Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã ký ban hành Quyết định 336 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035.
Trang bị kiến thức và kỹ năng khởi nghiệp theo lộ trình
Chương trình được xây dựng nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ về văn hóa khởi nghiệp trong nhà trường, đưa người học trở thành trung tâm sáng tạo, đồng thời tăng cường kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp, nhà đầu tư và địa phương để hiện thực hóa các thành sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp có giá trị.
Trọng tâm của giai đoạn 2026 - 2035 là hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục một cách đồng bộ, đi kèm với các công cụ quản trị theo kết quả. Các nhà trường không chỉ tổ chức hoạt động bề nổi mà phải bảo đảm cơ chế, đầu mối, dịch vụ, sự công khai và nhằm chuẩn hóa chất lượng hỗ trợ khởi nghiệp.
Theo Bộ GD&ĐT, hướng đi này giúp tháo gỡ nút thắt, thúc đẩy dự án từ bước ý tưởng đến thương mại hóa, tránh tình trạng chỉ dừng lại ở các cuộc thi hoặc mô hình trình diễn.
Chương trình cũng nhấn mạnh việc hỗ trợ ươm tạo thường xuyên, kết nối cố vấn, tìm kiếm khách hàng thử nghiệm và mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn cho các dự án. Đặc biệt, bên cạnh việc liên kết với khối tư nhân, Chính phủ khuyến khích tăng cường kết nối với doanh nghiệp nhà nước để đặt hàng, thử nghiệm và mở rộng thị trường cho các giải pháp tiềm năng.
Chương trình không chỉ tập trung ở bậc đại học mà còn mở rộng việc định hướng và trang bị kiến thức, kỹ năng khởi nghiệp ở toàn bộ các cấp học phổ thông theo lộ trình, gắn liền với thực tiễn và định hướng nghề nghiệp.
Cụ thể, trong giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu đặt ra là định hướng khởi nghiệp cho 50% học sinh THPT, 25% học sinh THCS và 15% học sinh tiểu học. Tỉ lệ học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng, tư duy khởi nghiệp ở các cấp tương ứng lần lượt là 35%, 15% và 10%.
Bình quân hằng năm sẽ có tối thiểu 5% học sinh THPT và 2% học sinh THCS tham gia ít nhất một dự án hoặc hoạt động khởi nghiệp do cơ sở hoặc cơ quan liên quan tổ chức.
Đến giai đoạn 2031-2035, các chỉ tiêu này sẽ tiếp tục được nâng lên mức cao hơn đối với mọi cấp học. Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo cũng được giao nhiệm vụ duy trì mức 100% cung cấp dịch vụ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp, đồng thời bảo đảm 95% sinh viên hoàn thành học phần khởi nghiệp hoặc tham gia tối thiểu một khóa học kỹ năng liên quan trong giai đoạn đến năm 2035.
Đầu tư hạ tầng và duy trì các sân chơi khởi nghiệp
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác truyền thông và kết nối, ngành giáo dục sẽ tiếp tục duy trì cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” cùng Ngày hội khởi nghiệp quốc gia.
Các cơ quan cũng sẽ tổ chức tôn vinh danh hiệu “Doanh nhân sinh viên” và khen thưởng những mô hình khởi nghiệp tiêu biểu nhằm tránh tình trạng dự án bị bỏ ngỏ sau khi hoàn thành thi đấu.
Về mặt hạ tầng, Chính phủ đặt mục tiêu đầu tư, hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp tại ít nhất 15 cơ sở đào tạo, lấy nòng cốt là các trung tâm sáng tạo và khởi nghiệp.
Sẽ có ít nhất 40 phòng thí nghiệm chế tạo mở (FabLab) dành cho học sinh, sinh viên được đầu tư xây dựng tại các địa phương từ ngân sách nhà nước, tài trợ hợp pháp hoặc thông qua hợp tác với , trong đó ưu tiên các mô hình FabLab liên trường.
Ngoài ra, một nền tảng số thống nhất sẽ được phát triển để phục vụ hệ sinh thái khởi nghiệp trong và ngoài nhà trường, đồng thời nghiên cứu kết nối “tài khoản người học trọn đời” gắn trực tiếp với ứng dụng định danh điện tử VNeID.
Một trong những điểm đột phá của chương trình là yêu cầu đa dạng hóa các nguồn vốn hỗ trợ dự án khởi nghiệp. Chính phủ yêu cầu thành lập quỹ hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp và quỹ cộng đồng tại các cơ sở đào tạo.
Đáng chú ý, chương trình cho phép thí điểm quỹ đầu tư khởi nghiệp nội bộ nhằm khuyến khích các quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ đầu tư thiên thần rót vốn vào những dự án của giảng viên, sinh viên.
Các cơ sở đào tạo được phép bố trí kinh phí từ nguồn thu hợp pháp để cấp vốn mồi, giúp sinh viên thử nghiệm, phát triển sản phẩm và các dự án có khả năng chuyển giao hoặc thương mại hóa.
Ngân sách nhà nước cũng sẽ được bố trí bảo đảm theo đúng quy định để hỗ trợ các dự án sáng tạo, ưu tiên những mô hình mang lại giá trị cộng đồng và tạo việc làm bền vững tại địa phương.
Cạnh đó, nhà nước sẽ nghiên cứu triển khai chương trình đặt hàng nghiên cứu, phát triển những dự án khởi nghiệp trọng điểm chấp nhận rủi ro cao, góp phần hoàn thành mục tiêu mỗi năm có từ 40-70 dự án được đầu tư hoặc kết nối thành công với các nguồn vốn.
Các trường cũng được yêu cầu chủ động đổi mới phương thức hợp tác với doanh nghiệp nhằm huy động tối đa nguồn lực cộng đồng triển khai các dự án khởi nghiệp của nhà giáo và người học.
