệm đã giúp chất lượng đầu ra của sinh viên không ngừng được nâng cao.
Chia sẻ về sức hút của ngành tiếng Trung tại nhà trường, bà Thang Thị Thanh Hiệp - Giảng viên chính ngành tiếng Trung, Trường Cao đẳng nghề, cho biết: Hiện nay, có nhiều nhà máy, doanh nghiệp có vốn đầu tư Trung Quốc đã và đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Do đó, nhu cầu nguồn lao động thành thạo tiếng Trung rất lớn. Vì vậy, số lượng học sinh, sinh viên tham gia học ngành tiếng Trung tại trường rất đông.
Trường Cao đẳng Lào cai là một trong những trường có cơ sở vật chất hiện đại, môi trường học mở rộng; nhà trường duy trì quan hệ hợp tác với nhiều cơ sở giáo dục tại Trung Quốc, nên khi học tập tại đây, sinh viên có thời gian được học tập ngắn hạn tại Trung Quốc - đây là cơ hội để sinh viên nâng cao trình độ tiếng Trung, đồng thời là cơ hội để sinh viên mở rộng giao lưu, hợp tác…
Trường Cao đẳng nghề Lào Cai hiện có trên 500 sinh viên đang theo học ngành tiếng Trung hệ cao đẳng và trung cấp. Bên cạnh công tác đào tạo, nhà trường chủ động mở rộng hợp tác với nhiều doanh nghiệp lớn ở Hải Phòng, Bắc Ninh, Bắc Giang…
Giảng viên tiếng Trung - bà Thang Thanh Hiệp, Trường Cao đẳng nghề Lào Cai chia sẻ: Trong giai đoạn chuẩn bị thực tập, sinh viên được các đơn vị đến nhận tuyển dụng. Hơn 200 sinh viên ra trường một khóa đều có việc làm ngay. Những bạn không làm cho doanh nghiệp thì sẽ kinh doanh cá nhân với các đối tác Trung Quốc.
Tiếng Trung đã và đang trở thành “chìa khóa” quan trọng, giúp thanh niên các huyện, xã vùng biên của tỉnh Lào Cai mở rộng cơ hội hội nhập, nâng cao năng lực cạnh tranh, tự tin tiếp cận thị trường lao động khu vực và quốc tế, qua đó từng bước xây dựng tương lai tươi sáng ngay trên chính quê hương mình.
Việc đẩy mạnh dạy tiếng Trung trong trường học và các cơ sở đào tạo nghề là hướng đi đúng đắn, phù hợp với đặc thù địa phương. Đây là giải pháp quan trọng góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, giảm nghèo bền vững, tạo nền tảng để Lào Cai từng bước khẳng định vai trò là trung tâm kết nối giao thương giữa Việt Nam, ASEAN với thị trường rộng lớn khu vực Tây Nam Trung Quốc.
