Trong tình hình xung đột vũ trang và cạnh tranh địa chính trị có nguy cơ làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, việc Việt Nam chủ động đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu là giải pháp quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học
Ngày 15/12/2022, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư 16/2022/TT-BKHCN về “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học". Ban hành kèm theo Thông tư này là “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học - QCVN 01:2022/BKHCN, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/2/2023. Theo đó, từ ngày 15/6/2023, sản phẩm xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học sản xuất, pha chế, nhập khẩu và phân phối phải đáp ứng các quy định tại QCVN 01:2022/BKHCN trước khi lưu thông trên thị trường.
Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia Nguyễn Nam Hải cho biết: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2022/BKHCN được ban hành và triển khai trong thực tiễn thời gian qua, đến nay đã bộc lộ và phát sinh những vướng mắc kỹ thuật cần khẩn trương nghiên cứu, rà soát và sửa đổi QCVN 01:2022/BKHCN, bảo đảm tính đồng bộ, đáp ứng yêu cầu quản lý, phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam và phát triển trong giai đoạn mới. Việc sửa đổi QCVN 01:2022/BKHCN cần được thực hiện trên cơ sở luận cứ khoa học, phù hợp thực tiễn thị trường, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu kỹ thuật, môi trường và hiệu quả kinh tế, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Bà Trần Thị Thanh Xuân, Trưởng phòng Tiêu chuẩn Chất lượng 3, Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam cho biết: Thực hiện Quyết định 19/2024/QĐ-TTg về lộ trình áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải đối với xe cơ giới và Thông tư 50/2025/TT-BCT về tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống thay thế cho lộ trình cũ từ năm 2012, đồng thời, ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg nhằm đẩy mạnh sản xuất, phân phối và sử dụng loại nhiên liệu này thì QCVN 01:2022/BKHCN về xăng, nhiên liệu điêzen và nhiên liệu sinh học triển khai thực tế đã phát sinh những vướng mắc cần được nghiên cứu, điều chỉnh nhằm hoàn thiện việc sửa đổi quy chuẩn bảo đảm tính đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn khi từ ngày 1/6/2026, Việt Nam sẽ chính thức triển khai xăng E10 trên phạm vi toàn quốc.
Các chuyên gia năng lượng cho rằng: Theo quy định hiện hành, xăng E10 phải bảo đảm hàm lượng ethanol chứa khoảng 33% oxy theo khối lượng; khi pha 10% thể tích ethanol, hàm lượng oxy trong xăng có thể tăng lên khoảng 3,5 - 3,7%. Trong khi đó, một số nguồn xăng nhập khẩu đã có sẵn hàm lượng oxy từ 1 - 1,5%, dẫn đến nguy cơ vượt giới hạn tối đa theo quy chuẩn hiện hành. Bên cạnh đó, nguồn cung ethanol trong nước hiện mới đáp ứng khoảng 65% nhu cầu, phần còn lại phải nhập khẩu, vì vậy, cần xem xét điều chỉnh chỉ tiêu “Hàm lượng oxy” tại QCVN 01:2022/BKHCN theo hướng linh hoạt hơn hoặc chuyển sang cơ chế báo cáo kèm giới hạn đối với từng hợp chất oxygenat cụ thể; đồng thời sửa đổi chỉ tiêu “Hàm lượng ethanol” từ mức “9 - 10% thể tích” sang “không lớn hơn 10% thể tích” nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động pha chế, bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn.
Yêu cầu quản lý, bảo vệ môi trường
Chủ tịch Nguyễn Nam Hải cho biết: Cơ quan quản lý sẽ xây dựng dự thảo sửa đổi quy chuẩn Việt Nam -QCVN 01:2022/BKHCN đưa vào Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026 và thực hiện theo thủ tục rút gọn để bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn triển khai cũng như góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho việc triển khai xăng E10 từ tháng 6/2026, thúc đẩy phát triển nhiên liệu sinh học bền vững, phù hợp thông lệ quốc tế và mục tiêu giảm phát thải, bảo vệ môi trường.
Ngày 26/2 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg nhằm đẩy mạnh sản xuất, phân phối và sử dụng loại nhiên liệu xăng sinh học, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trước những biến động khó lường của tình hình thế giới. Việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E5, E10 không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường mà còn tạo đầu ra ổn định cho nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế - xã hội.
Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết: Việc triển khai xăng E10 còn mang ý nghĩa chiến lược trong quan hệ thương mại quốc tế, đặc biệt là với Hoa Kỳ khi Việt Nam đứng thứ ba về thặng dư thương mại với Mỹ. Chương trình xăng E10 mở ra cơ hội nhập khẩu ethanol từ Mỹ - quốc gia chiếm 60 - 65% sản lượng toàn cầu, giúp Việt Nam không chỉ tự chủ năng lượng, giải quyết đầu ra cho nông nghiệp mà còn giúp cân bằng cán cân thương mại.
Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và các cam kết quốc tế về trung hòa carbon ngày càng cấp thiết, việc áp dụng và phát triển nhiên liệu sinh học là hướng đi quan trọng, tất yếu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Trước đó, từ ngày 1/8/2025, xăng sinh học E10 đã được Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil) thí điểm bán tại: Hà Nội, Thành phố và Hải Phòng, từng bước thúc đẩy phát triển nhiên liệu sinh học. Tuy nhiên để phát triển mạnh mẽ cần sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, hạ tầng kỹ thuật, cơ chế quản lý, giám sát chất lượng cần bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật. Bên cạnh đó, công tác thông tin, tuyên truyền cần được đẩy mạnh để người tiêu dùng hiểu đúng, hiểu đủ về lợi ích của xăng sinh học, tạo sự đồng thuận xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
